KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ BELİRTİLERİ, EVRELERİ NELERDİR? BÖBREK YETMEZLİĞİNDEN KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?

Medicana Çamlıca Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Can Kinalp kronik böbrek hastalığı konusunda uyarılarda bulundu.

Kronik Böbrek Hastalığı Nedir?

Kronik böbrek hastalığı, böbrek fonksiyonlarının ilerleyici ve geri dönüşümsüz olarak kaybıdır. Temelde yatan böbrek hastalığının sebebi ne olursa olsun en az 3 aydır devam eden objektif böbrek hasarı varlığı kronik böbrek hastalığı ve en az 3 aydır böbrek fonksiyonunu gösteren glomerüler filtrasyon hızının 60 ml/dak'nın altında olması durumu ise; kronik böbrek yetmezliği olarak tanımlanmaktadır. Böbrek hasarı yapısal veya fonksiyonel nitelikte olabilir; böbrek hasarının bulguları idrar, kan testleri, görüntüleme çalışmaları veya böbrek biyopsisinden elde edilebilir.

Kronik Böbrek Hastalığının Evreleri;

Kronik böbrek hastalığı 5 evrede incelenir. Kronik böbrek hastalığının erken evrelerinde sadece böbreğin fonksiyonel rezervinde azalma vardır. Genellikle klinik belirti ve bulgu bulunmaz.

Evre 1; kronik böbrek hastalığı glomerüler filtrasyon hızının korunduğu (?90 ml/dak) en az 3 ay süren objektif böbrek hasarının gösterildiği durumdur.

Evre 2; kronik böbrek hastalığı, böbrek hasarı ile birlikte azalmış glomerüler filtrasyon hızının bulunması (60-89 ml/dak) durumudur.

Evre 3’de; glomerüler filtrasyon hızında orta derecede azalma (59-30 ml/dak), Evre 4’de ise ciddi glomerüler filtrasyon hızı azalması (29-15 ml/dak) söz konusudur. Evre 5 ise son dönem böbrek hastalığı  aşamasıdır. Glomerüler filtrasyon hızının 15 ml/dak'nın altına indiği, periton diyalizi, hemodiyaliz  ve böbrek naklini içeren renal replasman tedavilerinin gerekli olduğu evredir. Türk Nefroloji Derneği verilerine göre ülkemizde bugün son dönem böbrek hastalığı nedeniyle renal replasman tedavileri ile yaşamını sürdüren 70.000’in üzerinde insan vardır. 2014 yıl sonu itibarıyla hemodiyaliz ile 55890, periton diyalizi ile 4306 hasta tedavideyken, fonksiyone böbrek nakilli hasta sayısı 11.122'dir.

Belirtileri Nelerdir?

Kronik böbrek yetmezliği ileri aşamaya gelinceye kadar genellikle ciddi belirti vermeyebilir. Ancak aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçına sahip olan kişilerde kronik böbrek yetmezliği olabileceği akla gelmelidir. Özellikle uzun süreli Diyabet (Şeker Hastalığı), Yüksek Tansiyon, Böbrek Taşı  ve Ailede Böbrek Hastalığı öyküsü olan kişilerin bu konuda daha da dikkatli olmaları gerekmektedir.

  • Halsizlik, yorgunluk, solukluk
  • İştahsızlık, kilo kaybı
  • Ayak ve bacakta şişlik olması
  • Ayaklarda ve göz çevresinde şişlik olması Ciltte kuruluk ve kaşıntı Geceleri daha sık idrar çıkma.

Kronik böbrek yetmezliği herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir. Bununla beraber aşağıdaki durumlardan birisine sahip olanlarda böbrek yetmezliği gelişmesi ihtimali daha fazladır. Diğer bir deyişle bu durumlardan birisine sahip olanlarda böbrek hastalığı riski yüksektir; Şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, şişmanlık, sigara içenler,  yaşlılık,  ailesinde şeker hastalığı, hipertansiyon ve böbrek hastalığı bulunanlar,

Böbrek Yetmezliği Riskini Arttıran Faktörler

Kronik böbrek hastalığı, diyabetes mellitus, hipertansiyon, ve kardiyovasküler hastalıklar toplumun çoğunluğunu ilgilendiren kronik hastalıklardır. Kronik böbrek hastalığı sıklığındaki artış özellikle batı dünyasında gözlenen artan yaşlı nüfus yoğunluğu, diyabetes mellitus, hipertansiyon ve obezite sıklığı ile ilişkilidir. Diyabetes mellitus, hipertansiyon ve obezite yaşam tarzı ile yakın ilişkili hastalıklar olup böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olur. Bu yüzden diyabetes mellitus, hipertansiyon ve obeziteden korunmak aynı zamanda böbrek yetmezliğinden de korunmak anlamındadır. Kan şekeri düzeni bozuldukça ve kan basıncı arttıkça böbrek yetmezliği riski artmaktadır. Bu nedenle yaşam tarzı değişiklikleri ile diyabetes mellitus ve hipertansiyondan korunmak, bu iki önemli hastalığı iyi kontrol etmek ve sonuç olarak kronik böbrek yetmezliğinden korunmak mümkün olacaktır.

Beslenme Önerileri

Böbrek yetmezliğinden korunmak, oluşmuş böbrek yetmezliğinin ilerlemesini önlemek ya da yavaşlatabilmek için daha hareketli bir yaşama geçin ve düzenli egzersiz yapın. Kilo almamaya, eğer kiloluysanız mutlaka kilo vermeye çalışın. Yeterli su tüketin, tuzu sofranızdan kaldırın, ezbere ağrı kesici ve antibiyotik kullanımından kaçının. Sigaradan mutlaka uzak durun. Sağlıklı beslenmeye çalışın; öğünleriniz sebze ağırlıklı olsun, doymuş yağ ve şekerli yiyecek ve içeceklerden uzak durun.

Böbrek Yetmezliğinden Korunmak Mümkün mü?

Aile büyüklerinizde Diyabetes Mellitus ya da hipertansiyon hastaları varsa bu hastalıklar için risk grubunda olduğunuzu bilerek şikayetiniz olmasa da kan ve idrar tetkikleri ile kontrolünüzü mutlaka yaptırın. Ayrıca aile öyküsü olmasa bile 40 yaş üzerindekilerin böbrek fonksiyonları açısından tarama testlerini yaptırmaları mutlaka önerilmektedir.
Bilinmelidir ki hastalıkları önlemek, oluşmuş hastalıkları tedavi etmekten daha kolay ve ucuzdur. Asıl hedef sağlıklı bireylerin daha uzun süre sağlıklı olmalarını sağlamaktır. Bu nedenle yaşam tarzınızı değiştirin ve sağlıklı olarak yaşama devam edin.

Diyabetes Mellitus ya da hipertansiyon hastasıysanız; tedavinizi kesinlikle aksatmayın. Düzenli kontrollerinizi yaptırın.


Content

Content