Meme Kanseri Nedir?

Meme, süt bezleri ve burada üretilen sütü meme başına taşıyan kanallardan oluşur. Bu süt bezleri ve kanalları döşeyen hücrelerin, kontrol dışı olarak çoğalmaları ve vücudun çeşitli yerlerine giderek çoğalmaya devam etmelerine meme kanseri denir.
Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Batı toplumlarında yaklaşık her 8 kadından birinde hayatı boyunca meme kanseri gelişmektedir.

Meme kanserinin en sık bulgusu memede kitledir. Bu nedenle her kadın ayda bir kez kendi kendine meme muayenesi yapmalı ve memesini tanımalıdır. Memesinde farklılaşma hissettiğinde mutlaka muayene için cerraha başvurmalıdır. 

  • Meme kanseri tedavi edilebilir bir hastalıktır. 
  • Üstelik memeyi almadan tedavi şansı vardır.

Meme Kanseri Riskini Arttıran Faktörler Nelerdir?

  • 50 yaş üzerindeyseniz
  • Yakın akrabalardan biri meme kanseriyse, (anne veya kız kardeş meme kanseri ise,2-3 misli fazla) Bu kadınlar daha sık ve dikkatli izlenmelidir.
  • Adet görmeye 12 yaşından önce başlamış iseniz
  • Hiç gebe kalmamışsanız, İlk gebelik yaşı ne kadar geç ise meme kanseri riski de o kadar yüksek olur.
  • Adet görmeniz 50 yaşından sonra da devam ediyor ise..
  • Radyasyona maruz kalma meme kanseri riskini artırır.
  • Önceden meme kanseri olanlarda yeni meme kanseri gelişme riski daha yüksektir. Bağırsak, yumurtalık ve rahim kanseri olan hastalarda da meme kanseri gelişme riski daha fazladır.
  • Uzun dönem hormon (östrojen) tedavisi almış olma (örneğin menopoz için) riski artırır.
  • Menopoz sonrası dönemde fazla kilo alma meme kanseri riskini artırır. Fazla miktarda alkol alımı riski artırır. Uzun süre emzirmenin meme kanserinden koruyucu olduğu düşünülmektedir.

 

 

Meme Kanserinin Belirtileri Neler Olabilir?

  • Erken evre meme kanserinde hastanın hiç şikayeti olmayabilir,
  • En sık gördüğümüz belirtiler memede ele kitle gelmesidir.
  • Memeden akıntı gelmesi (bulanık ya da kanlı)
  • Meme başında çekilme
  • Meme derisi üzerinde çekilme
  • Memede büyüme, ödem, kızarıklık, meme derisinin portakal kabuğu görünümünde olması
  • Meme başında iyileşmeyen yara
  • Memede daha önceden olmayan, gözle fark edilebilen herhangi bir değişiklik

 

Meme Kanseri Teşhisi Nasıl Konur?

  • Meme muayenesi (kendi kendine ve uzman doktor muayenesi)
  • Görüntüleme yöntemleri (USG, mamografi, MRI) kullanılarak memedeki lezyonların tespit edilmesi
  • Biopsi(iğne biopsisi (İİAB, tru-cut), cerrahi biopsi) ile konulmaktadır.

Meme Kanserinde Erken Tanı Nedir?

Henüz bulunduğu yerde sınırlı, metastaz (yayılım) yapmamış kanserlerin tespit edilmesidir.

Erken tanının avantajı nedir?

Erken tanı ile tespit edilen meme kanserleri için birkaç avantaj söz konusudur.

  1. Memenin tümü alınmaksızın sadece tümörlü doku çıkarılması yeterli olabilmekte, meme yerinde kalabilmektedir.
  2. Aksiller (koltuk altı) lenfnodlarının tamamı alınmaksızın örnekleme yapmak amacı ile alınan sadece 1 veye 2 adet lenf nodu(sentinel lenf nodu) biopsisi yeterli olabilmektedir.

Erken tanıyı koymak için ne yapmak lazım?

  1. Meme ile ilgili şikayet olsun veya olmasın, oluşabilecek kanseri mümkün olan en erken devrede tespit edebilmek için her kadının;
  2. 20 yaşından itibaren ayda bir kez kendi kendini muayene etmesi
  3. 20-40 yaş arası en az 2 yılda bir uzman doktor muayenesi ve meme USG kontrolü
  4. 40 yaşından sonra her yıl uzman doktor muayenesi, mamografi ve meme USG kontrolü gerekmektedir.

Meme Kanserlerinin  Tedavisi Nasıl Olur?

  1. Cerrahi (ameliyat)
  2. Kemoterapi (ilaç tedavisi)
  3. Radyoterapi (ışın tedavisi)
  4. Hormonoterapi (hormonal ilaç tedavisi) şeklindedir.

Meme kanserinin tipi, evresi, kişinin yaşı ve özelliklerine göre bu tedavilerin biri, bir kaçı veya hepsi yapılabilir.

 

Kendi Kendine Meme Muayenesi Nasıl Yapılır?

Her kadın ayda bir kez kendi memesini kontrol etmelidir. Her kadının meme yapısının farklı olduğunu unutmamak gerekir.

Hasta kendi kendini muayene ederken  fark ettiği değişiklikleri hemen doktoruna bildirmelidir.

Kadınların belli aralıklarla memelerini kontrol etmeleri, meme kanserini ileri aşamalara ulaşmadan fark etmenin ve kolay tedaviye başlangıcın ilk adımını oluşturuyor.

Her kadın kendini ayda bir kez muayene etmeli. Bu muayene, adet başlangıcından 5-7 gün sonra yani hormon etkisinin en az olduğu dönemde yapılmalı. Menopozdaki bayanların ise her ay aynı günlerde meme muayenesi yapmaları uygundur. Kendini düzenli olarak muayene eden her kadın belli bir süre sonra kendi memelerini tanıyor ve normal meme dokusunun özelliklerini öğreniyor. Böylece yeni ortaya çıkan kitleleri erken dönemde fark edebilecek duruma geliyor. 

Muayeneye önce ayna karşısında başlanır.

Memeler gözle değerlendirilir: memelerinizde belirgin şişlik,asimetri, meme cildinde içe doğru çekilme alanları, renk değişiklikleri, kızarıklık, yüzeyel damarlarda önceden varolmayan bir belirginleşme hali, ciltte "portakal kabuğu" manzarası (cilt yüzeyinde lenf kanalı tıkanıklıklarına bağlı olarak portakal kabuğu görünümünü andıran değişiklikler) gibi bulgular aranır.

Eller bele konularak önce memelerin simetrik olup olmadığı kontrol edilir. 

Elleriniz kalçalarınızdayken (yukarıdaki resim), avuçlarınızı önde sıkarken, kollarınız yanlarda serbest sallanır durumdayken, elleriniz havadayken ve vücut öne serbestçe eğilmiş durumdayken, toplam beş ayrı pozisyonda her iki memenizi aynada iyice inceleyin.

Burada amaç meme dokusunun arkasında kalan kasların çeşitli pozisyonlarda farklı şekilde kasılmasını sağlamak ve böylece meme dokusundaki kitlelerin ve değişikliklerin gözle görülebilir hale gelmesinin sağlanmasıdır.

Elle değerlendirmede meme dokusunda normalde var olan meme dokusu ile olmaması gereken bir dokunun ayrımı önemlidir. Elle değerlendirmede meme dokusu asla baş ve işaret parmağı arasında sıkılmamalı, elin baş ve serçe parmakları dışında kalan üç parmağı meme dokusu üzerine yerleştirilerek tarama parmakların hassas olan iç yüzeyleriyle dokuyu hissederek yapılmalıdır.

Meme dokusunun tümüyle taranması, memenin koltukaltından göğüs kemiğine, köprücük kemiğinden memenin alt sınırına kadar tüm alanları şekilde gördüğünüz gibi parmak uçlarınızı meme üzerinden kaldırmadan memenin tamamını ya daireler çizerek, ya yukarıdan aşağı-aşağıdan yukarı tarayarak ya da merkezden dışa tarayarak değerlendirebilirsiniz.

Memelerin yatar pozisyonda elle değerlendirilmesi

Muayeneye önce sağ memeden başlanır. Daha rahat muayene edebilmek için sağ omuz-sırt altına küçük bir yastık konulur. Sağ el başın arkasına yerleştirilir.
Muayene sol elin 2-3 parmak ucu ile gerçekleştirilir. Meme başı çevresinden başlayarak ve meme dokusuna hafifçe bastırarak saat yönünde halkasal hareketler ile herhangi bir duyarlılık veya kitle olup olmadığı kontrol edilir. Tüm meme muayene edildikten sonra koltuk altına bakılır. Sol meme ve koltukaltı da benzer şekilde değerlendirilir.

Memelerin ayakta elle değerlendirilmesi

Bu muayene ideal olarak duş altındayken sabunlu elle yapılır. Zira suyun ve sabunun etkisiyle meme dokusundaki muhtemel kitleler çok daha kolay ulaşılır hale gelirler.

 

Meme Ameliyatları Nelerdir?

Günümüzde meme kanserinin tedavisinde, cerrahi girişimin birkaç farklı uygulaması vardır. Bu uygulamalar temel olarak, memenin alınmadan korunmasına yönelik olanlar ve memenin tümünün çıkartılmasına yönelik olanlar olarak iki ana gruba ayrılmaktadır.

Meme kanserinin klasik tedavisi, tümörün etrafındaki yeterli sağlam dokuyla çıkarılması, koltuk altı lenf nodlarının temizlenmesi, gerekirse radyoterapi, kemoterapi ve hormonal tedavinin eklenmesidir. Memenin cerrahi olarak alınması olan mastektomi işlemi, tarihsel gelişimi içinde değişimlere uğramış ve radikallikten uzaklaşmıştır. Özellikle erken evredeki küçük tümörlerde, kısmi mastektomi (meme koruyucu mastektomi)+koltukaltı diseksiyon+radyoterapi ile total mastektominin hastalara aynı yaşam yüzdesi sağladığı saptanmış.

Bunlara ek olarak da, alınan memenin yerine, plastik cerrahi teknikler ile yeniden meme rekonstrüksiyonu yapılması ameliyatları vardır.

 

Ekibimiz

Op. Dr. Zuhal Demirhan Yananlı (Genel Cerrahi)

Bizimle İletişime Geçin