TIBBİ BİRİMLER


+A A-

MEDICANA BURSA Uyku Laboratuvarı

Uyku Laboratuvarı Nedir?

Çeşitli sebeplere bağlı olarak birçok insan uyku bozuklukları yaşamaktadır. Uyku bozukluklarına ek olarak uyku apnesi sorunu yaşayan kişiler de mevcuttur. Hayatımızın üçte birinin uykuda geçtiği düşünüldüğünde, ne kadar önemli olduğu anlaşılabilir. Zira vücut, uyku sayesinde dinlenerek kendini yenileme imkânı bulmaktadır.

Uyku halindeki bozukluklar, aşırı uyuma ya da hiç uyuyamama, uyku esnasında ortaya çıkan ve uyanıklık fonksiyonlarının bozulmasına sebep olan rahatsızlıklar ile uyku durumunu etkileyen diğer hastalıklar uyku tıbbının ana çalışma alanını oluşturmaktadır. 80'i aşkın farklı uyku ve uyanma problemi mevcuttur. Bu problemlerin hepsi insanın yaşam kalitesini bozmaktadır.En sık rastlanan uyku hastalıkları şunlardır:

    • Uykuda nefes durması (uyku apnesi),
    • Gündüz aşırı uyku hali,
    • Horlama ve Uykuda Solunum Bozuklukları (Uyku Apne Sendromu)
    • Huzursuz bacak sendromu,
    • Kabus Bozuklukları
    • Uykusuzluk (İNSOMNİA) Uykuya Dalma ve Uykuyu Sürdürme Güçlüğü
    • Diş Sıkma           
    • Uyurgezerlik

Uyku Laboratuvarı Hangi Hastalıklara Bakar?

Uyku laboratuvarında değerlendirilmesi gereken problemler şunlardır:

    • Horlama
    • Uykuda nefes kesilmesi
    • Göğüs ağrısı
    • Gece meydana gelen kalp ritmi düzensizlikleri
    • Yetersiz ve bölünmüş uyku şikayetleri
    • Ağız kuruluğu
    • Geceleri uyku esnasında boyun terlemesi
    • Narkolepsi
    • Gündüz yorgunluk ve uykulu olmaya neden olan periyodik bacak hareketleri.


Beden Kitle İndeksi ve Boyun çevresi arttıkça uyku apnesi gelişme riski artar.

Klasik bilgi

Erkeklerde 43 cm

Kadınlarda 37 cm


Semptomlar

Major semptomlar

  • Horlama
  • Tanıklı apne
  • Gündüz aşırı uyku hali


Diğer semptomlar

  • Sabah baş ağrısı
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Uykusuzluk
  • Noktüri, enürezis
  • Baş-boyunda terleme
  • Libidoda azalma
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Depresyon
  • GÖR
  • Gündüz uyku hali

Genel populasyonda %4-6 oranında görülür.

Bize başvuran hastayı değerlendirirken önce şikayetleri sorgularız.  Sonrasında Epworth Uykululk Testini yaparız.

Epworth Uykululuk Testi 8 sorudan oluşan , gündüz uykululuğu göstermede etkin subjektif bir testtir.

Her soru için 0-3 puan, maksimum 24 puan.

10 puan ve üzeri anlamlı

Epworth uykululuk testi

1) Aşırı yorgun olduğunuz zamanlar dışında, aşağıdaki durumlarda uykuya dalma olasılığınız nedir?

2) Oturur durumda gazete veya kitap okurken

3) Öğleden sonra uzanınca televizyon seyrederken

4) Birisi ile konuşurken

5) Pasif olarak toplum içinde otururken (tiyatro gibi)

6) Alkolsüz öğle yemeğinden sonra

7) Ara vermeden en az 1 saatlik araba yolculuğunda

8) Trafikte arabada beklerken uyuklayıp uyuklamadığı sorgulanır.

Görülme Sıklığı

Farklı toplumlarda yapılan araştırmalarda OSAS prevalansı

erkeklerde %3.1-7.5

kadınlarda %2.1-4.5


OSAS Etkilenen Sistemler

OSAS sonucunda birçok sistem etkilenebilir.

Kalp damar sistemi, akciğerler,  sinir sistemi, hormon salgısından sormlu sistemler, mide barsak sistemi, göz, üriner sistemimiz ve üreme sistemi uyku apnesinden etkilenen organlardan.

Tansiyon yüksekliği, ritm bozuklukları, damar tıkanıklığı,kalp yetmezliği, akciğer tansiyonun da yükselme,  Obezite, diabet,  insülin direnci, guatr bezinin az çalışması sayılabilir.

Sosyoekonomik Sonuçlar

  • Trafik kazaları
  • İş kazaları
  • Evlilik sorunları
  • Ekonomik kayıplar

Sosyal kayıpların Temel Nedeni

Uyku apne sendromunda tekrarlayan hipoksi atakları nedeniyle;

  • Bilişsel bozukluk
  • Hafızada zayıflama
  • Algılama, değerlendirme ve karar verme yeteneğindeki azalmadır

Uyku Apne Sendromunda

  • Derin uykunun yetersizliği
  • Sık oksijen düşüşleri
  • Solunumun durması nedeniyle gece boyunca oluşan yorgunluk gündüz uykululuğa neden olur.

Bu nedenlerle trafik kazası riski artmıştır.

İş Kazaları

Gündüz aşırı uykululuk iş kazalarına neden olur.

Uyku apneli hastaların yakıcı, ezici ve kesici cihazların kullanıldığı, torna, hızar, pres ve döküm gibi alanlarda çalışmaması önerilmektedir.

Evlilik sorunları

Aşırı uyku hali,

Horlama,

Eşler arasında ciddi sorunlara ve hatta boşanmalara neden olabilir.

Tanı yöntemleri

  • Klinik bulgular
  • Radyolojik tanı
  • Endoskopik yöntemler
  • Biyokimyasal incelemeler (?)
  • Uyku kayıt teknikleri

Polisomnografi—ALTIN STANDART.

Uyku esnasında beyin dalgalarını, solunum ritmini, göz hareketlerini, kalp ritmini, göğüs, karın ve bacak hareketlerini  genellikle tüm gece boyunca, belli bir periyotta, eş zamanlı ve sürekli kaydedilmesi işlemidir. 

Temel Elektrodlar

  • EEG
  • EOG
  • EMG

Yardımcı Elektrodlar  ve Sensörler

  • Ağız ve burundaki hava akımını ölçen sensörler
  • Göğüs ve karın duvarındaki hareket sensörleri
  • Oksijen seviyelerini değerlendiren saturasyon cihazları
  • Tana hava borusunda  mikrofon
  • EKG
  • EMG (M. tibialis)

Vücut pozisyonunu belirleyen sensörler mevcuttur.

Tabi bütün gece uyku video kaydına alınır.

Apne hipopne indeksi (AHİ)

Uykuda görülen soluynum durması (apne)  ve solunumun yüzeyselleşmesi ile beraber görülen oksijen seviyelerinde düşüşler (hipopne) sayıları toplamının saat olarak uyku süresine bölünmesi ile AHİ elde edilir. 

AHI değeri 5’in altında olursa basit horlama olarak adlandırıyoruz.

AHİ≥5 Uyku apne sendromu olarak değerlendirilir ve yine aHI değerine göre derecelendirilir. Hafif/Orta/Ağır OSAS olarak.

Tedavi

OSAS Tedavi Yöntemleri

Genel önlemler: hastanın kilo vermesi önerilir. Mutlaka diyetisyen kontrolü planlanmalıdır.  Yine hastaları mutlaka cerrahi açıdan değerlendirmesi için KBB muayenesini öneriyoruz. Burun, yumuşak damak, dil kökünde opere edilebilecek bir patoloji varsa havayolunda akımı sağlayabilmek için mutlaka değerlendirlmelidir. Bunun dışında;

Ağız içi araç uygulamaları

Basınçlı hava akımı veren cihazlarla gece boyu hava yollarının açık kalmasını sağlayabiliyoruz. Bu cihazlar halk arasında  CPAP, BIPAP olarak biliniyor.

SONUÇ

Uyku apne sendromu toplumda sık görülen bir hastalıktır, Ciddi komplikasyonlara, sosyal sorunlara ve iş gücü kaybına neden olur.  Orta ve ağır olgularda CPAP, hafif olgularda ise cerrahi ve ağız içi araç uygun tedavi yöntemleridir.

Epworth Gündüz Uykululuk Ölçeği

Aşağıdaki durumlarda hangi sıklıkla uyuklama eğilimindesiniz?


(Lütfen kendinizi yorgun hissettiğiniz zamanları değil, uyuklama eğiliminde olduğunuz zamanları işaretleyin.)


NOT: Bu test son zamanlardaki durumunuzu yansıtmak üzere planlanmıştır. Ancak, aşağıdaki durumlarla son zamanlarda karşılaşmadıysanız, en son karşılaştığınız zaman nasıl olduğunuzu hatırlamaya çalışarak yanıt verin.

SORU

HİÇNADİRENSIKLIKLAHER ZAMAN
1

Oturur durumda gazete ve kitap okurken uyuklar mısınız?

0123
2

Televizyon/film seyrederken uyuklar mısınız?

0123
3

Pasif olarak toplum içinde otururken, sinema veya tiyatroda uyuklar mısınız?

0123
4

Ara vermeden en az 1 saatlik araba yolculuğunda uyuklar mısınız?

0123
5

Öğleden sonra uzanınca uyuklar mısınız?

0123
6

Birisi ile oturup konuşurken uyuklar mısınız?

0123
7

Alkol alınmamış öğle yemeğinden sonra sessiz ortamda otururken uyuklar mısınız?

0123
8

Trafik birkaç dakika durduğunda, kırmızı ışıkta, arabada beklerken uyuklar mısınız?

0123
TOPLAM