Obsesif Kompulsif Bozukluğu Nedir?
Medicana Bursa Hastanesi Psikiyatri bölümünden Uzm. Dr. Ömer Öz "Obsesif Kompulsif Bozukluğu Nedir?" sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Zihninize davetsizce gelen, sizi huzursuz eden ve değerlerinizle örtüşmeyen düşüncelerle boğuşuyor olabilirsiniz. Bu düşüncelerin yarattığı yoğun kaygıyı dindirmek için kendinizi defalarca ellerinizi yıkarken, kapıyı kontrol ederken veya zihninizde birtakım dualar/cümleler tekrarlarken buluyor olsanız da o beklenen rahatlama bir türlü gelmeyebilir. Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), sadece bir "titizlik" veya "düzen" meselesi değil; kişinin hayat kalitesini ciddi şekilde kısıtlayan tıbbi bir durumdur.
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedir?
OKB, iki temel bileşenden oluşan ve tedavi edilmediğinde kronikleşebilen bir döngüdür. Bu süreci anlamak, takıntıların gücünü kırmanın ilk adımıdır:
Obsesyon ve kompulsiyon nedir?
İstenmeyen Düşünceler (Obsesyon): Kirlenme korkusu, sevdiklerine zarar verme endişesi, simetri takıntısı veya kişinin inanç ve ahlak anlayışına tamamen zıt içerikli düşüncelerdir. Bu düşünceler irade dışı gelir ve kişi bunlardan dolayı büyük suçluluk duyar.
- Tekrarlayan Davranışlar (Kompulsiyon): Zihindeki o kötü düşünceyi "iptal etmek" veya hayali bir felaketi önlemek için yapılan; sayma, kontrol etme, aşırı temizlik gibi ritüellerdir. Kişi bunların mantıksız olduğunu bilse de yapmaktan kendini alamaz.
Obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde "Altın standart" nedir?
OKB tedavisinde en yüksek başarı, biyolojik ve psikolojik yaklaşımların harmanlanmasıyla elde edilir:
- İlaç Tedavisi: Beyindeki serotonin dengesini düzenleyerek, zihne gelen o "yapışkan" düşüncelerin şiddetini azaltır ve kaygı eşiğini yükseltir.
- Psikoterapi (BDT): Özellikle ERP (Maruz Bırakma ve Tepki Önleme) tekniği ile kişinin kaygıyla yüzleşmesi ve ritüel yapmadan bu duygunun geçmesini beklemesi öğretilir.
- Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Düşüncelere yüklenen abartılı anlamlar ve sorumluluk hissi üzerinde çalışılarak zihinsel esneklik kazandırılır.
Neden bir psikiyatri uzmanına danışmalısınız?
OKB, bazen sadece psikoterapi ile çözülemeyecek kadar güçlü bir biyolojik temele sahip olabilir. Bir psikiyatri uzmanına başvurmak;
- Doğru ilaç desteğini alarak takıntıların sıklığını azaltmak,
- Size en uygun terapi yöntemine (BDT, ERP vb.) karar verilmesini sağlamak,
- Sosyal, mesleki ve ailevi hayatınızdaki işlevsellik kaybını durdurmak için hayati önem taşır.
