Kasık fıtığı nedir? Kasık fıtığı belirtileri nelerdir?
Fıtık, vücuttaki bir kasta zayıf bir nokta olduğunda ve bağırsak veya yağ gibi bir şeyin oradan dışarı itilmesiyle oluşur. Kasık fıtığı (inguinal herni), inguinal kanalda meydana gelen fıtıktır. İnguinal kanal, kasık bölgesinin hemen üstünde bulunan bir tünel gibidir. Kadınlarda, rahmi yerinde tutmaya yardımcı olan bir bağ dokusu vardır. Erkeklerde ise testislere giden ve testislerden gelen bir yoldur. Çok fazla kası olmayan ve doğal olarak zayıf bir bölgedir.
Kasık fıtığında çoğu zaman kasık bölgesinde yumuşak bir şişlik ya da kabarıklık görülür. Bu şişlik ayakta dururken veya zorlanınca belirginleşir, kişi uzandığında ise küçülebilir ya da kaybolabilir. Bazı durumlarda şişlik elle hafifçe bastırıldığında içeri girebilir. Bu durum tipik bir kasık fıtığı belirtisidir. Eğer fıtık sıkışırsa (boğulmuş fıtık), ağrı ani ve şiddetli hale gelir. Şişlik sertleşebilir ve içeri itilemez. Buna bulantı, kusma ve karında sertlik eşlik edebilir. Bu tür belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirir.
Kasık fıtığı neden olur?
Kasık fıtığı, karın içeriğinin alt karın duvarındaki zayıf bir bölgeden dışarı doğru çıkmasıdır. Kasık fıtıkları, kasık bölgesinin her iki tarafında bulunan iki geçitten herhangi birinde oluşabilir. Bu geçitlere kasık kanalları denir. Kasık fıtıkları ayrıca kasık bölgesindeki iki daha derin geçitten de oluşabilir; bunlara femoral kanallar denir. Bu geçitlerden oluşan fıtıklara femoral fıtık adı verilir.
Kasık fıtıkları belirli yaş gruplarında daha sık görülür:
- Yetişkinlerde kasık fıtığı oluşma olasılığı yaşla birlikte artar ve en sık 75-80 yaş arası kişilerde görülür
- Çocuklarda sıklıkla 0-5 yaş arası çocuklarda görülür
- Bebeklerde kasık fıtığı, prematüre bebeklerde daha yaygındır
- Kasık fıtıkları ayrıca 4 yaş grubunda daha yaygındır
Erkeklerde kasık fıtığı gelişme olasılığı kadınlara göre daha fazladır:
- Prostat ameliyatı geçirmiş erkekler
- Ailesinde kasık fıtığı öyküsü bulunan kişiler
- Vücut kitle indeksi (VKİ) düşük olan kişiler
- Bağ dokusu bozuklukları olan kişiler
Kasık fıtığı, alt karın bölgesindeki kasların zayıflaması nedeniyle oluşur. Fıtık farklı şekillerde oluşabilir ve iki tür fıtığa neden olur.
Dolaylı kasık fıtıkları
Doğumda mevcut olan alt karın duvarındaki bir kusurla ilgilidir. Gelişmekte olan bir fetüste, kasık kanallarının karın içinde genellikle doğumdan önce kapanan açıklıkları vardır. Bazı durumlarda, bir veya her iki açıklık açık kalır. Karın içeriği bu açıklıktan dışarı doğru çıkıntı yaparak fıtığa neden olabilir. Kusur doğumda mevcut olsa da, dolaylı kasık fıtığı yıllar sonra ortaya çıkabilir.
Direkt kasık fıtıkları
Yaşamın ilerleyen dönemlerinde gelişen kasık kanalı duvarındaki zayıf bir bölgeyle ilgilidir. Karın içeriği bu zayıf bölgeden dışarı doğru çıkıntı yaparak fıtığa neden olabilir. Bu fıtık türü öncelikle erkeklerde görülür. Kadınlarda ve çocuklarda bu fıtık türü nadiren gelişir.
Kasık fıtığına neden olabilecek diğer faktörler şunlardır:
- Normalden daha zayıf bağ dokusu veya bağ dokusu bozuklukları NIH harici bağlantısı
- Kasık fıtığı riskini artıran genler
- Kronik öksürük veya kronik kabızlık gibi karın içindeki basıncın artmasına neden olan sağlık sorunları
- Karın içindeki basıncı artıran düzenli veya tekrarlanan aktiviteler, örneğin ağır kaldırma ve işte her gün uzun saatler ayakta durma veya yürüme.
Kasık fıtığı belirtileri nelerdir?
Kasık fıtığı belirtileri şunları içerebilir:
- Kasık bölgesinde, yani alt karın ile uyluklar arasındaki bölgede oluşan şişlik.
- Erkeklerde skrotumda oluşan şişlik
- Kasık bölgesinde rahatsızlık, ağrı, ağırlık veya yanma hissi
Zorlandığınızda, ağırlık kaldırdığınızda, öksürdüğünüzde veya uzun süre ayakta durduğunuzda belirtileriniz kötüleşebilir ve dinlendiğinizde veya uzandığınızda iyileşebilir.
Kasık fıtığı ağrısı nasıl olur?
Kasık fıtığı (inguinal herni) ağrısı genellikle kasık bölgesinde hissedilir ve çoğu zaman yanma, batma ya da baskı şeklinde tarif edilir. Bazı kişilerde ağrıdan çok ağırlık hissi ön planda olur. Özellikle öksürme, hapşırma, ıkınma ya da ağır kaldırma sırasında ağrı belirgin şekilde artabilir. Uzun süre ayakta kalmak da rahatsızlığı artırabilir. Erkeklerde ağrı bazen testislere doğru yayılabilir. Genellikle günün ilerleyen saatlerinde şikâyet artar, sabahları ise daha hafif olabilir.
Kasık fıtığı nasıl anlaşılır?
Kasık fıtığı tanısı genellikle fizik muayene ile konulur. Şişmeden önce ağrı oluşursa bazen ultrason veya MR gerekebilir.
Kasık fıtığı ameliyatı nasıl yapılır?
Kasık fıtığı ameliyatının iki ana yöntemi vardır:
- Karın bölgesinde birkaç küçük kesi yapılarak gerçekleştirilen laparoskopik (kapalı) ameliyat.
- İç uyluğun üst kısmında (kasık bölgesinde) daha büyük bir kesi ile yapılan açık cerrahi.
Ameliyatta genel anestezi ya da lokal anestezi uygulanır. Önerilen ameliyat türü, fıtığın yeri, büyüklüğü ve genel sağlık durumu faktörlere bağlıdır.
Kasık fıtığı ameliyatının temel adımları şunlardır:
Deride bir veya birkaç kesik yapılır. Eğer kapalı ameliyat (laparoskopik cerrahi) yapılacaksa, göbek deliğinin yakınında ve alt karın bölgesinde birkaç küçük kesik yapılır. Eğer açık ameliyat yapılacaksa, iç uyluğun üst kısmında (kasık bölgesinde) bir kesik yapılır.
Kapalı ameliyatta (laparoskopik cerrahi) hastanın karnına bir kesik yoluyla hava pompalanır ve cerrahın fıtığı görebilmesi için içine kamera yerleştirilmiş ince, esnek bir tüp (laparoskop) yerleştirilir.
Fıtık yerine geri itilir ve fıtığın üzerine ince bir yama (ağ adı verilen) yerleştirilir ve küçük dikişlerle sabitlenir. Bazen fıtığın dışarı doğru çıkmasını önlemek için sadece dikişler kullanılır.
Kapalı ameliyatta, karındaki hava boşaltılır.
Kesikler dikiş veya klipslerle kapatılır ve pansumanla örtülür.
Kasık fıtığı ameliyatı kaç saat sürer?
Kasık fıtığı ameliyatı genellikle 30 ila 90 dakika sürer. Çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün taburcu edilir. Hafif ağrılar ve kasıkta gerginlik hissi normaldir. Doktorun önerisine göre birkaç hafta ağır kaldırmaktan kaçınmak gerekir.
Kasık fıtığı tedavi edilmezse ne olur?
Kasık fıtığının tedavi edilmediğinde en önemli risk, fıtığın sıkışması (inkarserasyon) ve daha ciddi olarak boğulması (strangülasyon) durumudur. Sıkışma halinde fıtık içeri itilemez ve şişlik sertleşir. Boğulma durumunda ise fıtıklaşan bağırsağın kan dolaşımı bozulur. Bu durumda ani ve şiddetli ağrı, bulantı, kusma, karında şişlik ve sertlik görülebilir. Bu durum acil ameliyat gerektirir ve gecikirse bağırsak dokusunda hasar gelişebilir.
