Sigara kullanan çocuğa nasıl davranmalısınız?

Sigara içenlerin %90'ı 19 yaşından önce tütün kullanmaya başlar ve çoğunun 13-18 yaşları arasında sigara içmeye başladığı bir gerçektir. Bu nedenle, ebeveynlerin çocuklarının sigara içmeye başladığına dair işaretlere dikkat etmeleri önemlidir. Çocuğunuzun sigara içtiğine dair belirtileri görürseniz, aşırı tepki verme dürtüsüne karşı koyun. Bunun yerine, sigara içmenin asla iyi bir seçim olmadığını anlatmaya odaklanın. Çocuğunuza sigarasız olmanın daha iyi atletik kondisyon, daha az para harcama, daha iyi görünüm ve bağımlılıktan kurtulma anlamına geldiğini hatırlatın. Çocuğunuzun sigarayı bırakmak için yardıma ihtiyacı varsa, destek ve tedavi planları hakkında doktoruyla konuşun.

Çocuğunuzun sigara içtiğini nasıl anlarsınız?

Yetişkin sigara içenlerin büyük bir çoğunluğu sigaraya çocuk yaşlarda başlamıştır. Çocuklar sigara içmeye havalı göründüğü veya daha büyük görünmelerini sağlayacağı düşüncesiyle başlarlar. Bu kadar genç yaşta sigara denemenin tehlikesi, ömür boyu sürecek kötü bir alışkanlığa yol açmasıdır. Sigara içmenin, akciğer hastalıkları, kanser ve kalp hastalığı riskinin artmasından ağız sağlığı sorunlarına, beyin hasarına ve daha fazlasına kadar uzanmaktadır. Çocuğunuz nikotin içeren tütün ürünleri kullanıyorsa, nikotin bağımlılığı geliştirme olasılığı yüksektir.

Sigara içmenin olumsuz etkileri ve sağlık açısından riskleri iyi bilinmektedir. Sigaranın vücuttaki her organa nasıl zarar verebileceğini doğrulayan veriler mevcuttur. Uzun bir süre boyunca, hasar birikir ve uzun vadeli etkilere neden olabilir:

Akciğer gelişimine zarar verir

Sigara içen gençlerde akciğer boyutunun ve kapasitesinin azaldığını gösteren kanıtlar vardır. Daha sonraki yaşamlarında KOAH, astım veya amfizem gibi akciğer rahatsızlıkları geliştirme riski altındadırlar.

Kalp hastalığı, kanser ve felç riski artar

Sigara içmek, kalp hastalığına yakalanma veya felç geçirme riskini yükseltir. Kanser riski çok yüksektir. Bu, diğer kanser türlerine ek olarak akciğer, ağız, dil ve yemek borusu kanserini de içerir.

Nikotin bağımlılığı riski

Sigaraya ne kadar erken başlanırsa, nikotine bağımlı olma riski o kadar yüksek olur. Nikotin, öfori ve rahatlama hissi yaratır. Bu etkiler kısa sürelidir ve bu da kompulsif (zincirleme) sigara içmeye yol açar.

Nikotin bağımlılığının genel belirtileri şunlardır:

• Konsantre olmakta veya uyumakta zorluk çekmek
• Kaygı
• Sinirlilik
• Üzüntü
• Dürtüler ve istekler
• Huzursuzluk veya tedirginlik

Sigara içmek, giysilere, nefese ve yüzeylere sinmiş olan sigara dumanı kokusu nedeniyle genellikle kolay tespit edilebilir.

Çocuğunuzun eşyaları arasında paket sigara bulmak, dışarıda veya çöpte sigara izmaritleri görmek, sigara içiyor olabileceğine dair en belirgin ve anlaşılması en kolay göstergelerdir.

Sigara kullanımının fiziksel ve zihinsel belirtileri şu şekilde ortaya çıkabilir:

Ağız kokusu

Eğer ergenlik çağındaki çocuğunuzun "sigara içenlerin ağzı gibi" bir ağız kokusu varsa veya sürekli olarak sakız çiğneyerek ya da nefes tazeleyici şekerler yiyerek bunu gizlemeye çalışıyorsa, bu sigara içtiğinin bir işareti olabilir.

Sarı dişler

Diş fırçalama ve ağız gargarası kullanmak bile sigaranın dişler üzerindeki olumsuz etkilerini gideremez. Eğer çocuğunuzun dişlerinin sararmaya başladığını fark ederseniz, bu neredeyse kesin olarak sigara içtiğinin bir işaretidir.

Kronik öksürük

Boğaz tahrişi, ses kısıklığı ve kronik öksürük, bir kişinin düzenli olarak sigara içtiğinin belirtileri olabilir. Diğer hastalıklar elenmişse ve sigara içmenin diğer belirtileri de mevcutsa, çocuğunuzun öksürüğü sigara içmenin bir sonucu olabilir.

Çabuk sinirlenme

Eğer ergenlik çağındaki çocuğunuz gergin görünüyorsa ancak birkaç dakika yalnız başına dışarı çıktığında adeta "iyileşiyorsa", bu sigara içtiğinin bir işareti olabilir. Nikotine bağımlı olan kişiler, etkileri geçtiğinde gerginleşirler. Bir sigara içmek "gerginliği azaltır" ve kişi sonrasında çok daha rahat ve cana yakın görünür.

Çocuğunuz sigaraya başladıysa nasıl davranmalısınız?

Eğer çocuğunuz sigara içmeye başladıysa, bir ebeveyn olarak, sigaranın tehlikelerini açıkça anlatarak çocuğunuzun bu alışkanlığa başlamasını önlemeye yardımcı olabilirsiniz. Ancak sigaranın olumsuz sonuçlarını açıklasanız bile, yine de deneme ihtimali hala vardır. Böyle bir durumda sinirlenmemeye çalışın. Bunun yerine, çocuğunuzla iletişim kurmaya odaklanın:

• Çocuğunuzun sigara içmenin hangi yönünü sevdiğini öğrenin ve bu konuda dürüstçe konuşun.
• Çocuklar çoğu zaman mevcut davranışlarının gelecekteki sağlıklarını nasıl etkileyebileceğini anlayamazlar. Bu nedenle, daha erken ortaya çıkacak sorunlar hakkında konuşun: Sevdikleri şeylere harcayacak daha az para, nefes darlığı, ağız kokusu, sararmış dişler ve kötü kokan kıyafetler.
• Belirlediğiniz sigara içme kurallarına uyun ve çocuğunuzun evde sigara içmesine izin vermeyin.
• Çocuğunuz "İstediğim zaman bırakabilirim" derse, bir hafta boyunca hiç ilaç bırakmadan (ani bir şekilde) bırakmasını isteyin.
• Öğüt vermekten ve ısrar etmekten kaçının. Sonuçta, sigarayı bırakmak sigara içenin kararıdır. Çocuğunuz denemeye hazır olduğunda: sigarayı bırakma planı geliştirmelerine yardımcı olun. Bırakma kararlarını ne kadar isabetli olduğunu anlatın ve onları övün.
• Bırakmanın getireceği ödüllere odaklanın: bağımlılıktan kurtulma, daha iyi fiziksel kondisyon, daha iyi spor performansı, daha iyi bir görünüm.
• Destekleyici olabilecek ve tedavi planları sunabilecek bir doktorla görüşmeniz de isabetli olacaktır.

Çocuklarda sigara kullanımı nasıl önlenebilir?

Sigara içme alışkanlıkları genellikle ergenlik döneminde başlar ve bu yüzden erken müdahale çok önemlidir. Çocuklarda sigara kullanımını önlemek, eğitim, ebeveyn katılımı, toplumsal girişimlerin bir kombinasyonunu gerektirir. Çocuklarda sigara kullanımını engellemek için atılabilecek bazı adımlar:

Eğitim ve farkındalık

Çocuklara sigaranın tehlikeleri ve nikotin bağımlılığının etkileri hakkında bilgi vermek için okullarda eğitim programları uygulayın. İlgi çekici dersler ve akranlar arası tartışmalar özellikle etkili olabilir. Sigara içmenin riskleri ve sigarasız bir yaşamın faydaları konusunda farkındalık yaratmak için medya kampanyalarından yararlanın.

Ebeveyn etkisi

Ebeveynler, kendileri sigara içmeyerek sağlıklı davranışlara örnek olmalıdır, çünkü çocuklar bakıcılarını taklit etmeye daha yatkındır. Ayrıca sigara içmenin ve risklerinin konuşulmasını teşvik edin. Ebeveynler çocuklarını akran baskısı ve buna nasıl karşı koyacakları konusunda eğitmelidir.

Toplumsal katılım

Gençler için etkinlikler ve programlar düzenleyen, onları olumlu ve sigarasız ortamlarda tutan topluluk kuruluşlarını destekleyin. Çocukları sağlıklı bir yaşam tarzını teşvik eden ve sigara kullanımını caydıran okul dışı etkinliklere, sporlara ve kulüplere dâhil edin.

Akran desteği

Çocuklara rol yapma ve tartışma yoluyla akran baskısına direnme becerileri öğretin ve onları sigaraya hayır demeye teşvik edin.

Kaynaklara erişim

Sigaraya karşı direnç göstermekte veya sigaranın tehlikelerini anlamakta zorlanan çocuklar için danışmanlık hizmeti alın.

İzleme ve uygulama

Ebeveynler çocuklarının faaliyetlerini ve arkadaşlarının etkilerini takip etmeli, sosyal durumlarda yol gösterme ve destek sağlama konusunda rehberlik etmelidir.