Kulak burun boğaz (KBB), kulak, burun, sinüsler, ağız, boğaz, gırtlak (larenks) ile baş ve boyun bölgesindeki hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen cerrahi tıp dalıdır. İşitme kaybı, kulak çınlaması, sinüzit, burun tıkanıklığı, bademcik ve geniz eti sorunları, horlama, ses kısıklığı ve boyun kitleleri bu bölümün başlıca çalışma alanlarıdır. Tanıda endoskopik muayene, işitme testleri ve görüntüleme yöntemleri kullanılır. Medicana Kulak Burun Boğaz bölümlerinde her yaştan hastaya ilaç tedavisi, endoskopik ve cerrahi yöntemlerle tedavi uygulanır.
Öne Çıkanlar
- Kulak burun boğaz, kulak, burun, boğaz ile baş ve boyun bölgesi hastalıklarıyla ilgilenen cerrahi uzmanlık dalıdır.
- Uzun süren burun tıkanıklığı, işitme azalması, kulak çınlaması, ses kısıklığı ve horlama KBB'ye başvuru nedenleri arasındadır.
- Tanıda endoskopik muayene, odyometri (işitme testi) ve görüntüleme yöntemleri kullanılır.
- Bademcik, geniz eti, septum, sinüs ve kulak ameliyatları KBB bölümünde yapılır.
Kulak Burun Boğaz (KBB) Nedir?
Kulak burun boğaz (KBB), baş ve boyun bölgesinde yer alan kulak, burun ve boğaz hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır. Bu alanın tıbbi adı otorinolarengolojidir ve Türkiye'de "Kulak Burun Boğaz Hastalıkları" ya da kısaca KBB olarak bilinir. Vücuttaki bir sistemde görülen sorun diğer sistemleri de etkileyebildiği için KBB, genel sağlığın önemli bir parçasıdır. Kulak burun boğaz bölümünün ilgilendiği bölgeler şunlardır:
- Dış kulak, orta kulak ve iç kulak
- Burun ve sinüsler
- Ağız boşluğu ve dil
- Yutak (farenks) ve bademcikler
- Gırtlak (larenks) ve ses telleri
- Tükürük bezleri
- Tiroid ve paratiroid bezleri
- Boyun bölgesi ve lenf bezleri
KBB uzmanı kimdir?
Kulak burun boğaz alanında uzmanlık eğitimini tamamlamış hekimlere KBB uzmanı veya kulak burun boğaz doktoru adı verilir. KBB uzmanı, bu bölgedeki hastalıkları ilaçla, endoskopik yöntemlerle ve cerrahi olarak tedavi eder. KBB uzmanı olmak için tamamlanan eğitim süreci şöyledir:
- 6 yıllık tıp fakültesi eğitimi
- 5 yıllık kulak burun boğaz hastalıkları uzmanlık eğitimi
KBB bölümünde tanı ve tedavi süreci
KBB'de tanı süreci, hastanın şikayetlerinin dinlenmesi, fizik muayene ve endoskopik değerlendirmeyle başlar. Gerekli görülen durumlarda işitme testleri, görüntüleme ve laboratuvar tetkikleri yapılır. Tedavi, hastalığın türüne ve ciddiyetine göre planlanır ve gerektiğinde diğer uzmanlık dallarıyla birlikte yürütülür. Kronik hastalığı olanlar ve ameliyat geçirenler düzenli aralıklarla kontrole çağrılır.
Kulak Burun Boğaz Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Kulak burun boğaz hastalıklarının belirtileri arasında işitme azalması, kulak ağrısı ve çınlama, burun tıkanıklığı, koku kaybı, boğaz ağrısı, ses kısıklığı ve horlama yer alır. Bu şikayetler çoğu zaman geçici olabilir, ancak uzun süren veya sık tekrarlayan belirtiler bir KBB hastalığının işareti olabilir. Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde kulak burun boğaz uzmanına başvurulması önerilir:
- Kulak ağrısı, kulak akıntısı veya kulakta dolgunluk hissi
- İşitme azalması ve kulak çınlaması (tinnitus)
- Baş dönmesi ve denge kaybı
- Uzun süren burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı
- Sık tekrarlayan burun kanaması
- Koku ve tat alma duyusunda azalma
- Sık tekrarlayan boğaz ağrısı
- 2-3 haftadan uzun süren ses kısıklığı
- Yutma güçlüğü (disfaji)
- Horlama ve uykuda nefes durması
- Boyunda ele gelen şişlik veya kitle
Ani işitme kaybı, durdurulamayan burun kanaması, nefes darlığı veya yüzde ani gelişen felç gibi durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Kulak Burun Boğaz Hangi Hastalıklara Bakar?
Kulak burun boğaz, kulak, burun ve sinüsler, boğaz ve gırtlak ile baş ve boyun bölgesindeki hastalıklara bakar. Bu bölümün ilgilendiği hastalıklar çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilir. Hastalıklar etkiledikleri bölgelere göre gruplandığında daha kolay anlaşılır.
Kulak hastalıkları
Kulak hastalıkları işitmeyi ve denge sistemini etkileyebilir.
- Dış kulak ve orta kulak iltihapları (otit)
- Kulak zarı delinmesi
- Geçici veya kalıcı işitme kaybı
- Kulak çınlaması (tinnitus)
- Denge bozuklukları ve Meniere hastalığı
- Yüz felci (fasiyal paralizi)
- Kulak kepçesi şekil bozuklukları
Burun ve sinüs hastalıkları
Burun ve sinüs hastalıkları nefes almayı, koku duyusunu ve uyku kalitesini etkileyebilir.
- Sinüzit (akut ve kronik)
- Alerjik rinit (saman nezlesi)
- Burun kemiği eğriliği (septum deviasyonu)
- Burun eti büyümesi (konka hipertrofisi)
- Burun polipleri
- Burun kanaması ve burun kırıkları
- Burun ve sinüslerin iyi ve kötü huylu tümörleri
Boğaz ve gırtlak hastalıkları
Boğaz ve gırtlak hastalıkları yutma, nefes alma ve konuşma fonksiyonlarını etkileyebilir.
- Bademcik (tonsil) ve geniz eti (adenoid) büyümesi ve iltihapları
- Farenjit (boğaz iltihabı) ve larenjit (gırtlak iltihabı)
- Ses teli polipleri, nodülleri ve kistleri
- Larengofarengeal reflü (mide içeriğinin gırtlağa kaçması)
- Horlama ve obstrüktif uyku apnesi (uykuda tıkayıcı tipte solunum durması)
- Gırtlak (larenks) kanseri
Baş ve boyun hastalıkları
Bu hastalıkların bir kısmında endokrinoloji, genel cerrahi ve onkoloji bölümleriyle birlikte çalışılır.
- Baş ve boyun tümörleri
- Boyun kitleleri ve lenf bezi büyümeleri
- Tiroid ve paratiroid bezi hastalıkları
- Tükürük bezi hastalıkları ve taşları
- Ağız ve dil hastalıkları
Kulak Burun Boğaz Bölümünde Uygulanan Tanı Yöntemleri
Kulak burun boğaz bölümünde uygulanan başlıca tanı yöntemleri arasında endoskopik muayene, işitme testleri ve görüntüleme yöntemleri yer alır. Hangi testin yapılacağına hastanın şikayetlerine ve muayene bulgularına göre karar verilir. Bu yöntemler hem tanı koymak hem de tedavinin etkisini izlemek amacıyla kullanılır.
Endoskopik muayene
Ucunda kamera bulunan ince bir tüple burun içi, sinüs ağızları, geniz, boğaz ve ses telleri incelenir. Muayene genellikle lokal anesteziyle poliklinik ortamında yapılır.
İşitme ve denge testleri
Odyometri (işitme testi) ve timpanometri (orta kulak basınç ölçümü) ile işitme düzeyi ve orta kulak fonksiyonları değerlendirilir. Baş dönmesi şikayetinde denge testleri uygulanır.
Görüntüleme yöntemleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) ile sinüsler, kulak yapıları, baş ve boyun bölgesi ayrıntılı olarak görüntülenir. Boyun kitlelerinde ultrasonografi kullanılır.
Uyku testi (polisomnografi)
Horlama ve uyku apnesi şüphesinde uyku sırasında solunum, oksijen düzeyi ve uyku evreleri kayıt altına alınır.
Biyopsi
Şüpheli kitle veya lezyonlardan doku örneği alınır ve patolojik inceleme yapılır.
Kulak Burun Boğaz Bölümünde Uygulanan Tedavi ve Ameliyatlar
Kulak burun boğaz bölümünde uygulanan tedaviler arasında ilaç tedavisi, endoskopik işlemler ve cerrahi müdahaleler yer alır. Tedavi yöntemi hastalığın türüne, ciddiyetine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir. Cerrahi veya girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle işlem öncesinde hekimle ayrıntılı görüşme yapılması önemlidir.
Bademcik ve geniz eti ameliyatı
Sık tekrarlayan iltihaplar veya solunumu engelleyen büyüme durumunda bademcikler (tonsillektomi) ve geniz eti (adenoidektomi) alınır.
Septoplasti ve burun estetiği (rinoplasti)
Septoplasti ile burun kemiği eğriliği düzeltilerek nefes alma kolaylaştırılır. Rinoplasti ile burnun şekli değiştirilir ve gerektiğinde iki işlem birlikte yapılır.
Endoskopik sinüs cerrahisi
Kronik sinüzit ve burun poliplerinde sinüs ağızları kameralı aletlerle burun içinden açılır. Uygun hastalarda balon sinoplasti yöntemi uygulanabilir.
Kulak ameliyatları
Kulak zarı delikleri timpanoplasti ile onarılır. Orta kulakta sıvı birikmesinde kulak zarına ventilasyon tüpü takılır.
İşitme cihazı ve koklear implant
İşitme kaybının derecesine göre işitme cihazı önerilir. İleri derecede işitme kaybında iç kulağa koklear implant (elektronik iç kulak protezi) yerleştirilebilir.
Horlama ve uyku apnesi cerrahisi
Hava yolunu daraltan yumuşak damak, bademcik veya dil kökü dokularına yönelik cerrahi işlemler uygulanır. Uygun hastalarda transoral robotik cerrahi (ağız içinden robotik cerrahi) kullanılabilir.
Baş ve boyun cerrahisi
Gırtlak, ağız, tükürük bezi ve boyun bölgesindeki tümörler ile tiroid ve paratiroid bezi hastalıklarında cerrahi tedavi uygulanır.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.