SAĞLIK REHBERİ


Burun Kanaması Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?



Burun kanaması sıkça rastlanan bir durumdur. Kanamalar endişe verici olsa da çoğu olayda korkulacak bir durum bulunmamaktadır. Kılcal damarların hassas olması ve hasar görmesi ile oluşan ön burun kanamalarında basitçe yapılabilecek müdahaleler ile kanamayı durdurmak mümkündür. Ancak kimi zaman da burun kanamaları ciddi rahatsızlıkların da göstergesi olabilmektedir. Burun kanaması nedir, neden oluşur ve burun kanaması ilk yardım nasıl olmalıdır gibi merak edilen tüm soruların cevaplarına bu makaleden ulaşabilirsiniz.

Burun Kanaması Nedir?

Burun, yüzeysel damarlardan oluşan bir organdır. Çevresinde kas dokusu bulunmayan bu damarlar farklı sebepler ile de kanayabilmektedir. Mevsimsel, darbe, yabancı cisim, hızlı sümkürmek gibi nedenler ile burun kanayabileceği gibi kimi zamanda bazı hastalıkların habercisi olabilmektedir.

Burun kanamaları ön burun ve arka burun kanaması olarak ikiye ayrılmaktadır. Burnu besleyen damarların burun deliğine yaklaşık 1 cm uzakta olması sebebiyle lokal sebeplerden oluşan kanamalar ön burun kanamaları olarak adlandırılır. Ön burun kanaması tedavisi genellikle basit müdahaleler ile yapılabilir. Ancak burnun arkasında bulunan ve burnu besleyen damarlarda gelen kanamalar ciddi rahatsızlıkların belirtisi olabilmektedir. Arka burun kanaması, burundan olabileceği gibi genze ve boğaza da akabilmektedir. Bu sebeple de arka burnun kanamaları, ön burun kanamalarına göre daha zor tedavi edilebilmektedir.

Epistaksis olarak da adlandırılan burun kanaması toplumun yaklaşık %60’ında görülmektedir. Bu yüzdeyi oluşturanlar ise genellikle çocuklar ve yaşlılardır. Ayrıca yapılan araştırmalara göre burun kanaması kadınlara göre erkeklerde daha sık görülmektedir.

Burun Kanaması Nedenleri

Ön veya arka burun kanaması nedenleri farklı olabilmektedir. Bu nedenler sistemik rahatsızlıklar olabileceği gibi lokal olaylardan da oluşabilmektedir.

Lokal Nedenler:

•Buruna ya da yüze gelen darbeler

•Burun kırıkları

•Yabancı cisimlerin buruna sokulması

•Burun karıştırma

•Kemik eğriliği

•Üst solunum yolu enfeksiyonları

•Sinüzit

•Alerjik durumlar

•İlaç kullanımı (kortizonlu burun spreyleri, burun içini kurutan, kan inceltici)

•Güçlü bir şekilde burun silme

•Kimyasal maddelere maruz kalma

•Kuvvetli sümkürme

•Kuru hava

Sistemik Nedenler:

•Kalp ve damar hastalıkları

•Tansiyon

•Şeker hastalığı

•Pıhtılaşma bozuklukları

•K vitamini eksikliği

•Karaciğer hastalıkları

•Sinüs, geniz ve burun kanserleri

•Alkol kullanımı

•Gebelik

•Hormonal nedenler

Çocuklarda Burun Kanaması Nedenleri

Çocuklarda meydana gelen burun kanaması ebeveynleri oldukça tedirgin eden bir durumdur. Genellikle 2 ila 10 yaş arasındaki çocuklarda görülen burun kanaması genellikle korkutucu değildir. Çocukların burnunu sertçe karıştırması, yabancı bir cismi burnuna sokması burun içi mukozasının tahriş olmasına yola açar. Soğuk ve kuru havalarda kılcal damarların çatlaması, üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında oluşan burun akıntısı da çocuklarda burun kanaması sebepleri arasında bulunmaktadır.

Çocukları da korkutan burun kanamasının önüne geçmek için öncelikle burnun nasıl temizlenmesi gerektiği öğretilmelidir. Tırnakların kısa tutulması çocukların burnunu kanatmaması için dikkat edilecek bir önlemken aynı zamanda ebeveynler de temizlik konusunda çocuklarına yardımcı olmalıdır. Evlerdeki kuru havayı ortadan kaldırmak, tuzlu steril su ile burnu nemli tutmak da yapılabilecek çocuklarda burun kanaması riskini ortadan kaldırabilmektedir.

Hamilelikte Burun Kanaması

Hamilelikte durduk yere burun kanaması oldukça sık rastlanan bir olaydır. Anne adaylarını bu durum korkutsa da endişe edecek bir durum bulunmamaktadır. Gebeliğin özellikle ilerleyen zamanlarında anne ve bebek sağlığı için kan miktarında artış olmaktadır. Bu artış ile de burun mukozası içindeki damarlara basınç uygulanır ve kanama meydana gelir. Burun kanaması nedenleri arasındaki lokal olaylar da burun kanamasını tetikleyebilmektedir.

Hamilelik sırasında yaşanan burun kanamasının ne anne ne de bebek sağlığına bir zararı bulunmamaktadır. Az miktarda gelen kanamalar basit yöntemler ile durdurulabilmektedir.

Burun Kanaması Nasıl Durdurulur?

Ön burun kanamalarında basit müdahaleler ile kanamayı durdurmak mümkündür. Ani burun kanaması yaşayan kişilerin öncelikle sakin olması gerekmektedir. Telaş yapmadan dik pozisyonda oturup başın biraz öne eğilmesi kan yutulmaması için önemlidir. Ağızda kan varsa tükürülmeli ve burun deliklerine işaret parmaklar ile 10 dakika baskı yapılmalıdır. 10 dakikadan önce baskı işlemi bırakılmamalıdır. Bu uygulama sadece iki taraf değil tek taraflı burun kanaması olaylarında da yapılmalıdır.

Kanama durduktan sonra tekrarlamaması için tuzlu su içeren spreyler ile burun temizlenmelidir. Burnu temizlerken güç uygulamamalı, şiddetli hapşırma ve sümkürme hareketleri yapılmamalıdır. Bir süre ağır aktivitelerde bulunmamak ve sıcak su ile banyo yapmamak da tekrar kanamasını önlemek açısından önemlidir.

Eğer kanama durmuyor ve tekrar ediyorsa, sadece burunda değil başka yerlerde de kanama meydana geliyorsa, kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa, hafif darbelerde bile morarma oluşuyorsa, fenalaşma ya da bayılma hissi varsa, nefes almada zorluk çekiliyorsa, yüksek ateş veya döküntü görülüyorsa, karaciğer, hemofili gibi sistemik hastalık varsa, kan kanseri tedavisi görülüyorsa geç kalmadan KBB doktoruna başvurmak gerekmektedir. Yapılacak olan gerekli kan sayımları, tomografi taraması, endoskopi, röntgen gibi tanı yöntemleri uygulanarak kanamanın kaynağı bulunabilmektedir. İlaç kullanılan kişilerin de ilaçları kanama sebebine bağlı olarak değiştirilebilmektedir.

Gece Burun Kanaması

Uykuda burun kanaması gün içerisinde oluşan burun kanamaları kadar endişe verici olabilmektedir. Ancak bu durum da yine lokal nedenlerden dolayı oluşabilmektedir. Kullanılan ilaçlar, oda havasının kuru olması, pıhtılaşma gibi sorunlar kanamaya neden olabilmektedir. Kanama fark edildiği zaman basit tampon yöntemleri uygulanabilir. Ancak sık sık devam ediyorsa ve genze kaçan kanamalar mevcutsa doktora gitmek gerekmektedir.

Op. Dr.
Ertan Yıldırım
Kulak Burun Boğaz
MEDICANA ÇAMLICA
Profili Gör
Oluşturma: 05.11.2020 06:36
Son Güncelleme: 05.11.2020 06:36
Oluşturan: Ertan Yıldırım
+A A-

İlgili Bölüm Hekimleri