Guatr Hastalığının Tanısı Nasıl Koyulur?
Medicana Bahçelievler Hastanesi Genel Cerrahi bölümünden Doç. Dr. Hakan Bölükbaşı "Guatr Hastalığının Tanısı Nasıl Koyulur?" sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Boyun bölgesinde fark edilen bir şişlik veya tiroid fonksiyon bozukluğuna dair belirtiler, mutlaka bir uzman hekim değerlendirmesi gerektirir. Tiroid bezinin (guatr) büyümesi durumunda doğru teşhis, hastalığın seyrini ve uygulanacak tedavi yöntemini belirleyen en kritik adımdır. Modern tıpta kullanılan kan tahlilleri, gelişmiş görüntüleme yöntemleri ve ince iğne biyopsileri sayesinde, tiroid sorunları artık çok daha hızlı ve kesin bir şekilde teşhis edilebilmektedir.
Tiroid hastalıklarında tanı rehberi nasıldır?
Tiroid bezi ile ilgili bir şüphe oluştuğunda teşhis süreci, bezin hem işleyişini (fonksiyonel) hem de fiziksel yapısını (morfolojik) inceleyen aşamalardan oluşur:
Kan Tahlilleri
Teşhisin ilk aşamasında, tiroid bezinin hormon üretim dengesi kontrol edilir. Bu testler, bezin az (hipotiroidi) mı yoksa çok (hipertiroidi) mu çalıştığını netleştirir:
- TSH (Tiroid Stimülan Hormon): Beyindeki hipofiz bezinden salgılanan ve tiroidi yöneten temel uyarıcı hormondur.
- Serbest T4 (fT4): Tiroid bezinin doğrudan ürettiği ana hormondur.
- Antikor Testleri (Anti-TPO, Anti-Tg): Bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı bir reaksiyon (Hashimoto vb.) geliştirip geliştirmediğini anlamak için istenir.
Radyolojik Tetkikler
- Tiroid Ultrasonu (Altın Standart): En değerli yöntemdir. Bezin dokusunu ve saptanan nodüllerin büyüklüğünü, yapısını (katı/sıvı) ve şüpheli özelliklerini (sınır düzensizliği, kireçlenme vb.) yüksek hassasiyetle gösterir.
- Tiroid Sintigrafisi: Nodüllerin çalışma performansını (aktif "sıcak" veya pasif "soğuk") ölçmek için kullanılır.
- BT ve MR Görüntüleme: Özellikle göğüs kafesine (toraks) doğru ilerleyen büyük guatrlarda ameliyat planlaması için tercih edilir. Not: İyot tedavisi planlanan hastalarda, tomografi ilaçlarındaki iyotun süreci etkilememesi için MR önceliklendirilebilir.
Tiroid İnce İğne Biyopsisi (İİAB)
- Uygulama: Ultrason eşliğinde, hedeflenen nodülden ince bir iğne ile hücre örnekleri alınması işlemidir. Oldukça konforlu ve kısa süren bir prosedürdür.
- Önemi: Patolojik inceleme sonucu; hastanın sadece takip mi edileceği, ilaç tedavisine mi başlayacağı yoksa cerrahi müdahale mi gerekeceği konusunda en güçlü yol göstericidir.
