Fekal İnkontinans Tanısı Nasıl Yapılır?
Medicana Bursa Hastanesi Genel Cerrahi bölümünden Doç. Dr. Barış Gülcü "Fekal İnkontinans Tanısı Nasıl Yapılır?" sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Fekal inkontinans, bireyin yaşam kalitesini ve sosyal hayatını derinden etkileyen, ancak doğru tanı yöntemleriyle nedenleri net olarak belirlenebilen bir durumdur. Tanı süreci; hastanın geçmişinin (anamnez) dinlenmesi ve fizik muayene ile başlasa da, sorunun anatomik mi yoksa fonksiyonel mi olduğunu anlamak için ileri teknolojik testlere ihtiyaç duyulur.
Fekal inkontinans nedir?
Fekal inkontinans tanısında, sorunun kaynağını (kas zayıflığı, sinir hasarı veya bağırsak hastalığı) belirlemek için kullanılan temel ve yardımcı yöntemler şunlardır:
Fonksiyonel ölçümler: Anal manometri
Makat (anal kanal) ve pelvik taban kaslarının gücünü ölçen en temel testtir.
- Veri Analizi: Kasların kasılma kapasitesi, istirahat basınçları ve rektumun doluluk hissini algılama yeteneği bu yöntemle sayısal verilerle ortaya konur. Fonksiyonel bozuklukların tespitinde altın standarttır.
Anatomik görüntüleme: Endoanal ultrason ve MR
Kas yapısındaki fiziksel hasarları ve yapısal bozuklukları tespit etmek için kullanılır:
- Endoanal Ultrason: Makat kaslarındaki olası yırtıkları, travmaları (doğum sonrası vb.) veya doku defektlerini yüksek çözünürlükle görüntüler.
- Perianal MR: Bölgenin derin doku anatomisini ve karmaşık kas gruplarını detaylı bir şekilde incelemeye olanak sağlar.
İç inceleme: Kolonoskopi ve sigmoidoskopi
Dışkı kaçırma bazen bağırsaktaki başka bir primer sorunun belirtisidir. Şu durumları saptamak için endoskopik yöntemlere başvurulur:
- Rektumda yer kaplayan kitleler (tümörler),
- İltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn, Ülseratif Kolit),
- Radyasyon tedavisi sonrası oluşan doku hasarları.
Dinamik inceleme: Defekografi ve MR defekografi
"Dışkılama filmi" olarak da bilinen bu yöntem, dışkılama eylemi sırasında pelvik taban organlarının (mesane, rahim, rektum) hareketlerini gerçek zamanlı olarak gösterir. Kasların fonksiyonel uyumunu ve sarkma (prolapsus) durumlarını anlamak için kritiktir.
Sinir sistemi kontrolü: EMG
Sorun bazen kaslarda değil, bu kaslara komut veren sinir sistemindedir. Pelvik taban EMG'si, bu bölgedeki sinirlerin ileti hızını ve olası bir nörojenik hasarın varlığını tespit ederek tanıyı netleştirir.
Tanıdan tedaviye doğru adım nasıldır?
Fekal inkontinans, doğru teşhis edildiğinde kontrol altına alınabilen ve tedavi başarısı yüksek bir tıbbi durumdur. İleri tetkikler sayesinde problemin kaynağı netleştirilerek; cerrahi müdahale, biofeedback tedavisi veya medikal yöntemlerden hangisinin hasta için en uygun olduğuna karar verilir.
