Gebelik Şekeri Nedir? Tanısı Nasıl Koyulur?
Medicana Bursa Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünden Op. Dr. Sevde Nur Mert "Gebelik Şekeri Nedir? Tanısı Nasıl Koyulur?" sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Gebelik şekeri, daha önce diyabet tanısı almamış kadınlarda hamilelik döneminde ortaya çıkan ve hem anneyi hem de bebeği doğrudan etkileyen bir tablodur. Toplumumuzdaki gebelerin yaklaşık %1 ila %10'unu etkileyen bu durum, fark edilmediğinde doğum sürecinden çocukluk çağına kadar uzanan riskler barındırır. Ancak doğru zamanda yapılan tarama testleri ve kişiye özel yönetimle, süreci hem anne hem de bebek için tamamen sağlıklı bir şekilde tamamlamak mümkündür.
Gebelik şekeri (Gestasyonel diyabet) nedir?
Gestasyonel Diyabet, hamilelik hormonlarının etkisiyle vücudun artan insülin ihtiyacının tam olarak karşılanamaması sonucu oluşur. Tanı konulması ve kan şekerinin kontrol altında tutulması, olası komplikasyonların önlenmesi adına hayati önem taşır.
Gebelik şekeri tarama ve tanı süreci nasıl işler?
Gebelik şekerini tespit etmek için uzmanlarımız tarafından iki aşamalı bir yol izlenmektedir:
- Erken Dönem Değerlendirmesi: Gebeliğin en başında, anne adayında daha önceden fark edilmemiş bir diyabet olup olmadığını anlamak için Açlık/Tokluk kan şekeri veya HbA1c değerlerine bakılır.
- Rutin Tarama (24-28. Haftalar): İlk testler normalse, insülin direncinin en belirginleştiği 24 ila 28. haftalar arasında şeker yükleme testleri uygulanır. Bu testler 50g tarama, 100g yükleme veya direkt 75g'lık tanı testi şeklinde planlanabilir.
Gebelik şekerinde kimler daha yüksek risk altındadır?
Aşağıdaki faktörlere sahip olan gebelerde tarama süreci çok daha erken haftalara çekilebilir:
- Önceki gebeliklerinde şeker yükselmesi yaşayanlar.
- Daha önce iri bebek (4 kg üzeri) doğurma öyküsü olanlar.
- Birinci derece akrabalarında şeker hastalığı bulunanlar.
- Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısı olan veya aşırı kilo ile gebeliğe başlayanlar.
Gebelik şekeri tanısı konulmazsa neler olabilir?
Gebelik şekerinin taranmaması ve kontrol altına alınmaması ciddi riskler doğurabilir:
- Bebek İçin: İri bebek gelişimi (makrozomi), doğum sonrası ani şeker düşüşü, sarılık ve ileriki yaşamda obezite riski.
- Anne İçin: Doğum zorlukları, preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) ve ileride kalıcı şeker hastası olma ihtimali.
Gebelik şekeri tedavisi nasıldır?
Tanı konulduktan sonra temel hedef, kan şekerini hedeflenen aralıkta tutmaktır. Bu süreçte kişiye özel beslenme planı ve düzenli egzersiz çoğu zaman yeterli olurken, gerekli durumlarda hekim kontrolünde güvenli insülin tedavisine başvurulabilir.
