Diz Sağlığımızı Nasıl Koruruz?
Medicana International Samsun Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji bölümünden Op. Dr. İlyas Tarık Katırcı “Diz Sağlığımızı Nasıl Koruruz?” sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Diz eklemleri, vücudumuzun tüm yükünü taşıyan en stratejik hareket merkezidir. Gençlik yıllarında atılan adımlar, orta yaş ve sonrasında dizlerin ne kadar sağlıklı kalacağını doğrudan belirler. “Güçlü kaslar, hafif gövde” prensibiyle hareket ederek kemik ve kıkırdak yapısını korumak, cerrahi müdahalelere giden süreci yavaşlatmanın en etkili yoludur.
Gençlikten ileri yaşa diz sağlığını nasıl koruruz?
Diz sağlığımızı korumak, özellikle ileri yaşlarda hareket kabiliyetimizi kaybetmemek için gençlik yıllarından itibaren disiplinli bir yaklaşım gerektirir. Temel hedef; iskelet yapısını destekleyen kas, bağ ve tendon gibi yumuşak dokuları güçlü tutarak diz eklemi üzerindeki mekanik baskıyı minimize etmektir.
Diz sağlığının altın kuralları nedir?
- Kas Gücü ve Esneklik: Özellikle uyluk kaslarını (quadriceps ve hamstring) güçlendirmek, dize doğal bir destek görevi görür. Güçlü kaslar, her adımda diz eklemine binen yükü emerek kıkırdak aşınmasını yavaşlatır.
- Kilo Kontrolü: Dizler vücut ağırlığının en az üç katı yük taşır. Uzmanlara göre, vücuttaki her 1 kg fazlalık dizlere 3,5 - 4 kg ek yük olarak biner. İdeal kiloyu korumak kıkırdak sağlığı için hayati önemdedir.
- Doğru Ayakkabı Seçimi: Ayak basış bozuklukları dizlerin mekaniğini doğrudan etkiler. Yapılan aktiviteye uygun, taban desteği iyi olan ayakkabılar tercih edilmelidir.
- Diz Dostu Egzersizler: Gençlikten itibaren düzenli spor yapmak eklem hasarlarını ciddi oranda azaltır. Yüzme, bisiklet ve tempolu yürüyüş gibi düşük etkili (low-impact) sporlar, eklemleri darbelere maruz bırakmadan güçlendirir.
Destekleyici tedaviler ve takviyeler nelerdir?
Ameliyat seçeneğini en son çare olarak saklamak veya bu ihtiyacı tamamen ortadan kaldırmak için hekim kontrolünde şu desteklerden yararlanılabilir:
- Besin Takviyeleri: Kıkırdak dokusunu besleyen Glukozamin, Kondroitin ve Tip II Kollajen takviyeleri kıkırdak yıkımını azaltmaya yardımcı olur.
- Vitamin ve Mineraller: Kemik kalitesi için D Vitamini, Kalsiyum ve Magnezyum seviyeleri ideal düzeyde tutulmalıdır.
- Anti-inflamatuar Beslenme: Omega-3 (balık yağı), zerdeçal (kurkumin) ve zencefil gibi doğal bileşenler eklem içi iltihabı azaltarak ağrı kontrolü sağlar.
Dizlerin en büyük düşmanı hareketsizliktir. Eklem sıvısının (sinovyal sıvı) üretilmesi ve kıkırdağın beslenmesi ancak hareketle mümkündür. Haftalık egzersiz rutini, diz sağlığınız için yapabileceğiniz en iyi yatırımdır. Eğer dizlerinizde kireçlenme ileri seviyeye ulaştıysa ve konservatif tedaviler yanıt vermiyorsa, diz protezi cerrahisi yaşam kalitenizi geri kazanmak için güvenilir bir seçenek olarak değerlendirilir.
