Kalça ve Ayak Bileği Eklem Ağrıları Nasıl Tedavi Edilir?
Medicana International Samsun Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji bölümünden Op. Dr. İlyas Tarık Katırcı “Kalça ve Ayak Bileği Eklem Ağrıları Nasıl Tedavi Edilir?” sorusunu sizler için yanıtlıyor:
Kalça ve ayak bileği eklemleri, vücut ağırlığımızı zemine aktaran temel taşıyıcı sistemlerdir. Yaşlanma süreci ve günlük yaşamın getirdiği yıpranmalarla birlikte bu eklemlerde meydana gelen bozulmalar, zamanında alınan tedbirlerle yavaşlatılabilir. Ancak mekanik harabiyetin geri dönülemez noktaya ulaştığı ileri evrelerde, protez cerrahisi hastaya ağrısız ve aktif bir yaşam sunan en etkili çözüm haline gelmektedir.
Kalça ve ayak bileği sağlığı nedir?
Kalça ve ayak bileği eklemlerindeki bozulma derecesine göre tedavi süreci basamaklı bir yol izler. Temel amaç, hastayı mümkün olduğunca uzun süre cerrahi müdahaleden uzak tutarak yaşam kalitesini korumaktır.
Kalça ve ayak bileği eklem ağrılarında erken dönem tedbirler nelerdir?
Eklemlere binen mekanik yükü azaltmak ve hareket açıklığını korumak için ilk etapta yaşam tarzı değişikliklerine başvurulur:
- Kilo Kontrolü: Kalça ve ayak bileğine binen baskıyı minimize etmek için ideal kiloya ulaşmak, kıkırdak ömrünü uzatan en önemli adımdır.
- Uygun Ayakkabı Seçimi: Darbeyi emen, anatomik destekli ve yumuşak tabanlı ayakkabı/terlik kullanımı eklem stresini azaltır.
- Egzersiz: Eklem hareket açıklığını (ROM) korumak ve çevre dokuları esnetmek için pilates ve yüzme gibi düşük etkili egzersizler önerilir.
Ameliyatsız tedavi yöntemleri nelerdir?
Zamanla ilerleyen aşınmalarda (kireçlenme), girişimsel olmayan tıbbi tedaviler devreye girer:
- İlaç Tedavileri: Ağrı ve enflamasyonu (ödemi) baskılayarak hastanın hareket kabiliyetini artırır.
- Fizik Tedavi: Eklem çevresindeki kas gruplarını güçlendirerek ekleme binen yükün kaslar tarafından paylaşılmasını sağlar.
- Eklem İçi Enjeksiyonlar: Hyaluronik asit, PRP veya kök hücre gibi kıkırdak yapısını destekleyici ve kayganlığı artırıcı iğne tedavileri uygulanabilir.
Kalça protezi cerrahisi nedir?
Kalça eklemi, dizden sonra dünyada en sık protez değişimi yapılan eklemdir. Özellikle genetik yatkınlık ve kilo faktörü nedeniyle, muhafazakar tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda “altın standart” tedavi cerrahidir.
Ameliyat sonrası iyileşme takvimi nasıldır?
- Ertesi Gün: Hasta, yürüteç (walker) veya koltuk değneği desteğiyle ayağa kaldırılır. Erken hareket, pıhtı riskini önlemek ve iyileşmeyi hızlandırmak için kritiktir.
- İlk 1 Ay: Cerrahi sahanın iyileşmesi ve hastanın özgüven kazanması için destekli yürüyüşe devam edilir.
- 1. Aydan Sonra: Hastaların büyük çoğunluğunda dış destek gereksinimi biter; kişi kendi kas kuvvetiyle, tam yük vererek özgürce yürümeye başlar.
Protez cerrahisi, kıkırdak ve kemik yüzeyleri tamamen bozulmuş hastalar için ağrılı uykulara ve kısıtlı hareketlere veda edip yeniden hayata dönmek anlamına gelir.
