Kalp ritim bozuklukları nedir? Kalp ritim bozukluğu belirtileri nelerdir?

Kalp ritim bozuklukları (aritmiler), kalbin normal elektriksel düzeninin bozulmasıyla ortaya çıkan durumları ifade eder. Kalp ritim bozuklukları, kalp atışlarında çarpıntı, şiddetli hızlanma veya hızlanma şeklinde hissedilebilir. Bazı kalp ritim bozuklukları zararsızdır, diğerleri ise hayati tehlike arz eden semptomlara neden olabilir. Ritim bozuklukları kalp damar hastalıkları, hipertansiyon, tiroid hastalıkları, bazı ilaçlar veya elektrolit dengesizlikleri gibi birçok nedene bağlı olabilir.

Kalp ritim bozukluğu nedir?

Kalp ritim bozukluğu veya sorunları (aritmi), kalbinizin çok hızlı veya çok yavaş atması ya da kalp atışınızın düzensiz olması durumudur. Kalbin vücuda kan pompalamasına yardımcı olmak için düzenli olarak atması gerekir. Kalbin, düzenli ve ritmik bir şekilde atmasını sağlamak için elektriksel uyarılar gönderen bir elektriksel sistem vardır. Elektrik uyarıları düzgün çalışmazsa, anormal bir kalp ritmi oluşur. Bu durum kalbin çok yavaş, çok hızlı veya düzensiz atmasına neden olabilir.

Ritim bozuklukları farklı şekillerde görülebilir:

Taşikardi

Kalbin normalden daha hızlı atması (dakikada 100’ün üzerinde).

Bradikardi

Kalp atış hızının çok yavaş; genellikle dakikada 60'tan az olmasıdır.

Eksrasistol (çarpıntı)

Ekstrasistol, sinüs ritmi tarafından kontrol edilemeyen anormal erken atımların meydana gelmesiyle karakterize edilen bir kalp aritmisini tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Atriyal fibrilasyon

Atriyal fibrilasyon, kalbin atriyal odacıklarının hızlı ve düzensiz bir şekilde atmasıyla karakterize edilen anormal bir kalp ritmidir.

Ventriküler fibrilasyon

Hızlı ve düzensiz elektriksel sinyaller, kalbin alt odacıklarının koordineli bir şekilde kasılmak yerine titremesine neden olur. Bu ciddi sorun, dakikalar içinde düzenli bir kalp ritmi sağlanmazsa ölüme yol açabilir. Ventriküler fibrilasyonu olan çoğu kişide altta yatan bir kalp hastalığı veya ciddi bir yaralanma vardır.

Ventriküler taşikardi

Bu hızlı, düzensiz kalp atışı, kalbin alt odacıklarında (ventriküller) hatalı elektriksel sinyallerle başlar. Hızlı kalp atışı, ventriküllerin kanla düzgün bir şekilde dolmasını engeller. Bu nedenle kalp, vücuda yeterli kan pompalayamayabilir. Ventriküler taşikardi, aksi halde sağlıklı kalbe sahip kişilerde ciddi sorunlara neden olmayabilir. Kalp hastalığı olanlarda ise ventriküler taşikardi, acil tıbbi müdahale gerektiren bir durum olabilir.

Kalp ritim bozukluğu belirtileri nelerdir?

Kalp atışınız hızlı (taşikardi), yavaş (bradikardi) veya ritmin değiştiği düzensiz bir kalp atışına sahip olabilirsiniz.

Bu aşağıdaki duyguları hissettirebilir:

• Kalbinizin hızla çarpması, düzensiz atması, titremesi veya bir atım atlaması ( kalp çarpıntısı ) gibi belirtiler; bu durum birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir.
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi, sersemlik veya bayılacak gibi hissetmek
• Yorgun
• Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı

Kalp ritim bozukluğu neden olur?

Kalp ritim bozukluklarının nedenleri kişiden kişiye değişebilir. Bazı bireylerde genetik faktörler rol oynarken, diğerlerinde doğuştan gelen kalp yapısal özellikleri bu duruma yol açabilir. Sağlıklı bir kalpte, bu kalp sinyalleme süreci genellikle sorunsuz ilerler ve bunun sonucunda dinlenme halindeki kalp atış hızı dakikada 60 ila 100 atım arasında olur.

Ancak bazı şeyler elektriksel sinyallerin kalp içindeki iletim şeklini değiştirebilir ve aritmiye neden olabilir. Bunlar şunlardır:

• Kalp krizi veya önceki bir kalp krizinden kalan yara izi
• Kalpteki tıkalı arterler. (koroner arter hastalığı da denir)
• Kalp yapısındaki değişiklikler, örneğin kardiyomiyopati
• Diyabet
• Yüksek tansiyon
• COVID-19 enfeksiyonu
• Tiroid bezinin aşırı aktif veya az aktif olması
• Uyku apnesi
• Bazı ilaçlar, soğuk algınlığı ve alerji tedavisinde kullanılanlar da dâhil olmak üzere
• Aşırı alkol veya kafein tüketimi
• Uyuşturucu kullanımı
• Genetik
• Sigara içmek
• Stres veya kaygı

Aşağıdakiler gibi bazı durumlar aritmiye neden olabilir:

• Kalp krizi
• Kalp yetmezliği
• Kardiyomiyopati
• Koroner kalp hastalığı
• Bazı kalp ameliyatlarından sonra bazen aritmi gelişebilir.
• Bazı kalp ritim bozuklukları, Uzun QT sendromu, Brugada sendromu, katekolaminerjik polimorfik ventriküler taşikardi (CPVT) veya ilerleyici kardiyak iletim bozukluğu (PCCD) gibi kalıtsal durumlar nedeniyle de ortaya çıkabilir.

Kalp ritim bozukluğu tehlikeli midir?

Bazı kalp ritim bozuklukları zararsız olsa da, tedavi edilmediği takdirde felç, kalp yetmezliği veya kalp durması gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Kalp ritim bozukluğu nasıl tedavi edilir?

Tedavi, aritmi türüne bağlıdır. Yaygın tedavi yöntemleri şunlardır:

İlaç

İlaçlar, yüksek tansiyon, anjina, kalp krizi ve kalp yetmezliği gibi kalp rahatsızlıklarını önlemeye veya tedavi etmeye yardımcı olabilir. Ayrıca semptomları kontrol altında tutmak için de kullanılırlar. Bazı kişiler kısa süreliğine ilaç kullanırken, bazılarının daha uzun süre kullanması gerekebilir.

Kardiyoversiyon

Kardiyoversiyon, düzenli kalp ritmini geri kazandırmak için hızlı, düşük enerjili şoklar kullanan tıbbi bir tedavi yöntemidir.

Kateter ablasyonu

Kalp ablasyonu veya kateter ablasyonu, bazı düzensiz kalp ritmi (aritmi) türleri için bir tedavi yöntemidir. Kalpte küçük yara izleri oluşturmak için ısı veya soğuk enerji kullanır. Bu yara izleri, hatalı kalp sinyallerini bloke ederek normal kalp atışını geri kazandırır.

Kalp pili veya implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (ICD)

Kalp pili, göğsünüzdeki derinin altına yerleştirilen küçük bir elektrikli cihazdır. Kalbinizin çok yavaş atmasına veya atımların düzensizleşmesine neden olabilen bazı anormal kalp ritimlerini (aritmi) tedavi etmek için kullanılır. İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (veya ICD) ise, tehlikeli derecede anormal kalp ritimleri (ventriküler aritmiler) olan kişileri tedavi edebilen küçük bir elektrikli cihazdır. Göğsünüzde, köprücük kemiğinizin yakınına, derinin altına yerleştirilir.

Kalp ritim bozukluğu olanlar nelere dikkat etmeli?

Kalp hastalığını yönetmek için yapılan yaşam tarzı değişiklikleri, kalp ritim bozukluklarını önlemeye yardımcı olabilir. Bunun için yapılması gerekenler şunlar olabilir:

• Sigara içmeyin
• Tuz ve doymuş yağ oranı düşük bir beslenme düzeni uygulayın
• Haftanın çoğu gününde günde en az 30 dakika egzersiz yapın
• Sağlıklı bir kiloyu koruyun
• Stresi azaltın ve yönetin (Bazı aritmileri tetikleyen faktörleri azaltmaya yardımcı olmak için yoga, meditasyon veya derin nefes egzersizleri gibi stres azaltma tekniklerini uygulayın)
• Yüksek tansiyonu, yüksek kolesterolü ve diyabeti kontrol altına alın
• İyi uyuyun. (Günde 7 ila 9 saat uyumak hedeflenmelidir)
• Kafein ve alkol tüketimini sınırlayın veya tamamen bırakın