Bebeklerde gıda alerjisi nasıl önlenir? Bebeklerde besin alerjisi neden olur?

Gıda alerjisi, tüketilen bir besinin içinde yer alan belirli bir maddeye karşı bağışıklık sisteminin verdiği anormal tepki olarak tanımlanır. Günümüzde pek çok bebekte farklı besinlere karşı alerjik reaksiyonlar görülebilmektedir. Bu durum, bebeğin söz konusu gıdayla ilk kez karşılaşmasıyla ortaya çıkabileceği gibi, daha sonraki maruziyetlerde de gelişebilir. Bebeklerde besin alerjisi belirtileri genellikle alerjen gıdanın tüketilmesinden kısa bir süre sonra, birkaç dakika ile birkaç saat arasında ortaya çıkar. Besin alerjileri, doğru şekilde yönetildiğinde kontrol altına alınabilen bir durumdur. En önemli nokta, belirtileri erken fark etmek ve bir uzman görüşü alarak doğru tanı ve tedavi sürecine yönelmektir.

Bebeklerde gıda alerjisi belirtileri nelerdir?

Alerjik reaksiyon belirtilerini erken fark etmek önemlidir; ancak birçok ebeveyn, hangi belirtilerin endişe verici olduğunu ve hangilerinin normal sayılabileceğini ayırt etmekte zorlanabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ve hafif düzeyden şiddetliye kadar farklılık gösterebilir. En yaygın belirtiler;

Sindirim problemleri

Bebekler, sorunlu bir gıdayı tükettikten kısa bir süre sonra karın ağrısı ve/veya kusma yaşayabilir. Bu durum, dikkatle izlenmesi gereken olumsuz bir reaksiyonun belirtisi olabilir.

Cilt reaksiyonları

Bebeklerde alerjen içeren yiyeceklerin tüketilmesinin ardından kısa süre içinde ortaya çıkabilen yaygın alerjik reaksiyonlar arasında kurdeşen ile kırmızı, kaşıntılı kabarcıklar yer alır.

Solunum sıkıntıları

Burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve burunda kaşıntı başta olmak üzere; hapşırma, boğazda kaşıntı, seste kalınlaşma ve öksürük gibi belirtiler de görülebilir.

Aşırı tepkiler

Halsizlik, baş dönmesi, bayılma ya da bilinç kaybı gibi durumlar, şiddetli alerjik reaksiyonların veya anafilaksinin habercisi olabilecek ciddi belirtiler arasında yer alır. Bu tür bulgular görüldüğünde vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerekir.

Yukarıda belirtilen bulgulardan herhangi birini gözlemlerseniz, alerjiye neden olabilecek gıdayı vermeyi durdurun ve gerekli değerlendirme ile yönlendirme için çocuk doktorunuza, aile hekiminize veya bir alerji uzmanına danışın.

Bebeklerde alerji yapan besinler nelerdir?

Bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan bir besini yanlışlıkla tehdit olarak algılaması sonucunda ortaya çıkan tepki olarak tanımlanan gıda alerjilerinin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlıkla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ailesinde alerji öyküsü bulunan bireylerde görülme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca egzama, astım veya saman nezlesi gibi alerjik hastalıkları olan kişilerde gıda alerjisi gelişme riski de artabilir. Her gıda alerjik reaksiyona yol açma potansiyeline sahip olsa da, bazı besinler diğerlerine kıyasla daha sık alerjiye neden olabilmektedir. Bebeklerde en sık alerjiye neden olabilen besinler arasında yer fıstığı, yumurta, inek sütü, buğday gibi tahıllar, ayrıca arpa ve çavdar gibi gluten içeren gıdalar yer alır. Ayrıca bazı baklagiller (fasulye, mercimek, bezelye), balık, kabuklu deniz ürünleri ve susam da alerjik reaksiyonlara yol açabilir. Çikolata ve kakao ise bazı bebeklerde hassasiyet veya reaksiyonlara neden olabilen diğer gıdalar arasında yer alır. Yumurta, süt ve yer fıstığı, çocuklarda en sık görülen gıda alerjileri arasında yer alır. Yer fıstığı, ağaç yemişleri, balık ve kabuklu deniz ürünleri ise genellikle daha şiddetli alerjik reaksiyonlara yol açabilen besinler arasında kabul edilir.

Ek gıdaya geçişte alerji nasıl önlenir?

Son zamanlarda, alerjen içeren gıdaların diğer katı besinlerle birlikte ve erken dönemde sunulmasının, bebeklerde gıda alerjisi gelişimini önlemeye yardımcı olabileceğine dair kanıtlar artmaktadır. Ebeveynler özellikle yumurta ve yer fıstığının sık görülen alerjenler arasında yer alması nedeniyle bu gıdaları bebeklerine sunma konusunda zaman zaman endişe duyabilirler. Yaklaşık 6 aylık olduktan sonra (4 aydan önce olmamak kaydıyla), anne sütü ile beslenmeye devam edilirken sebze, meyve, nişastalı gıdalar, protein kaynakları gibi tamamlayıcı katı gıdaların beslenmeye eklenmesine başlanmalıdır.

Bebeğinizin beslenmesine, alerji riski taşıyan yaygın gıdalar tanıtılıp herhangi bir reaksiyon göstermeden tolere edildiği takdirde, bu besinleri haftada en az bir kez, yaşına uygun porsiyonlarla düzenli olarak dahil etmeye devam edin. Bu gıdaların beslenme rutininde yer almayı sürdürmesi, gıda alerjisi gelişme ihtimalinin azalmasına katkı sağlayabilir. Ancak bir alerjen gıdanın tüketimi sırasında gıda alerjisinden şüphelenilmesi halinde, ilgili besinin verilmesi derhal durdurulmalı ve tıbbi destek için bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır. Tedavi edilmediği durumlarda nefes darlığından bulantı ve kusmaya, daha ciddi tablolar halinde ise farklı sistemleri etkileyen reaksiyonlara kadar çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir.

Bebeklerde gıda alerjisi geçer mi?

Gıda alerjileri ciddi olmakla birlikte doğru şekilde yönetilebilen bir durumdur ve birçok çocuk bu sorunu erken çocukluk döneminde aşabilir. Özellikle yumurta, süt, buğday ve soya gibi besinlere karşı gelişen alerjilerin büyük bir kısmının çocuk büyüdükçe, genellikle 5 yaş civarında, azaldığı veya kaybolduğu bilinmektedir. Ancak yer fıstığı, deniz ürünleri gibi bazı alerjen besinlerin zamanla iyileşme ihtimali oldukça düşüktür. Her alerji farklı seyredebilir ve bu nedenle süreç, çocuk doktoru, alerji uzmanı ve gerektiğinde diyetisyen gibi sağlık profesyonellerinden oluşan bir ekip tarafından yönetilmelidir.