Doğum korkusu ile nasıl başa çıkılır?
Doğumla ilgili belirli bir düzeyde kaygı duymak normal olsa da, bazı kadınlar için bu korku çok daha yıpratıcı olabilir. Hatta gebeliği ertelemeye veya tamamen reddetmeye bile yol açabilir. Hamilelik ve doğum hayatın önemli olaylarıdır, bu yüzden bu duygulara sahip olduğunuz için kendinizi suçlamayın. Doğum korkusu biyolojik (ağrı korkusu), psikolojik (kişilikle, önceki travmatik olaylarla veya gelecekteki ebeveynlik korkusuyla ilgili), sosyal (destek eksikliği, ekonomik belirsizlik) veya ikincil (önceki doğum deneyimlerinden kaynaklanan) olarak görülebilir.
Genel olarak, doğum korkusu, doğum yapmamış kadınlarda da doğum yapmış kadınlar kadar yaygındır. Doğumla ilgili endişe veya kaygı duyuyorsanız, hem zihinsel hem de fiziksel olarak hazırlık yapmanız faydalı olacaktır. Sağlıklı beslenmek, egzersiz, doğum hakkında bilgi sahibi olmak, doğu yapacağınız yeri önceden ziyaret etmek, meditasyon ve yoga uygulamak, güvendiğiniz biriyle (danışman, ebe, doktor, anneler veya aile üyeleri) konuşmak, doğumla ilgili korkularınızı yönetmenize yardımcı olabilir.
Doğum korkusu neden olur?
Bazı insanlar hamilelikten veya doğum yapmaktan o kadar korkarlar ki, gerçekten bebek sahibi olmak isteseler bile bunu yaşamak istemezler. Doğum korkusu, bebeklerini nasıl doğuracaklarına dair kararlarını da etkileyebilir. Buna tokofobi denir ve her hamilelikte ortaya çıkabilir. Doğum korkusu çok şiddetli olan kadınlarda sıklıkla depresyon veya anksiyete de görülür. Başkalarının durumunuzu ve nasıl hissettiğinizi anlaması zor olabilir, ancak tokofobi tedavi ve destek gerektiren bir ruh sağlığı sorunudur.
Tokofobiye çeşitli nedenler yol açabilir. Hamile kalmamış kişilerde de görülebilir; bu durumda ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde başlayabilir. Ya da geçmişte zor bir doğum geçirmiş kişilerde ortaya çıkabilir. Bu, travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) bir türüdür.
Doğum korkusu aşağıdakilerden bir veya daha fazlasından kaynaklanabilir:
- Ağrı korkusu
- Daha önce travmatik bir doğum deneyimi yaşamış olmak.
- Daha önce travmatik bir tıbbi deneyim yaşamış olmak.
- Cinsel saldırı veya tecavüz gibi travmatik olaylar yaşamış olmak, çocukluk çağı istismarı geçmişine sahip olmak.
- Hamilelik ve doğum sırasında destek eksikliği ve bilgi eksikliği.
- Ruh hali bozuklukları, anksiyete bozuklukları (TSSB dâhil) geçmişi.
- Kontrolü elinde tutma ihtiyacı.
- Doğumla ilgili olumsuz deneyimler duymak, okumak veya tanık olmak.
Doğum korkusu (tokofobi) belirtileri nelerdir?
Tokofobi, belirli bir nesne veya duruma karşı mantıksız ve aşırı derecede korku duyulan bir kaygı bozukluğu türü olan özgül fobilerden biridir. Tokofobi belirtileri arasında uyku bozuklukları, panik ataklar, kabuslar ve kaçınma davranışları yer alabilir.
Diğer belirtiler arasında şunlar yer alabilir:
- Doğum kusurları, ölü doğum veya anne ölümü konusunda aşırı korku
- Yalnız, suçlu veya utanmış hissetmek
- Kontrol dışı veya kapana kısılmış hissetmek
- Hamile olduğunuzu kendinize veya başkalarına itiraf edememek
- Doğumlarının sezaryenle yapılmasında ısrar edilmesi
- Doğumdan kaçınmak için gebeliği sonlandırmayı düşünmek
- Hamilelik hakkında okumaktan veya konuşmaktan kaçınmak
- Panik atak geçirmek
Kadınlar bazen hamile kalma korkusuyla her türlü cinsel aktiviteden kaçınabilirler. Hamile kalanların ise isteğe bağlı sezaryen doğum talep etme olasılıkları daha yüksek olabilir, doğumla ilgili daha büyük travma yaşayabilirler ve hatta bebekleriyle bağ kurmakta zorluk çekebilirler. Bu korku genellikle doğum ve doğum süreci, tıbbi tedaviler, karar verme, mali durum ve ebeveynlik yetenekleriyle ilgili endişeler etrafında yoğunlaşır.
Doğum korkusu ile nasıl başa çıkılır?
Doğum korkularınızı gebeliğinizin mümkün olan en erken döneminde ebeye veya doktorunuza anlatın. Sizi hamile kadınlar için bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirmeleri gerekebilir. İdeal olarak, bu kişi doğum korkuları konusunda deneyimli biri olmalıdır.
Korku duygularınızla ve sahip olabileceğiniz diğer belirtilerle nasıl başa çıkacağınız konusunda size tavsiyelerde bulunulmalıdır. Ayrıca bilişsel davranışçı terapi (BDT) de önerilebilir.
Uzmanınız ayrıca doğum seçeneklerinizi de görüşmeli ve bu da korkularınızı azaltmaya yardımcı olabilir. Doğum yapmayı planladığınız yeri ziyaret etmenize sizinle birlikte gidebilirler. Bu, bazı korkularınızı veya endişelerinizi hafifletmeye yardımcı olabilir.
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) nedeniyle doğum korkunuz varsa, göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EDMR) terapisi önerilebilir. Bu terapi, anıların ve bunlarla bağlantılı duyguların etkisini azaltmak için göz hareketlerini kullanır.
