Göz hastalıkları nelerdir? Göz hastalıklarının belirtileri nelerdir?

Göz hastalıkları, görmeyi etkileyen ve gözün farklı bölümlerinde ortaya çıkabilen rahatsızlıklardır. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, miyopi, hipermetropi, astigmatizm, katarakt, glokom, sarı nokta hastalığı, şaşılık, göz kuruluğu, konjonktivit en sık görülen göz hastalıklarındandır. Göz sorunlarının birçok uyarı işareti ve belirtisi vardır; bunlar arasında kırmızı gözler, şaşılık, yakın veya uzak nesnelere odaklanmada zorluk, bulanık görme, karanlığa alışmada zorluk ve daha fazlası yer alabilir.

İçindekiler
En sık görülen göz hastalıkları nelerdir?
Göz hastalıkları belirtileri nelerdir?
Göz ağrısı neden olur?
Göz kızarıklığı neden olur?
Göz hastalıkları nasıl tedavi edilir?
Göz muayenesi ne sıklıkla yapılmalı?

En sık görülen göz hastalıkları nelerdir?

Göz hastalıkları, görmeyi ve genel göz sağlığını önemli ölçüde etkileyebilir. İşte en sık rastlanan rahatsızlıklardan bazıları:

Miyopi

Miyopi, halk arasında uzağı görememe olarak bilinen, yakındaki nesnelerin net, uzaktaki nesnelerin ise bulanık görünmesine neden olan bir kırma kusurudur. Bu durum, göz küresinin çok uzun olması veya korneanın (gözün ön yüzeyi) çok dik olması nedeniyle ortaya çıkar ve göze giren ışık ışınlarının retinaya doğrudan değil, önünde odaklanmasına neden olur.

Hipermetropi

Hipermetropi, yaygın olarak uzağı iyi görememe olarak bilinen bir kırma kusurudur ve uzaktaki nesnelerin yakındakilerden daha net görülmesine neden olur. Bu durum, göz küresinin çok kısa olması, korneanın çok düz olması veya merceğin yeterli güce sahip olmaması nedeniyle ortaya çıkar ve göze giren ışık ışınlarının retinaya doğrudan değil, retinanın arkasına odaklanmasına yol açar.

Sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu)

Yaşlılarda görme kaybının önde gelen nedenlerinden biri olan sarı nokta hastalığı, merkezi görüşü bulanıklaştırabilen bir göz hastalığıdır. Yaşlanma, gözün net ve düz ileriye doğru görüşü kontrol eden kısmı olan makulaya zarar verdiğinde ortaya çıkar. Makula, retinanın (gözün arkasındaki ışığa duyarlı doku) bir parçasıdır.

Ambliyopi (Göz tembelliği)

Ambliyopi (tembel göz olarak da adlandırılır), genellikle tek gözde, daha nadir olarak ise her iki gözde de görülen bir görme bozukluğu türüdür. Beyin ve gözün birlikte çalışma biçiminde bir bozulma olduğunda ve beyin bir gözden gelen görüntüyü tanıyamadığında gelişir. Zamanla, beyin diğer, daha güçlü göze giderek daha fazla bağımlı hale gelirken, zayıf gözdeki görme yeteneği kötüleşir. "Tembel göz" denmesinin sebebi, daha güçlü olan gözün daha iyi çalışmasıdır. Ancak ambliyopisi olan kişiler tembel değildir ve gözlerinin çalışma şeklini kontrol edemezler.

Astigmatizma

Astigmatizma, görüşünüzü bulanık veya bozuk hale getirebilen yaygın bir göz problemidir. Kornea (gözünüzün şeffaf ön tabakası) veya merceğin (gözün odaklanmasına yardımcı olan iç kısım) normalden farklı bir şekle sahip olması durumunda ortaya çıkar.

Katarakt

Katarakt, gözünüzün merceğinde (ışığı odaklamaya yardımcı olan gözün şeffaf kısmı) oluşan bulanık bir bölgedir. Katarakt, yaşlandıkça çok yaygın hale gelir.

Diyabetik retinopati

Diyabet diğer adıyla şeker hastalığı nedeniyle oluşan yüksek kan şekeri düzeyinin, gözün retina tabakasına zarar vermesi sonucunda ortaya çıkan bir göz rahatsızlığı

Göz kuruluğu

Göz kuruluğu, gözlerinizin yeterince gözyaşı üretmemesi veya gözyaşlarının doğru şekilde çalışmaması durumunda ortaya çıkar. Bu durum gözlerde rahatsızlık hissine yol açabilir ve bazı durumlarda görme sorunlarına da neden olabilir.

Glokom

Glokom, gözün arkasındaki optik sinir adı verilen bir sinire zarar vererek görme kaybına ve körlüğe neden olabilen bir grup göz hastalığıdır.

Göz iltihabı

Göz iltihabı veya konjonktivit, göz kapağının iç kısmında ve gözün beyaz bölümünde şişlik ve kızarıklığa neden olur. Göz ayrıca kaşıntılı ve ağrılı da olabilir.

Retina dekolmanı

Retina sinir tabakasının altındaki pigment epiteli tabakasından ayrılmasıdır. Çoğunlukla retinada oluşan yırtık veya deliği takiben bu iki tabakanın arasına sıvı sızmasıyla gelişir.

Şaşılık

Şaşılık, iki gözün konumlanmasında bir dengesizliktir. Şaşılık, gözlerin içe doğru (ezotropi) veya dışa doğru (ekzotropi) dönmesine neden olabilir. Şaşılık, gözler arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklanır. Sonuç olarak, gözler farklı yönlere bakar ve aynı anda tek bir noktaya odaklanamaz.

Renk körlüğü

Renk körlüğü, renkleri çoğu insandan farklı görmedir ve belirli renkler arasındaki farkı ayırt etmeyi zorlaştırır. Renk körlüğü genellikle ailede kalıtsal olarak görülür. Tedavisi yoktur, ancak özel gözlükler ve kontakt lensler insanların renkler arasındaki farkı görmelerine yardımcı olabilir.

Göz hastalıkları belirtileri nelerdir?

Bazı göz rahatsızlıkları ve hastalıkları her zaman belirti vermez. Kapsamlı bir göz muayenesi ile erken teşhis, göz doktorunun hastalıkları erken aşamada tespit etmesine yardımcı olabilir. Doğru tedavi, görme kaybını yavaşlatmaya veya önlemeye yardımcı olabilir. Düzenli göz muayenesi yaptırın ve bu belirtilerden herhangi birini fark ederseniz hemen göz doktorunuzu arayın:

Görüşte ani bir değişiklik
Bulanık, puslu veya loş görüş
Işık parlamaları veya haleler (ışıkların etrafındaki renkli daireler)
Göz ağrısı
Çift görme
Gözden gelen sıvı
İltihap (şişme)
Bazı renk tonlarını ayırt edememe
Düz çizgilerin dalgalı görünmesi
Aşırı göz yaşarması
Göz kapağını kapatamama
Göz kapağını kapatamama
Kaşıntı, yanma, göz kuruluğu
İris renginde değişim

Göz ağrısı neden olur?

Göz ağrısı, hafif rahatsız edici olmaktan son derece rahatsız edici olmaya kadar değişebilir. İşte bazı yaygın nedenler:

Göz yorgunluğu

Uzun süre ekran başında kalmak, okumak veya bir işe odaklanmak gözlerde yorgunluğa ve rahatsızlığa yol açabilir.

Kuru göz sendromu

Yetersiz gözyaşı üretimi veya düşük kaliteli gözyaşı, kuruluk, tahriş ve ağrı hissine neden olabilir.

Enfeksiyonlar

Konjonktivit (pembe göz) veya diğer göz enfeksiyonları gibi durumlar ağrıya, kızarıklığa ve şişliğe yol açabilir.

Yabancı cisimler

Göze toz, toz parçacıkları veya küçük partiküllerin kaçması şiddetli ağrıya ve rahatsızlığa neden olabilir.

Alerjiler

Polen, toz veya evcil hayvan tüyüne karşı alerjik reaksiyonlar gözde tahrişe, kızarıklığa ve ağrıya neden olabilir.

Kornea aşınmaları

Kontakt lenslerden veya travmadan kaynaklanan kornea çizikleri, önemli ağrıya ve ışığa karşı hassasiyete yol açabilir.

Glokom

Glokom, göz içindeki basıncın artmasına neden olabilir ve tedavi edilmediği takdirde şiddetli ağrıya ve potansiyel görme kaybına yol açabilir.

Migren

Migrene genellikle başın bir tarafında yoğunlaşan göz ağrısı eşlik edebilir.

Sinüzit

Sinüslerin iltihaplanması göz çevresinde basınç ve ağrıya neden olabilir.

Göz kızarıklığı neden olur?

Göz kızarıklığı, diğer adıyla konjonktival kızarıklık, gözdeki kan damarlarının iltihaplanması veya genişlemesi sonucu oluşur ve bu duruma çeşitli faktörler katkıda bulunabilir. Yaygın nedenler arasında polen, toz, evcil hayvan tüyü veya dumana karşı alerjiler bulunur; bunlar kızarıklık, kaşıntı ve sulanmaya yol açabilir. Yüzme havuzlarındaki klor, duman veya kirlilik gibi tahriş edici maddelere maruz kalma da göz kızarıklığına neden olabilir. Bakteriyel veya viral olsun, konjonktivit (pembe göz) gibi enfeksiyonlar genellikle kırmızı, iltihaplı gözlere neden olur. Ayrıca, yetersiz nemden kaynaklanan kuru gözler, uzun süre ekran başında kalmaktan veya okumaktan kaynaklanan göz yorgunluğu gibi tahrişe ve kızarıklığa yol açabilir. Kontakt lens kullananlar aşırı kullanım veya yetersiz lens hijyeni nedeniyle kızarıklık yaşayabilirken, kornea aşınmaları önemli rahatsızlık ve kızarıklığa neden olabilir. Konjonktiva altında küçük bir kan damarının kırılması sonucu oluşan subkonjonktival kanama, parlak kırmızı bir lekeye neden olur ancak genellikle zararsızdır. Son olarak, hipertansiyon veya otoimmün hastalıklar gibi altta yatan sağlık sorunları da göz kızarıklığı olarak kendini gösterebilir.

Göz hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Göz hastalıklarının tedavileri, tedavi ettikleri rahatsızlıklardan bile daha çeşitli olabilir. Bazı tedaviler birçok rahatsızlığa yardımcı olabilir. Diğerleri ise çok spesifiktir, yani yalnızca tedavi etmeyi amaçladıkları rahatsızlıklara yardımcı olurlar. Kırma kusurları en yaygın göz rahatsızlıklarından bazılarıdır. Genellikle tedavileri de daha kolaydır; gözlük veya kontakt lens gibi düzeltici lensler görme yeteneğini ayarlamaya ve görme keskinliğini iyileştirmeye yardımcı olur.

Göz rahatsızlıkları için diğer yaygın tedavi yöntemleri şunlardır:

Görme düzeltme ameliyatları, özellikle LASIK gibi lazer tabanlı ameliyatlar.
Göz ameliyatları, örneğin glokom ameliyatı ve katarakt ameliyatı.
İlaçlar.

Göz muayenesi ne sıklıkla yapılmalı?

Göz muayenelerinin sıklığı yaşa, genel sağlık durumuna ve göz hastalıkları için bireysel risk faktörlerine bağlı olarak değişebilir. Çocuklar için, 3 yaşından önce bir çocuk doktoru veya göz doktoru tarafından en az bir göz muayenesi yaptırmaları, ardından 5 yaş civarında okula başlamadan önce kapsamlı bir muayene olmaları önerilir.

6 ila 18 yaş arası, muayeneler 1-2 yılda bir veya görme sorunları tespit edilirse daha sık yapılmalıdır. 19-40 yaş arası yetişkinler için, görme sorunları veya risk faktörleri yoksa genellikle 2 yılda bir muayene yeterlidir; 41-60 yaş arası kişilerde ise görme değişiklikleri riskinin artması nedeniyle 1-2 yılda bir muayene yapılmalıdır.

61 yaş ve üstü bireylerde katarakt veya glokom gibi yaşa bağlı rahatsızlıkların gelişme olasılığının daha yüksek olması nedeniyle yıllık muayeneler yapılmalıdır. Ayrıca, ailede göz hastalığı öyküsü olanlar, diyabet gibi kronik sağlık sorunları olanlar veya gözlük veya kontakt lens kullananlar, göz doktorlarının önerilerine göre daha sık değerlendirmeye ihtiyaç duyabilirler.