Uykuda kasılma neden olur? Kramp nasıl geçer?
Uykuda kasılma, çoğu zaman zararsız ve geçici bir durumdur ve birçok kişide görülebilir. En sık nedenlerden biri, uykuya dalma sırasında beynin vücudu gevşemeye hazırlarken kaslara kısa süreli, istemsiz sinyaller göndermesidir. Buna uykuya dalma sıçraması (hipnik jerk) adı verilir ve genellikle ani irkilme hissiyle birlikte olur.
Stres, kaygı ve yoğun zihinsel yorgunluk uykuda kasılmalara yol açabilecek faktörler arasında sayılabilir. Aşırı kafein tüketimi; özellikle akşam saatlerinde çay, kahve veya enerji içeceği içmek, bu durumu artırabilir. Uykusuzluk, düzensiz uyku saatleri ve aşırı ekran kullanımı da uykuda kasılmaları tetikleyebilir. Ayrıca magnezyum, potasyum veya kalsiyum eksikliği gibi mineral dengesizlikleri kas kasılmalarına neden olabilir. Nadiren de olsa bazı nörolojik hastalıklar, ateşli durumlar veya kullanılan bazı ilaçlar uykuda kasılmaya yol açabilir.
Kas krampları her kasta meydana gelebilse de, en sık bacaklarda, ayaklarda ve ellerde görülür. Genellikle zararsız olsalar da, düzenli kas krampları günlük aktiviteleri, uykuyu ve egzersizi engelleyebilir. Bu nedenle, kas kramplarının nedenlerini bulmak ve önleyici tedbirler almak önemlidir. Kas kramplarını önlemek, önleyici tedbirler ve acil rahatlama tekniklerinin bir kombinasyonunu içerir. Gün boyunca yeterince su içmek krampları önlemek için çok önemlidir, çünkü yeterli sıvı alımı kas fonksiyonu için hayati önem taşıyan elektrolit dengesini korumaya yardımcı olur. Düzenli esneme hareketleri, özellikle yatmadan önce, gergin kasları gevşetmeye ve kramp olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir. Dahası, gün boyunca yürüyüş veya bisiklet sürme gibi hafif egzersizler yapmak da kan akışını ve kas tonusunu iyileştirerek kramp sıklığını azaltabilir.
Uykuda kasılma neden olur?
İnsanlar uykuda çeşitli nedenlerle kas kasılmaları yaşarlar ve bunların çoğu tamamen normaldir. Vücut uyanıklıktan uykuya geçerken, sinir sistemi bazen yanlış çalışabilir ve bu da ani, istemsiz kas hareketlerine yol açabilir. Bu kasılmalara ayrıca stres, kaygı, kafein veya fiziksel yorgunluk da etki edebilir; bunların hepsi uykuya geçiş sırasında beynin daha tepkisel olmasına neden olabilir. Bazı durumlarda, kasılmalar belirli uyku bozuklukları veya nörolojik rahatsızlıklarla ilişkili olabilir.
Uykuda kramp hangi vitamin eksikliğinden olur?
Uyku sırasında yaşanan kramplar vitamin ve mineral eksiklikleriyle ilişkilidir. Bunların başında magnezyum eksikliği gelir. Magnezyum, kasların gevşemesinde rol alır ve eksikliğinde özellikle geceleri baldır ve ayak krampları yaşanabilir. Potasyum eksikliği de kas kasılmalarına ve gece kramplarına yol açabilir; bu mineral kas ve sinir iletiminde önemli rol oynar. Ayrıca kalsiyum eksikliği kasların normal kasılıp gevşemesini etkileyerek kramp riskini artırır.
Vitaminler açısından bakıldığında, özellikle B grubu vitaminleri (B1, B6, B12) eksikliği sinir iletimini bozarak kas kramplarına neden olabilir. Ayrıca D vitamini eksikliği, dolaylı olarak kalsiyum dengesini etkilediği için gece kramplarına zemin hazırlayabilir.
Kramp nasıl geçer?
Kas krampları, birçok insanın zaman zaman yaşadığı yaygın bir sorundur. Eğer kaslarınızdan biri sebepsiz yere kasılıyor (geriliyor) ve gevşemiyorsa, bu kas krampıdır. Kas kramplarına neden olan faktörler ise şunlardır:
- Dehidratasyon
- Uzun süre aynı pozisyonda kalmak
- Düşük elektrolit seviyeleri (kalsiyum veya potasyum gibi )
- Stres
- Zayıf dolaşım
- Sıkışmış omurilik sinirleri
- Bazı ilaçlar
- Alkol bağımlılığı
- Hipotiroidizm (tiroid bezinin az çalışması)
- Böbrek yetmezliği
Kramp anında kası nazikçe gevşetmek ve dolaşımı artırmak gerekir. Bunun için kramp giren kas yavaşça gerilebilir, özellikle baldır krampında ayağı kendine doğru çekmek faydalı olur. Hafif masaj yapmak, ılık duş almak ya da sıcak havlu uygulamak kasın gevşemesine yardımcı olur. Ayağa kalkıp kısa süreli yavaş yürümek de krampların geçmesini kolaylaştırabilir. Krampları önlemek için gün içinde yeterli su içmek, magnezyum, potasyum ve kalsiyumdan zengin beslenmek, yatmadan önce hafif esneme egzersizleri yapmak ve akşam saatlerinde kafeini azaltmak önemlidir. Kramplar çok sık tekrarlıyorsa, şiddetliyse, gün içinde de oluyorsa ya da şişlik, kızarıklık ve uyuşma gibi ek belirtiler eşlik ediyorsa bir doktora başvurulmalıdır.
