Varikosel belirtileri nelerdir? Varikosel olan biri ne yapmalı?

Varikosel, skrotumdaki (testisleri saran deri kesesi) pampiniform pleksus damarlarının genişlemesidir. Bu damarlar, varisli damarlara (bacakta bulunan kıvrımlı, şişmiş damarlar) benzer. Varikosel ergenlik döneminde oluşur. Büyüyebilirler ve zamanla daha çok fark edilebilirler. Varikosel, skrotumun sol tarafında daha yaygındır. Bunun nedeni, erkek anatomisinin her iki tarafta aynı olmamasıdır. Varikosel aynı anda her iki tarafta da bulunabilir, ancak bu nadirdir. 100 erkek çocuğundan yaklaşık 10 ila 15'inde varikosel vardır.

Çoğu zaman varikosel herhangi bir soruna yol açmaz ve zararsızdır. Daha nadir durumlarda varikosel ağrıya, çocuk sahibi olmada sorunlara veya bir testisin daha yavaş büyümesine veya küçülmesine neden olabilir. Varikoseli olan erkeklerin çoğunda belirti görülmez. Ancak varikosel birçok nedenden dolayı endişe kaynağıdır.

Varikosel nedir?

Varikosel, testis ve skrotumda bulunan ve ağrıya, testis atrofisine (küçülmesine) veya kısırlık sorunlarına neden olabilen varisli bir damardır. Damarlar, kanın testislerden ve skrotumdan kalbe geri akmasını sağlayan tek yönlü kapakçıklar içerir. Bu kapakçıklar işlevini yitirdiğinde, kan birikir ve skrotumdaki testis çevresindeki damarları genişleterek varikosele neden olur. Genç erkeklerin yaklaşık %10'unda görülür ve genellikle 15-30 yaşları arasında teşhis edilir.

Varikoseller hayati tehlike oluşturmaz, ancak nadiren tehlikeli durumlarla ilişkili olabilirler. Örneğin, varikosel sağ tarafta değil de sol tarafta oluşursa, karında buna neden olabilecek bir kitle veya başka bir anormallik olmadığından emin olmak önemlidir.

Varikosel belirtileri nelerdir?

Varikosel, kanın damarlardan geçmek yerine geriye doğru akması veya damarlarda birikmesi sonucu oluşur. Bu durum skrotumda şişmeye neden olabilir. Varikosellerin çoğu, damarlardaki kapakçıkların yetersizliği nedeniyle kendiliğinden ortaya çıkar.

Varikoseli olan erkeklerin çoğunda genellikle hiçbir belirti görülmez. Varikosel belirtilerinden bazıları şunları içerebilir:

Ağrı

Kişinin uzun süre ayakta veya otururken etkilenen damarlar üzerinde basınç oluşması sonucu ortaya çıkan sızılı ağrı. Genellikle ağrılı varikoseller belirgin boyutlardadır.

Kısırlık problemleri

Varikosel ile kısırlık arasında bir ilişki vardır. Kısırlık sorunu yaşayan çiftlerde varikosel görülme sıklığı %30'a kadar çıkmaktadır. Varikosel ile sperm sayısında azalma, sperm hareketliliğinde azalma ve deforme olmuş sperm sayısında artış ilişkilidir. Bazı uzmanlar, varikosel adı verilen testis çevresindeki tıkalı ve genişlemiş damarların, skrotumdaki sıcaklığı artırarak ve sperm üretimini azaltarak kısırlığa neden olduğuna inanmaktadır.

Testis atrofisi

Testislerin küçülmesi, varikoselin bir diğer belirtisidir. Genellikle, testis onarıldıktan sonra normal boyutuna döner.

Varikosel nasıl anlaşılır?

Varikoseller, skrotumun kendi kendine muayenesi veya rutin bir doktor muayenesi sırasında tespit edilir. Görünüşleri ve hisleri nedeniyle "solucan torbası" olarak tanımlanmışlardır. Ürologlar genellikle hasta ayakta dururken varikosel kontrolü yaparlar. Üroloğunuz testisin üzerindeki skrotumu muayene ederken sizden derin bir nefes almanız, nefesinizi tutmanız ve ıkınmanız istenebilir. Bu teknik "Valsalva manevrası" olarak bilinir. Bu sayede üroloğunuz genişlemiş damarları bulabilir.

Üroloğunuz ayrıca skrotal ultrason testi isteyebilir. Ultrason, vücudunuzun içindekileri görüntülemek için ses dalgalarını kullanır. Ultrasonografide varikosel belirtileri, valsalva manevrası sırasında kanın ters yönde aktığı, 3 milimetreden daha geniş damarlardır. Ultrasonografi ayrıca testislerin boyutunu da gösterebilir. Bu, ergenlerin nasıl tedavi edileceğine karar vermede faydalıdır. Fizik muayene sırasında herhangi bir sorun hissedilmezse ultrasona gerek yoktur.

Varikosel tedavisi

Varikosel genellikle tedavi edilmez. Aşağıdaki durumlarda erkeklere tedavi uygulanır:

• Kısırlık sorunları (çocuk sahibi olamama sorunları)
• Ağrı
• Sol testisin sağ testise göre daha yavaş büyümesi
• Anormal sperm analizi

Varikosel tedavisinde veya önlenmesinde kullanılacak herhangi bir ilaç bulunmamaktadır. Ancak ağrı kesiciler (asetaminofen veya ibuprofen gibi) ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Gerektiğinde, cerrahi ana tedavi yöntemidir. Embolizasyon (damarların kısa süreliğine tıkanması) cerrahi olmayan bir tedavi seçeneğidir.

Varikosel ameliyatı nasıl yapılır?

Varikosel ameliyatı birçok şekilde yapılabilir. Hepsinde pampiniform pleksus damarlarındaki kan akışının engellenmesi söz konusudur. Ameliyatlar genel anestezi altında yapılır. En sık yapılan iki ameliyat şunlardır:

Mikroskopik varikoselektomi

Bu ameliyatta cerrah, skrotumun 1 cm yukarısında bir kesi yapar. Mikroskop kullanarak, cerrah tüm küçük damarları bağlar, ancak vas deferens, testis arteri ve lenfatik drenajdan kaçınır. İşlem 2 ila 3 saat sürer ve hasta aynı gün evine gider.

Laparoskopik varikoselektomi

Bu ameliyat türünde ise cerrah karın boşluğuna ince tüpler yerleştirir ve damar ligasyonu yapar. Bu işlem yaklaşık 30-40 dakika sürer. Hasta aynı gün evine döner.

Varikosel ameliyatı ağrılı bir işlem midir?

Ameliyat sonrası 3 ila 6 hafta boyunca kasık bölgesinde hafif ağrı hissedilebilir. Skrotum ve kasık bölgesinde morarma ve şişlik olabilir. Bu durum 3 ila 4 hafta içinde geçer. Kişi işine veya normal rutinine ameliyattan 2 ila 3 gün sonra dönebilir.

Varikosel kısırlığa neden olur mu?

Varikosel, erkek kısırlığının en yaygın nedenlerinden biridir, ancak her zaman kalıcı kısırlığa yol açmaz. Boşalma sıvısındaki sperm yoğunluğunu azaltarak, sperm hareketliliğini düşürerek ve sperm hücrelerinde deformasyonlara neden olarak kısırlığa yol açabilir.