Ağlarken burun tıkanması neden olur?
Ağlamak pek çok şeye verilen duygusal bir tepki olabilir, ancak hoş olmayan tarafı ona eşlik eden akan burun ve burun tıkanıklığıdır. Peki ağlarken burun neden tıkanır?
Burnunuzun yan duvarında (yani yüzünüze temas eden kısımda) üç adet burun eti bulunur: alt, orta ve üst. Her bir burun eti, deniz kabuğu şeklinde uzun, kıvrımlı bir kemik çıkıntısıdır (bu nedenle burun etlerine burun konkası da denir). Burun etleri, solunum yolunuzu ayrı oluklara veya geçitlere böler; bu da soluduğunuz havanın düzgün bir şekilde akmasını ve sinüslerinize giriş olan ostialardan geçmeden önce uygun şekilde nemlendirilmesini sağlar.
Ağladığınızda burun akıntısı neden olur?
Alt burun konkası, burun konkalarının en büyüğüdür ve bir işaret parmağı kadar büyük olabilir. Burnunuzun tabanına paralel uzanır. Bu konka ile burun boşluğunun tabanı arasında alt burun deliği bulunur. Ağladığınızda, gözyaşlarınızın bir kısmı yüzünüzden aşağı akar. Ancak bir kısmı da gözlerinizin yakınındaki gözyaşı kesesinden, nazal lakrimal kanal yoluyla alt burun deliğine akar. Alt burun deliğinde, gözyaşları sinüslerinizin ürettiği mukusla karışarak burun tıkanıklığına neden olur.
Ağlayınca neden burnumuz tıkanır?
Gözlerimizi gün boyunca koruyan, sürekli akan temel gözyaşları vardır. Bu sürekli gözyaşı akışı o kadar ince ki, farkedilmez. Bunun nedeni, normal şartlarda gözyaşlarının gözün üstündeki bezler tarafından üretilmesi, göz yüzeyini temizleyip nemlendirmesi ve daha sonra üst ve alt göz kapaklarımızın iç köşelerinde bulunan gözyaşı kanallarımızdan dışarı akmasıdır. Bu gözyaşları daha sonra burnun her iki yanından aşağı doğru uzanan nazal lakrimal kanallara akar. Burunda, gözyaşları burun mukusu ile karışır. Ağladığımızda ve normalden çok daha fazla gözyaşı gözlerimize hücum ettiğinde, daha da fazla sıvı kanallardan buruna doğru akar ve geri kalanı doğrudan yüze akar. Sonuç olarak; gözyaşları yüzden aşağı akarken birçoğu da buruna doğru gider ve burunda tıkanıklığa neden olur.
Ağlama ile birlikte burnun tıkanmasına neden olan mekanizma şu şekilde çalışır:
Buruna giren sıvı yükünün artması
Ağlama sırasında oluşan büyük miktardaki gözyaşı burun boşluğuna girer, mukoza yüzeyini nemlendirir ve birikir. Bu fazla sıvı mukus üretimini uyarır ve dar burun geçitlerinde hava akışını fiziksel olarak engelleyebilir.
Refleks mukozal şişme (vazodilasyon)
Duygusal ağlama, otonom sinir sistemini (parasempatik ve bazen sempatik refleksler) harekete geçirerek burun mukozasındaki kan damarlarının genişlemesine neden olur. Şişmiş mukoza dokusu burun hava yolunu daraltarak tıkanıklık hissi yaratır.
Artmış mukus salgısı
Parasempatik uyarım ve gözyaşlarından (tuz ve protein içerir) kaynaklanan lokal tahriş, goblet hücrelerini ve submukozal bezleri daha fazla mukus salgılamaya tetikler, burun salgılarını koyulaştırır ve tıkanmaya katkıda bulunur.
Burun iltihabı ve tahrişi
Gözyaşları tahriş edici maddeleri (tuzlar, enzimler veya küçük parçacıklar) buruna taşıyarak hafif iltihaplanma tepkilerine neden olur ve bu da şişmeyi ve salgıları artırır.
Etkiyi artıran bireysel faktörler
Burun geçitlerinin anatomik olarak dar olması, mevcut alerjik rinit veya kronik sinüzit ve otonom reflekslerin hassasiyeti, bazı kişilerin ağladıklarında belirgin şekilde daha fazla tıkanıklık hissetmelerine neden olur.
Ağlamaktan tıkanan burun nasıl açılır?
Ağlamadan kaynaklanan burun tıkanıklığını gidermek için çeşitli etkili yöntemler mevcuttur. İlk olarak, burun spreyi burun pasajlarını nemlendirmeye ve mukusu temizlemeye yardımcı olabilir. Sıcak bir duştan veya sıcak su dolu bir kaptan çıkan buharı solumak da rahatlama sağlayabilir, çünkü nem tıkanıklığı hafifletmeye yardımcı olur. Mukusu atmak için hafifçe burun sümkürmek önerilir, ancak çok sert sümkürmekten kaçınmak önemlidir. Bol sıvı tüketerek susuz kalmamak mukusu inceltebilir ve tıkanıklığı daha da azaltabilir. Dinlenirken veya uyurken başı ekstra bir yastıkla yükseltmek drenajı kolaylaştırabilir. Burun ve sinüs bölgesine sıcak kompres uygulamak rahatsızlığı yatıştırabilir ve tıkanıklığı gidermeye yardımcı olabilir. Ayrıca, odada nemlendirici kullanmak havaya nem katabilir ve nefes almayı kolaylaştırabilir. Tıkanıklık devam ederse veya başka semptomlarla birlikte görülürse, bir kulak burun boğaz doktoruna danışılması önerilir.
