Diş eti iltihabı (gingivit) nedir ve nasıl geçer?

Diş eti iltihabı (gingivit), dişlerin üzerinde biriken bakteri plağının diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve kanamaya yol açmasıdır. En belirgin işareti diş fırçalarken ya da diş ipi kullanırken görülen kanamadır. Gingivit diş eti hastalığının erken evresidir ve düzenli ağız bakımı ile diş hekiminin yaptığı temizlikle geri döndürülebilir. Tedavi edilmediğinde dişi taşıyan kemiğe ilerleyerek periodontitise dönüşebilir.

Öne çıkanlar

• Diş eti iltihabının en sık nedeni dişlerde biriken bakteri plağı ve diş taşıdır.
• Fırçalarken kanayan diş eti, gingivitin en erken ve en sık belirtisidir.
• Gingivit evresinde kemik kaybı yoktur ve uygun bakımla diş eti sağlığına kavuşabilir.
• Kanama olsa bile diş fırçalamaya ara verilmez, nazik ve düzenli fırçalamaya devam edilir.

Diş eti iltihabı neden olur?

Diş eti iltihabı, dişlerin diş etine yakın kısmında biriken bakteri plağına karşı vücudun verdiği iltihabi tepkiyle oluşur. Plak düzenli temizlenmediğinde sertleşerek diş taşına dönüşür ve fırçayla çıkarılamaz hâle gelir. Bazı durumlar diş etlerini plağa karşı daha duyarlı yapabilir.

Diş eti iltihabı riskini artıran durumlar:

• Yetersiz diş fırçalama ve diş arası temizliği
• Sigara ve tütün kullanımı
• Diyabet
• Gebelik ve ergenlik gibi hormon değişiklikleri
• Ağız kuruluğu
• Diş teli, uyumsuz protez ya da taşan dolgu kenarları
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar ve tedaviler
• Diş etinde büyümeye neden olabilen bazı ilaçlar

Diş eti iltihabının belirtileri nelerdir?

Diş eti iltihabı başlangıçta genellikle ağrı yapmaz, bu yüzden fark edilmesi gecikebilir. Sağlıklı diş eti açık pembe renkte ve sıkıdır. İltihaplı diş eti ise kırmızılaşır, şişer ve kolay kanar.

Gingivitte görülebilecek belirtiler:

• Diş fırçalarken ya da diş ipi kullanırken kanama
• Diş etlerinde kızarıklık
• Diş eti şişmesi ve hassasiyet
• Ağız kokusu ya da ağızda kötü tat
• Diş etinin dişten hafifçe ayrılmış görünmesi

Diş eti kanaması neden olur?

Diş eti kanamasının en sık nedeni diş eti iltihabıdır. İltihaplı diş etindeki küçük damarlar genişler ve hafif temasla bile kanar. Kanamanın başka nedenleri de olabilir.

Sert fırçalama

Sert kıllı fırça kullanmak ya da çok bastırarak fırçalamak diş etini tahriş edip kanatabilir.

Gebelik

Gebelikte artan hormonlar diş etlerinin plağa tepkisini artırır. Hamilelikte diş eti kanaması bu nedenle sık görülür ve gebelik gingiviti olarak adlandırılır.

İlaçlar ve kan hastalıkları

Kan sulandırıcı ilaçlar kanamayı artırabilir. Durduk yere başlayan, kolay morarma ya da burun kanamasıyla birlikte olan diş eti kanamasında kan değerleri de araştırılabilir.

Diş eti iltihabı tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen diş eti iltihabı periodontitise ilerleyebilir. Periodontitiste iltihap diş etinden dişi taşıyan kemiğe ve bağ dokusuna yayılır. Bu aşamadaki kemik kaybı genellikle geri dönmez.

Periodontitiste görülebilecek değişiklikler:

• Diş eti çekilmesi ve dişlerin uzamış görünmesi
• Diş ile diş eti arasında derin cepler
• Dişlerde sallanma ve aralarında boşluk oluşması
• Diş etinde apse
• İleri evrede diş kaybı

Diş eti iltihabı nasıl geçer?

Diş eti iltihabı, plak ve diş taşının uzaklaştırılması ve günlük bakımın düzenli yapılmasıyla geçer. Diş hekimi önce diş taşını temizler, ardından evde yapılacak bakımı anlatır. Hafif gingivit çoğu kişide birkaç hafta içinde belirgin şekilde düzelebilir.

Diş taşı temizliği

Diş hekimi, diş yüzeyindeki ve diş eti altındaki diş taşını özel aletlerle temizler ve diş yüzeyini cilalar. Diş eti cebi derinse kök yüzeyi düzleştirme işlemi de yapılabilir.

Evde ağız bakımı

Dişler günde iki kez florürlü macun ve yumuşak fırçayla en az iki dakika fırçalanır. Diş araları her gün diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizlenir.

Destekleyici uygulamalar

Hekim kısa süreli antiseptik gargara önerebilir. Bu gargaralar uzun süre kullanıldığında dişlerde renklenme yapabileceği için hekimin önerdiği süre aşılmaz.

Risk etkenlerinin kontrolü

Sigarayı bırakmak ve diyabeti kontrol altında tutmak diş eti tedavisinin başarısını artırabilir. Uyumsuz protez ya da taşan dolgular da düzeltilir.

Fırçalarken iki haftadan uzun süren diş eti kanaması, şişlik ya da diş eti çekilmesi fark edildiğinde Ağız ve Diş Sağlığı bölümüne başvurulması önerilir.