SAĞLIK REHBERİ


Uykudan Korkma Hastalığı (Hipnofobi) Nedir?



Vücudun sağlıklı çalışması için gerekli olan hormonlar uyku sırasında salgılanır. Bunun yanı sıra kişinin gücünü toplaması, yeni güne enerjik uyanması için kaliteli ve düzenli uyuması gerekir. Yemek yeme ve nefes alma gibi doğal bir ihtiyaç olan uykudan korkma durumu ise hipnofobi olarak adlandırılan psikolojik bir rahatsızlıktır. Karanlık ve yükseklik korkusu gibi bilinen bazı fobiler gibi uykudan korkma hastalığı da her gruptan bireyde ortaya çıkabilir.

Uykudan korkmanın nedeni çocuklukta yaşanan bir travma olabilir. Ruhsal ve fiziksel olarak kişinin hayatını olumsuz yönde etkileyen uykudan korkma hastalığının tedavisinde farklı yöntemler bulunur.

Uykudan Korkma Hastalığı Nedir?

Uykudan korkma hastalığında kişi, çeşitli sebeplerden dolayı için uyumak istemez ve uyku saati öncesi endişe hissetmeye başlar. Uykudan korkma hastalığı olan kişiler uyku sırasında kendini çaresiz hisseder ve ani bir tehlikeye karşı tepki veremeyeceğini düşünür. Kişi, aynı zamanda huzur bozacak kâbus görmekten dolayı da uyumak istemeyebilir.

Uykudan korkma hastalığı bulunanlar uykuya dalsa bile rahat uyuyamaz. Bu da kişiyi oldukça bitkin ve yorgun hale getirerek yaşamını olumsuz yönde etkiler. İlerleyen dönemlerde kişi; hayata, olaylara ve çevresindeki diğer kişilere karşı olan ilgisini kaybederek öfke ve saldırganlık hareketleri gösterir.

Uykunun, vücudun yeme-içme gibi doğal ihtiyaçlarından biri olmasından dolayı uykudan korkma hastalığı başka hastalıkları beraberinde getirebilir. Bu hastalıklar yaşam kalitesini ciddi derecede düşürecek bir hale gelmeden önce hipnofobinin tedavi edilmesi gerekir.

Uykudan Korkma Hastalığı Nedenleri

Uykudan korkma hastalığının oluşma nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı hastalıklar, korkular ve durumların uykudan korkma hastalığına neden olabileceği düşünülür. Çocukluk döneminde sık sık görülen kâbuslar uykudan korkma hastalığını tetikleyebilir. Bu kâbusların sürekli devam edeceğinin düşülmesi ile çocukluk ya da ergenlik döneminde hastalık kendini gösterebilir.

Kalp hastalıkları gibi bazı rahatsızlıkları bulunan kişiler de uykudan korkabilir. Uyku sırasında nefes alamamak, kalbinin duracağını ve ölümün farkında olmayacağını düşünen kişi, sağlıklı bir şekilde uyuyamaz. Uyku felci geçirmiş olmak ya da bu durumla ilgili endişe duymak da hipnofobinin gelişmesine sebep olabilir.

Duygusal ve zihinsel durumu etkileyen olaylar da uykudan korkma hastalığı nedenleri arasında olabilir. Depremde ya da selde uykudan keskin bir şekilde uyanmak gibi bazı travmalar, kişinin uyku sırasında başına yine kötü olaylar gelebileceğini düşündürür.

Uykudan Korkma Hastalığı Belirtileri

Uykudan korkma hastalığının çeşitli belirtileri bulunur. Bu belirtilerin çoğunluğu kişinin uykusunu alamaması ve vücudun dinlenmemesinden dolayı ortaya çıkar. Uykudan korkma hastalığında sıklıkla görülen belirtiler şunlardır:

•Uyuyabilme ile ilgili anksiyete

•Duygu-durum bozukluğu

•Uyumaktan kaçma

•Nefes darlığı

•Ağız kuruluğu

•Terleme

•Mide bulantısı

•Çarpıntı

•Yorgunluk

•Depresyon

Uykudan Korkma Hastalığı Tedavisi

Uykudan korkma hastalığı tedavisinde farklı yöntemler kullanılır. Bu yöntemlere kişinin ne derecede cevap vereceği ve uyum göstereceği de tedavinin yönünü değiştirir. Hastalığın evresine göre bir değil birden fazla tedavi yöntemi aynı anda uygulanabilir.

Yaşam tarzını değiştirmek, uykudan korkma hastalığı erken evrede olan kişilerde etkili olabilen bir yöntemdir. Yeni bir hobi yardımıyla endişeleri unutmaya çalışmak, spor vb. aktiviteler ile vücudu yorgun hale getirmek kimi zaman hipnofobinin önüne geçebilir. Yoga ve meditasyon gibi kas gevşetme ve stres kontrol teknikleri de hastalığı bulunan kişilere tavsiye edilir. Gevşeme teknikleri ile kişinin hem nefesini yönetmesi hem de uykuya odaklanması amaçlanır. Böylece korkudan dolayı ortaya çıkan panik ve gerginlik atakları engellenebilir.

Uykudan korkma hastalığı bulunan kişilerin tedavisinde, uyku öncesinde hastanın yanında birinin yatması da önerilebilir. Uyku sırasında yanında tanıdığı birinin olması kişiye güven verebilir. Yalnız kişilerde ise bu yöntem köpek veya kedi gibi evcil hayvanlar ile uygulanabilir.

Kişinin uykudan korkmasına neden olan düşünceler üzerine bilişsel davranışçı terapi yöntemleri uygulamak da tercih edilen tedavi yöntemlerinden biridir. Duyarsızlaştırma yöntemi ile uyku korkusu yavaş yavaş ortadan kaybolabilir.

Psikanalitik terapi ise korku ile yüzleşmek ya da buna neyin sebep olduğunu öğrenmek için uygulanır. Ölümden ve kâbus görmekten korkmak, çocuklukta yaşanan bir olaydan kaynaklanabilir. Kişinin bunu keşfetmesi ve ortaya çıkarması korkuyu yenmekte etkili bir terapidir.

İlaç tedavisi ise ileri derecede uykudan korkma hastalığı bulunan kişilerde diğer tedavi yöntemleri ile beraber kullanılır. Kişinin ruh sağlığını düzeltirken aynı zamanda yeteri kadar uyuması sağlanarak, uykusuzluk sonucu meydana gelen diğer rahatsızlıkların önüne geçmek amaçlanır.

Uzm. Dr.
Özlem Bora
Psikiyatri
MEDICANA INTERNATIONAL İZMİR, HİZMETİNİZDE!
Profili Gör
Oluşturma: 25.11.2020 01:58
Son Güncelleme: 08.01.2021 03:08
Oluşturan: Özlem Bora
+A A-

İlgili Bölüm Hekimleri