Aspir yağı nedir? Aspir yağı ne işe yarar?
Aspir, kuru ve sıcak iklimlerde ve dünya genelinde 60'tan fazla ülkede yetişir; Kazakistan, Amerika Birleşik Devletleri, Meksika, Hindistan, Türkiye ve Çin en büyük üreticiler arasındadır. Aspir yağı da, aspir bitkisinden (Carthamus tinctorius) elde edilen; linoleik, oleik asitler, tokoferoller ve fenolik bileşikler açısından zengin bir yağ çeşididir. Tıbbi amaçlarla kullanılan aspir yağının, kan dolaşımı bozukluğu, morarma, burkulma ve iltihaplanmayı gidermede etkili olduğu bilinmektedir. Geleneksel olarak bağışıklığı güçlendirmek, kan akışını iyileştirmek, adet döngüsünü düzenlemek, zararlı kolesterolü ve kan şekerini düşürmek ve vücudun fazla yağı atmasına yardımcı olmak için kullanılır.
Aspir yağı nedir?
Aspir yağı, bilimsel adı Carthamus tinctorius olan aspir bitkisinin tohumlarından elde edilir. Bu işlem birkaç aşamayı içerir:
Aspir tohumları genellikle tam olgunluğa ulaştıklarında hasat edilir. Bitkiler, yağ içeriği yüksek, küçük ve sert tohumlar üretir. Hasattan sonra tohumlar, üzerlerindeki kir, kalıntı veya bitki materyalinden arındırılmak üzere iyice temizlenir. Temizlenmiş aspir tohumları daha sonra ezilir veya preslenir, bu da yağın açığa çıkmasını sağlar. Ezilen tohumlardan elde edilen ham yağ, safsızlıkları gidermek için daha ileri arıtma işlemlerinden geçirilerek berrak, altın sarısı aspir yağı elde edilir.
İki çeşit aspir yağı mevcuttur: yüksek linoleik ve yüksek oleik. Yüksek linoleik aspir yağı çoklu doymamış yağlar bakımından zengindir, yüksek oleik aspir yağı ise daha fazla tekli doymamış yağ içerir.
Aspir yağı ne işe yarar?
Asteraceae familyasından devedikenine benzeyen bir bitki olan aspir (Carthamus tinctorius), yüzyıllardır tohumlarından yüksek kaliteli yağ, hayvan yemi, boya ve tıbbi bileşikler elde etmek için yetiştirilmektedir. Geleneksel olarak, sentetik boyalar ortaya çıkmadan önce aspirin parlak renkli çiçekleri gıda ve tekstilleri renklendirmek ve tatlandırmak için kullanılıyordu.
Aspir yağı nasıl kullanılır?
Günde iki kez yaklaşık 15 ml aspir yağı tüketilmesi önerilir. Tek başına tüketilebileceği gibi yemeklerde ve çeşitli salataların hazırlanmasında kullanılabilir.
Aspir yağını düzenli beslenmenizin bir parçası haline getirerek birçok iltihaplı rahatsızlığın gelişmesini önleyebilirsiniz; vücut birkaç hafta içinde bağışıklığını önemli ölçüde artırır ve iltihabı uzak tutmayı başarır.
Aspir yağı soğuk presleme yöntemiyle elde edildiğinden, kızartma veya yemek pişirmede kullanılmamalıdır. Sadece soğuk olarak kullanılmalı ve asla 65 derecenin üzerinde ısıtılmamalıdır.
Aspir yağının faydaları nelerdir?
Aspir yağı, kalp sağlığını desteklemekten cilt kalitesini iyileştirmeye kadar sayısız sağlık faydası sunan, besin açısından zengin ve çok yönlü bir yağdır. Bilimsel araştırmalarla desteklenen aspir yağının faydalarından bazıları şöyle sıralanabilir:
Kolesterolü düşürmeye yardımcı olur
Yüksek LDL seviyeleri kalp krizi ve inme riskinizi artırır. Yüksek oleik asitli aspir yağı, özellikle doymuş yağ yerine tüketildiğinde, LDL kolesterolünüzü düşürmeye yardımcı olabilecek iyi bir tekli doymamış yağ asidi kaynağıdır. Yemeklerde ve pişirmede diğer yağların yerine aspir yağı kullanmak kolesterol seviyenizi düşürmeye yardımcı olabilir.
Kalp sağlığını iyileştirebilir
Aspir çiçeğinde bulunan bir flavonoid olan aspir sarısı, antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Aspir yağı, özellikle oleik asit olmak üzere doymamış yağlar açısından zengindir ve bu yağın LDL (kötü kolesterol) seviyelerini düşürdüğü ve kalp sağlığını iyileştirdiği bilinmektedir. Çalışmalar, doymuş yağların aspir yağı gibi doymamış yağlarla değiştirilmesinin kardiyovasküler hastalık riskini azaltabileceğini öne sürmektedir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir
E vitamini açısından zengin olan aspir yağı, güçlü bir bağışıklık sistemine katkıda bulunur. E vitamini, hücreleri serbest radikallerin neden olduğu oksidatif hasardan korumaya yardımcı olan bir antioksidandır. Sağlıklı bir bağışıklık sistemi, hastalıklardan ve enfeksiyonlardan korunmak için hayati öneme sahiptir; bu nedenle aspir yağı, diyetinize değerli bir katkı sağlar.
İltihap önleyici özellikler
Aspir yağındaki yüksek linoleik asit içeriğinin anti-enflamatuar etkileri olduğu bulunmuştur. Araştırmalar, linoleik asidin metabolik bozuklukları olan bireylerde enflamasyon belirteçlerini azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Cilt sağlığını destekler
İçeriğindeki E vitamini ve linoleik asit sayesinde aspir yağı, cilt bakım ürünlerinde yaygın olarak kullanılan bir bileşendir. Cilt elastikiyetini korumaya, kuruluğu önlemeye ve UV hasarına karşı korumaya yardımcı olur. Komedojenik olmaması, akneye eğilimli ciltler için uygun olmasını sağlar.
Kan şekerinin kontrolüne yardımcı olabilir
Yapılan bir çalışmanın sonuçları, aspir yağı tüketiminin tip 2 diyabetli menopoz sonrası kadınlarda kan şekeri seviyelerini ve insülin duyarlılığını iyileştirdiğini göstermiştir. Bu etki muhtemelen yağın glikoz metabolizmasını artıran doymamış yağ bileşiminden kaynaklanmaktadır.
Kilo yönetimini destekler
Bazı araştırmalar, aspir yağının vücut yağ seviyelerini düşürmeye yardımcı olarak kilo yönetimine katkıda bulunabileceğini öne sürmektedir.
Saç sağlığını iyileştirir
Aspir yağı, besleyici özellikleri sayesinde saçlarınıza da fayda sağlayabilir. Saç derinize aspir yağı masajı yapmak, kan dolaşımını iyileştirmeye ve daha sağlıklı saç büyümesini desteklemeye yardımcı olabilir. Ayrıca, yağın nemlendirici özellikleri kuruluğu giderebilir ve saçlarınızın genel durumunu ve parlaklığını artırabilir.
Aspir yağının yan etkileri nelerdir?
Aspir yağı, düzenli beslenmenin bir parçası olarak tüketildiğinde genellikle iyi tolere edilir. Bazı kişilerde, özellikle aynı familyadan bitkilere alerjisi olanlarda, aspir çiçeğine karşı alerjik reaksiyon görülebilir. Belirtileri arasında hapşırma, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, baş ağrısı, gözlerde tahriş ve boğazda kaşıntı bulunur.
Aspir yağı, hamile kadınlar tarafından kullanılmamalıdır, çünkü bu bitkinin büyük miktarlarda tüketimi düşüğe yol açabilir. Benzer şekilde, emziren kadınlar da aspir yağından uzak durmalıdır.
Kilo vermek için aspir yağı nasıl kullanılır?
Aspir yağı, yüksek oranda doymamış yağ ve metabolik sağlığı destekleyebilecek bileşikler içermesi nedeniyle sıklıkla kilo verme amacıyla önerilmektedir. Yüksek dumanlanma noktası sayesinde kızartma, soteleme veya salata soslarında yemeklik yağ olarak kullanılabilir. Bazı kişiler, yağ metabolizmasını hızlandırmaya yardımcı olabileceğine inanarak aspir yağı takviyeleri tercih etmektedir. Yağ, vücut yağını azaltmaya ve genel vücut kompozisyonunu iyileştirmeye yardımcı olabilecek bir omega-6 yağ asidi türü olan linoleik asit içerir. Ek olarak, aspir yağı gibi sağlıklı yağların yemeklere dâhil edilmesi, tokluk hissini artırarak toplam kalori alımını potansiyel olarak azaltabilir. Bununla birlikte, etkili kilo kaybı için ölçülü bir şekilde ve düzenli egzersizle birlikte dengeli bir diyetin parçası olarak kullanılması önemlidir.
