Kemik tozu (greft) nedir ve neden yapılır?

Kemik tozu (kemik grefti), çene kemiğinde eksik ya da erimiş olan bölgeye yerleştirilen ve yeni kemik oluşumuna zemin hazırlayan malzemedir. Çoğunlukla diş çekiminden sonra ya da implant öncesinde, implantı taşıyacak yeterli kemik olmadığında uygulanır. Greft hastanın kendi kemiğinden, insan ya da hayvan kaynaklı işlenmiş kemikten veya sentetik malzemeden elde edilebilir. İşlem lokal anestezi altında yapılır ve greftin kemikle kaynaşması genellikle birkaç ay sürer.

Öne çıkanlar

• Kemik tozunun en sık kullanım amacı, implant için yeterli kemik hacmi sağlamaktır.
• Diş çekildikten sonra çene kemiği zamanla erir, çekim boşluğuna greft konarak bu kayıp azaltılabilir.
• Kemik tozu doğrudan kemik olmaz, vücudun kendi kemiğini üreteceği bir iskele görevi yapar.
• Greftin kaynaşması kişiye ve uygulamaya göre değişir, genellikle 3 ile 9 ay arasında tamamlanır.

Kemik tozu nedir?

Kemik tozu, granül ya da toz biçimindeki kemik grefti malzemesine verilen halk arasındaki addır. Diş hekimliğinde çene kemiğindeki eksikliği tamamlamak için kullanılır. Yerleştirildiği bölgede vücudun kendi kemik hücrelerinin çoğalmasına rehberlik eder.

Greft zamanla vücudun kendi kemiğiyle yer değiştirir ya da onunla kaynaşır. Bu nedenle sonuç, işlemin hemen ardından değil, iyileşme süreci tamamlandığında ortaya çıkar.

Kemik tozu neden yapılır?

Kemik tozu, çene kemiğinin hacmi ya da yüksekliği yetersiz olduğunda yapılır. Kemik kaybı diş çekimi, uzun süre dişsiz kalma, ileri diş eti hastalığı, yaralanma ya da kist gibi nedenlerle gelişebilir.

Diş çekimi sonrası kemiği korumak

Diş çekildikten sonra boşluğa greft yerleştirilerek kemiğin erimesi sınırlandırılabilir. Bu işleme soket koruma denir.

İmplant öncesi kemik hacmini artırmak

İmplantın sağlam durabilmesi için çevresinde yeterli kemik olmalıdır. Kemik inceyse ya da kısaysa implant öncesinde ya da implantla aynı seansta greft uygulanabilir.

Sinüs lifting

Üst arka dişlerin bölgesinde kemik yüksekliği yetersizse sinüs boşluğunun tabanındaki zar kaldırılır ve altına greft yerleştirilir. Bu işleme sinüs lifting (sinüs tabanı yükseltme) denir.

Diş eti hastalığına bağlı kemik kaybı

İleri diş eti hastalığında dişlerin çevresinde eriyen kemik, bazı durumlarda greftle desteklenebilir.

Kemik grefti türleri nelerdir?

Kemik grefti, elde edildiği kaynağa göre dörde ayrılır. Hangi türün kullanılacağına kemik kaybının miktarı, bölgesi ve hastanın durumuna göre hekim karar verir.

Otojen greft

Hastanın kendi kemiğidir. Çoğunlukla çenenin başka bir bölgesinden, ileri vakalarda kalça gibi bölgelerden alınır.

Allogreft

İnsan kaynaklı, doku bankalarında işlenmiş ve sterilize edilmiş kemiktir.

Ksenogreft

Hayvan kaynaklı, çoğunlukla sığır kemiğinden elde edilen ve organik kısmı uzaklaştırılmış kemik malzemesidir.

Sentetik (alloplastik) greft

Kalsiyum fosfat ya da hidroksiapatit gibi laboratuvarda üretilen malzemelerdir.

Kemik tozu nasıl yapılır?

Kemik tozu uygulaması, diş hekiminin ya da çene cerrahının muayenehane ortamında yaptığı küçük bir cerrahi işlemdir. Önce bölge lokal anesteziyle uyuşturulur. Ardından diş eti açılır, greft kemik eksikliğinin olduğu yere yerleştirilir.

İşlemin genel aşamaları:

• Muayene ve kemik hacmini gösteren görüntüleme (çoğunlukla dental tomografi)
• Lokal anestezi
• Diş etinde küçük bir kesi
• Greftin yerleştirilmesi
• Greftin üzerinin çoğunlukla koruyucu bir zarla örtülmesi
• Diş etinin dikilmesi

İmplant, kemik yeterli olgunluğa ulaştıktan sonra ya da uygun durumlarda greftle aynı seansta yerleştirilir.

Kemik tozu sonrası nelere dikkat edilmeli?

Kemik tozu sonrasında ilk günlerde ağrı, şişlik ve morarma görülebilir ve bu belirtiler genellikle birkaç gün içinde azalır. Dikişler çoğunlukla 1-2 hafta içinde alınır. Greftin kemikle kaynaşması ise aylar sürer.

İyileşme sürecinde önerilen başlıca noktalar:

• Hekimin verdiği ağrı kesici ve antibiyotikleri önerilen süre boyunca kullanmak
• İlk gün soğuk uygulama yapmak
• İşlem bölgesiyle sert ya da sıcak yiyecekleri çiğnememek
• Sigara içmemek
• Pipetle içmekten ve sert gargaradan kaçınmak
• Ağız bakımını hekimin tarif ettiği şekilde sürdürmek
• Kontrol randevularına gitmek

İlk günlerde ağızda birkaç küçük greft parçacığı fark edilebilir. Artan ağrı, ateş, kötü koku ya da akıntı varsa hekime haber verilmelidir.

Diş çekimi sonrası implant planlanıyorsa ya da çene kemiğinde erime olduğu söylendiyse Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi bölümüne başvurulması önerilir.