Çocuklarda bağışıklık sistemi neden zayıf olur? Bağışıklığı zayıf olan çocuğa ne yapmalı?
Çocuklar genellikle 6 ay ile 3 yaş arasındaki sütten kesme döneminde hastalanırlar; bu, birçok ebeveynin karşılaştığı ancak nedenini bulamadığı yaygın bir durumdur. Bunun nedeni çocuğun bağışıklık sisteminin zayıf olduğu düşüncesidir. Doğumda olgunlaşmamışlık, sınırlı patojen maruziyeti ve bağırsak mikrobiyomunun gelişmesi gibi faktörler hastalığa duyarlılıklarına katkıda bulunur. Çocukluk çağında sık görülen enfeksiyonlar, güçlü bir adaptif bağışıklık tepkisi oluşturmanın normal bir parçasıdır. Bu da onları hastalıklara karşı daha duyarlı hale getirirken sağlam bir adaptif bağışıklık oluşturur. Dengeli beslenme, yeterli uyku, düzenli fiziksel aktivite, el yıkama gibi iyi hijyen uygulamaları, önerilen aşılama programlarını takip etme ve stresi en aza indirme gibi destekleyici önlemler bağışıklık sağlığı için hayati öneme sahiptir.
Çocuklarda bağışıklık zayıflığı nasıl anlaşılır?
Sağlıklı bir yaşam sürmek için güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmak hayati önem taşır. Çocukların büyüdüklerinde herhangi bir sağlık sorunu yaşamamaları ve sağlıklı, güçlü bir yaşam sürmeleri için sürekli bakım ve uygun bir sağlık rutinine ihtiyaçları vardır. Ebeveynler her zaman çocuklarının sağlığı konusunda endişe duyarlar ve onları tüm hastalıklardan korumak için ellerinden gelen her şeyi yaparlar. Bazen çocuklar düşük bağışıklık sistemi nedeniyle hastalıklara karşı savunmasız kalabilirler.
Çocuğunuzun bağışıklık sisteminin zayıf olduğuna işaret eden belirtiler şunlar olabilir:
Sık sık soğuk algınlığı geçiriyor
Çocuğunuz sürekli soğuk algınlığı geçiriyorsa ve bu durum uzun sürüyorsa, bunun nedeni antikorlarının hastalığa karşı zayıf olması olabilir. Sık sık soğuk algınlığı geçirmek, çocuğun bağışıklık sisteminin zayıf olduğunu ve sık sık hastalandığını gösterir. Çocuklar genellikle yılda 3-4 kez soğuk algınlığı geçirirler, ancak bu durum daha sık tekrarlanıyorsa araştırılması gereken bir durumdur.
Bağırsak hareketlerinin düzensizliği ve sindirim problemleri
Bağışıklık sisteminin büyük bir kısmı sindirim sisteminde bulunur ve orada herhangi bir sorun varsa, bağışıklık sistemi de bundan etkilenir. Zayıf bağışıklık sistemine sahip kişilerde genellikle ishal görülür; buna ek olarak gaz ve kabızlık da zayıf bağışıklığın sonuçlarındandır. İyi bakteriler ve kötü bakteriler vardır; bağırsakta bulunan ve sindirim sisteminin sağlıklı kalmasına yardımcı olan bakteriler iyi bakterilerdir. Birçok hastalıkla savaşmak için yeterli sayıda olmaları gerekir. Çocukların midelerinde çok fazla abur cubur bulunması, sindirim sorunlarına yol açabilir ve bu da bağışıklık sistemlerinin zayıflamasına neden olabilir.
Sık sık enfeksiyon geçirmeleri ve tedavilerinin daha zor olması
Enfeksiyonlar sık görülen durumlardır ancak sık sık enfeksiyon geçirmek yaygın değildir; vücudun enfeksiyonu önleyecek yeterli güce sahip olması gerekir. Çocukların yaşları itibariyle enfeksiyonlarla savaşmak için daha iyi bağışıklık sistemine sahip oldukları kanıtlandığı için, bir çocuğun sürekli enfeksiyon geçirmesi doğru değildir. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde kulak enfeksiyonları, astım, zatürre, sinüzit gibi enfeksiyonlar büyük endişe kaynağıdır. Bir diğer faktör ise, antikorlar güçlenirken çocuğunuzun enfeksiyonunu tedavi etmenin zorlaşmasıdır. Antikorların enfeksiyonla savaşamaması, tedaviyi zorlaştırır.
Diğer çocuklar gibi enerjilerinin olmaması
Çocuğunuz, bir çocuğun sahip olması gereken türden bir enerjiye veya hayata karşı coşkuya sahip değil. Çoğu zamanını somurtarak ve oturarak geçiriyor. Bunun nedeni, bağışıklık sisteminin zayıf olması ve bu nedenle herhangi bir aktiviteyi gerçekleştirecek enerjiye sahip olmaması olabilir. Bir çocuk istediği kadar koşup oynayabilmelidir, ancak vücudu buna izin vermezse, kısa sürede yorulup bitkin düşerse zamanla huzursuzlaşır.
Yaralarının iyileşmesi daha uzun sürüyor
Çocuklar koşuştururken sık sık yaralanırlar. Yaralarının iyileşmesi önemli ölçüde daha uzun sürüyorsa, bunun nedeni zayıf bir bağışıklık sistemi olabilir. İyileşmesi daha uzun süren yaralar, birçok enfeksiyona da yol açabilir ve çocuğun bağışıklık sistemi zayıfsa bu durum daha da kötüleşebilir. Bağışıklık sistemi zayıf olan çocuğunuzun cildi kendini yenileyemez ve yara zamanla daha da kötüleşir.
Çocuğunuzun daha iyi bir hayatı yaşamasını sağlamak için gerekli önlemleri almak üzere, çocuğunuzda zayıf bağışıklık belirtilerine dikkat edin. Bunların hepsinin kanıtlanması gerekmez, ancak bu belirtilerden sadece biri bile zayıf bir bağışıklık sistemine işaret edebilir.
Çocuklarda bağışıklık sistemi neden zayıf olur?
Çocukların "zayıf" bağışıklık sistemlerine sahip olduğu algısı, gelişim aşamaları ve çevresel etkileşimleriyle ilgili birbiriyle bağlantılı çeşitli faktörlerden kaynaklanmaktadır:
Olgunlaşmamış bağışıklık bileşenleri
Doğumda, bir bebeğin bağışıklık sistemi işlevseldir ancak tam olarak olgunlaşmamıştır. Yenidoğanlar annelerinden plasenta (maternal antikorlar) ve anne sütü yoluyla pasif bağışıklık alırken, spesifik, uzun süreli korumadan sorumlu olan kendi adaptif bağışıklık sistemleri henüz başlangıç aşamasındadır. Anahtar bağışıklık hücreleri ve organları mevcuttur ancak tam operasyonel kapasiteye ulaşmak için maruz kalma ve deneyim gerektirir.
Sınırlı pozlama geçmişi
Yetişkinler, çeşitli patojenlere ömür boyu maruz kalmışlardır ve bu da spesifik antikorlar ve bağışıklık hücrelerinden oluşan zengin bir "hafıza bankasına" yol açmaktadır. Çocukların, özellikle de bebeklerin ve küçük çocukların maruz kalma geçmişi çok daha sınırlıdır. Karşılaştıkları her yeni mikrop genellikle yeni bir zorluktur ve bağışıklık sistemlerinin birincil, daha yavaş bir tepki vermesini gerektirir.
Mikrobiyomun geliştirilmesi
Karmaşık bir mikroorganizma topluluğu olan bağırsak mikrobiyomu, bağışıklık sisteminin gelişiminde ve işlevinde önemli bir rol oynar. Olgunlaşmamış veya dengesiz bir bağırsak mikrobiyomu, bağışıklık tepkilerini etkileyebilir ve çocuğu enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale getirebilir.
Daha yüksek maruz kalma
Çocuklar, özellikle de kreş veya okul gibi grup ortamlarında yaşayanlar sıklıkla çok sayıda yeni mikropla karşı karşıya kalır. Yakın temas, daha az tutarlı hijyen uygulamaları ve oyuncakların veya yiyeceklerin paylaşılması, enfeksiyonların hızla yayılmasını kolaylaştırarak yetişkinlere kıyasla daha yüksek hastalık sıklığına yol açar.
Devam eden lenfoid organ gelişimi
Timus, dalak ve lenf düğümleri gibi bağışıklık sisteminin merkezinde yer alan organlar çocukluk boyunca gelişmeye ve olgunlaşmaya devam eder. Bağışıklık hücrelerinin üretilmesi ve eğitilmesindeki optimal işlevleri yaşla birlikte iyileşir.
Bağışıklığı zayıf olan çocuğa ne yapmalı?
Sık görülen çocukluk hastalıkları bağışıklık gelişiminin normal bir parçası olsa da, çeşitli stratejiler çocuğun genel bağışıklık sağlığını destekleyebilir:
Dengeli beslenme
Meyveler, sebzeler, tam tahıllar ve yağsız proteinler açısından zengin bir diyet sağlayın. Bu gıdalar temel vitaminleri (örneğin C Vitamini, D Vitamini), mineralleri (örneğin çinko, demir) ve bağışıklık fonksiyonu için çok önemli antioksidanları sağlar.
Yeterli uyku
Çocukların yaşlarına göre yeterli uyku almasını sağlayın. Uyku yoksunluğu bağışıklık fonksiyonunu baskılayabilir ve bu da onları enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale getirir.
Düzenli fiziksel aktivite
Düzenli, orta düzeyde fiziksel aktiviteyi teşvik edin. Egzersiz, bağışıklık hücresi aktivitesini artırabilir ve iltihabı azaltabilir.
Daha iyi hijyen uygulamaları
Çocuğunuza özellikle yemek yemeden önce ve öksürdükten, hapşırdıktan veya tuvaleti kullandıktan sonra sık sık el yıkamayı öğretin. Bu, mikropların yayılmasını önlemeye yardımcı olur.
Aşılamalar
Önerilen aşılama programlarını izleyin. Aşılamalar, bağışıklık sistemini zayıflamış veya etkisiz hale getirilmiş patojenlere güvenli bir şekilde maruz bırakarak, hastalığa neden olmadan spesifik bağışıklık oluşturmasına olanak tanır. Bu, çocukları ciddi bulaşıcı hastalıklardan korumanın en etkili yollarından biridir.
Stresi en aza indirmek
Kronik stres bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. Çocuklar için besleyici ve düşük stresli bir ortam sağlayın.
Çocuk bağışıklığı için hangi doktora gidilir?
Bağışıklığı zayıf olan bir çocuğu değerlendirmek için genellikle önce çocuk doktoruna (pediatri uzmanı) başvurulur. Çocuk doktoru çocuğun genel sağlığını değerlendirir, gerekli tetkikleri isteyebilir ve duruma göre uzman hekime yönlendirme yapar. Eğer çocukta sık tekrarlayan enfeksiyonlar, uzun süren hastalıklar veya bağışıklık sistemiyle ilgili özel sorunlar varsa, çocuk doktoru sizi çocuk alerji ve immunoloji uzmanına yönlendirebilir; bu doktorlar bağışıklık sistemi bozukluklarının teşhis ve tedavisinde uzmandır.
