Gözü en iyi ne dinlendirir? Göz yorgunluğu nasıl geçer?

Uzun bir iş gününün ardından, yolculuktan sonra veya bir kitap okuduktan sonra, gözlerinizin yorgun olduğunu fark edebilirsiniz. Uzun süre boyunca gözlerinizi bir nesneye, örneğin telefonunuza veya araba kullanırken yola yoğun bir şekilde odakladığınızda göz kaslarınız zorlanır. Bu göz yorgunluğuna genellikle göz ağrısı denir ve sıklıkla tedaviye gerek görülmeyen yaygın bir sorundur. Göz yorgunluğu dijital bir cihazdan kaynaklanıyorsa, genellikle "dijital göz ağrısı" olarak adlandırılır. Aslında göz yorgunluğu tıbbi bir terim ya da teşhis değildir. Genellikle göz rahatsızlığını, bazen de kısa süreli görme güçlükleriyle birlikte tanımlamak için kullanılır.

Sebebi ne olursa olsun, göz yorgunluğu rahatsız edicidir. Gözlerinizi rahatlatmanın bazı yolları vardır: Avuç içiyle gözleri kapatma, odak değiştirme, göz yuvarlama ve yakın-uzak odaklanma gibi göz egzersizleri, göz yorgunluğunu azaltmaya ve göz kaslarını güçlendirmeye yardımcı olur. İyi ekran alışkanlıkları, uygun aydınlatma ve besin açısından zengin bir diyet de uzun vadeli göz sağlığını destekler.

Gözü en iyi ne dinlendirir?

Uzun bir günün ardından gözlerinizde yorgunluk hissetmek, çoğumuzun önemsemediği, ancak aslında oldukça kolay çözülebilen yaygın bir sorundur. Ekranlar karşısında uzun süre kalmaktan kaynaklanan göz yorgunluğuna ise dijital göz yorgunluğu adı verilir. Göz yorgunluğuna yol açabilecek bazı aktiviteler arasında uzun saatler araba kullanmak, uzun süre dijital ekrana bakmak, yakın çalışma yer alır.

Göz yorgunluğunda aşağıdaki belirtileri yaşayabilirsiniz:

• Kuruluk
• Bulanık görüş
• Işık hassasiyeti
• Sulanan gözler
• Baş ağrısı
• Boyun ve omuzlarda gerginlik
• Gözlerde yanma veya kaşıntı

Gözleri en iyi şekilde dinlendirmek için şunları yapabilirsiniz:

20-20-20 kuralı

Bu kural, gözlerinize sık sık dinlenme imkânı tanır ve göz kuruluğu ile göz yorgunluğu riskinizi azaltmaya yardımcı olur. Yaklaşık 20 dakika ekran başında kaldıktan veya diğer yakın çalışma yaptıktan sonra, en az 20 saniye boyunca en az 6 metre uzaktaki bir nesneye odaklanın. Bu, gözlere çok ihtiyaç duydukları dinlenmeyi sağlar ve rahatlamalarına olanak tanır.

Sıcak kompres

Gözlere uygulanan sıcak kompreslerin birçok sağlık faydası vardır; bunlar arasında nemlendirme, ağrıyı hafifletme ve kan akışını artırma yer alır. Sıcak kompres, göz yorgunluğunu gidermeye yardımcı olabilir. Sıcak kompres uygulamanın en kolay yollarından biri, ılık suya batırılmış bir bez kullanmaktır.

Göz kaslarını dinlendirmek için ne yapmalı?

Ekran karşısında uzun saatler geçirmek, küçük yazıları okumak ve parlak veya dengesiz aydınlatmada çalışmak gözlerinizi yorabilir. Ayrıca uzun süre yakından bakmak göz kaslarını yorar, göz kırpma sıklığını azaltır ve gözyaşı buharlaşmasını hızlandırır. Bu da kuru, tahriş olmuş gözlere, bulanık görmeye, baş ağrılarına ve genel göz yorgunluğuna yol açabilir.

Aşağıdaki egzersizleri günlük rutininize dâhil etmek, göz yorgunluğunu azaltabilir ve göz kaslarını etkili bir şekilde güçlendirebilir:

Avuç içiyle kapama

Avuç içlerinizi birbirine sürerek ellerinizi ısıtın ve avuç içlerinizle gözlerinizi kapatın. Ellerinizin yüzünüzde doğru konumda olduğundan emin olun. Avuç içleriniz gözlerinizi örtmeli, parmaklarınız alnınızda olmalı ve avuç içlerinizin tabanı elmacık kemiğinizin üzerinde durmalıdır. Gözlerinize baskı yapmayın. Sadece avuç içlerinizle gözlerinizi rahatça kapatın. Gözleriniz serbestçe kırpılabilmeli. Bu pozisyonda 2 dakika boyunca kalın. Bu, göz yorgunluğuna da yardımcı olan rahatlatıcı bir egzersizdir.

Odak kayması

Rahat bir şekilde oturun ve bir kolunuzu öne doğru uzatarak başparmağınızı yukarı doğru tutun. Dikkatinizi sırayla başparmağınız ve daha uzaktaki bir nesne, örneğin bir duvar veya pencere arasında değiştirin. Her nesneye sırayla bakın, bakışlarınızı birkaç nefes boyunca her nesne üzerinde tutun. Bu, odaklanmayı geliştirmeye yardımcı olur ve görme yeteneğini ve kaslarını güçlendirmek için en pratik egzersizlerden biridir.

Göz devirme

Bu basit göz egzersizi, göz kaslarındaki gerginliği azaltabilir. Gözlerinizi dairesel hareketlerle, önce saat yönünde, sonra saat yönünün tersine doğru döndürün. Göz döndürme hareketi kasları esnek tutar; bu nedenle, zayıf göz kasları için herhangi bir tedavinin önemli bir parçasıdır.

Göz uyumu egzersizi

Sağ işaret parmağınızı göz hizasında, gözünüzden yaklaşık yarım kol uzunluğu uzaklıkta tutun. Sol işaret parmağınızı ise sağ işaret parmağınızın yaklaşık 15 santimetre gerisinde tutun. Düzenli bir ritimle bir parmaktan diğerine bakın. Bunu bir dakika boyunca yapın.

Yakın ve uzak odaklama

Yaklaşık 25 cm uzakta bir nesne ve daha uzakta başka bir nesne seçin. Bakışlarınızı iki nesne arasında 10 saniye boyunca kaydırın. Bu egzersiz göz esnekliğinizi artırır ve göz kaslarınızı güçlendirir.

Sekiz şekli

Yaklaşık 3 metre uzakta büyük bir 8 rakamı hayal edin. Parmağınızla sekiz işaretini çizin. Gözlerinizle bu şekli düzgün hareketlerle takip edin ve her seferinde yönünü değiştirin. Bu, görme yeteneğini güçlendirmek ve takip kabiliyetini geliştirmek için mükemmel bir egzersizdir.

Göz kırpmak

Düzenli olarak göz kırpmak, gözlerin nemli kalmasını sağlar ve yorgunluğu azaltır. Özellikle ekran kullanımı sırasında her 20 dakikada bir göz kırpma molası verin. Bu alışkanlık, gözlerin nemli kalmasına yardımcı olur ve bu nedenle gözleri güçlendirmek için önemli bir egzersizdir.

Dört yönlü egzersiz

Başınızı dik tutarak, gözlerinizi dört ana yöne (yukarı, aşağı, sola ve sağa) olabildiğince hareket ettirin. Her pozisyonda birkaç saniye bekleyin ve bu hareketi üç kez tekrarlayın.

Göz çukuru masajı

Nazik bir masaj gözler için çok rahatlatıcıdır. Başparmaklarınızın uçlarını kullanarak, kaşlarınızın altındaki bölgeye (burnunuzun üstünden göz kapağınızın kenarına kadar) dairesel hareketlerle masaj yapın.

Kelebek egzersizi (Göz kuruluğunu önlemek için)

Başınızı dik tutarak öne doğru bakın ve yüz kaslarınızı ve alt çenenizi gevşetin. Ardından her iki göz kapağınızı 20 defaya kadar açıp kapatın. Kaslarınızı tüm süre boyunca gevşek tutun. Bu egzersiz sırasında göz kapaklarınız bir kelebeğin kanatları gibi nazikçe ve zorlamadan hareket etmelidir.

Düzenli göz egzersizleri, görme yeteneği ve genel göz sağlığı için geniş bir yelpazede fayda sağlar. Göz kaslarını güçlendirerek, bu egzersizler göz yorgunluğunu azaltmaya, bulanık görmeyi önlemeye ve özellikle uzun saatler ekran başında geçirenler için kuru göz veya göz yorgunluğu riskini en aza indirmeye yardımcı olabilir. 

Göz yorgunluğu evde nasıl geçer?

Göz yorgunluğunu azaltmak veya önlemek için evde uygulayabileceğiniz yöntemlerden bazıları şunlar olabilir:

Ortamdaki aydınlatmayı ayarlayın

Televizyon izlerken, odayı loş bir ışıkla aydınlatmak gözleriniz için daha rahat olabilir. Kitap okurken veya yakın çalışma yaparken, ışık kaynağını arkanıza yerleştirmeye ve ışığı sayfanıza veya işinize yönlendirmeye çalışın. Masa başında okuyorsanız gölgeli bir ışık kullanın. Gölge, ışığın doğrudan gözlerinize gelmesini engelleyecektir.

Hava kalitesini iyileştirin

Bazen hava kalitesi göz kuruluğuna yol açabilir, bu da gözlerinizin yorgun hissetmesine ve göz yorgunluğuna neden olabilir. Kış aylarında nemlendirici kullanmayı deneyin; bu, havaya ve dolayısıyla gözlerinize daha fazla nem katacaktır. Ayrıca, klimalar havayı kurutabileceğinden, termostatınızı ayarlamayı da düşünebilirsiniz.

Molalar verin

Okurken veya yakın çalışma yaparken, ara sıra mola verin ve gözlerinizi dinlendirmek için görevlerinizden uzaklaşın.

Daha sık göz kırpın

Gözlerinizi nemlendirmek için bilinçli olarak daha sık göz kırpmaya özen gösterin. Bol su içerek vücudunuzun susuz kalmasını önleyin ve gözleriniz kuruyorsa yapay gözyaşı veya nemlendirici göz damlası kullanın.

Ekran süresini sınırlayın

Bu, özellikle çocuklar için önemlidir.

Yapay göz damlası kullanın

Reçetesiz satılan yapay göz damlaları, göz kuruluğunu önlemeye ve hafifletmeye yardımcı olabilir. Gözlerinizi nemlendirmek ve semptomların tekrarını önlemek için kullanın.

Bol su için

Susuz kalmayı önlemek için bol su için; susuzluk kuruluğa ve rahatsızlığa yol açabilir.

Doğru gözlüğü kullanın

Gözlük veya kontakt lens kullanıyorsanız, ekran kullanımı için doğru reçeteye sahip olduklarından emin olun.

Göz yorgunluğunu engellemek için ne yapmalı?

Göz yorgunluğu, diğer adıyla asteni, bir şeye uzun süre bakıldığında ortaya çıkan bir dizi rahatsız edici semptomu ifade eder. Rahatsız edici olsa da, göz yorgunluğu kalıcı göz hasarına yol açmaz ve aşağıdaki basit egzersizler göz yorgunluğunu önemli ölçüde azaltabilir:

20-20-20 kuralı

Her 20 dakikada bir, 20 saniyelik bir ara verin ve 6 metre uzaktaki bir şeye bakın. Bu teknik, gözlerinizin bilgisayar veya akıllı telefon ekranının yoğunluğundan dinlenmesini sağlar.

Göz kırpmak

Bu, gözlerinizi rahatlatır ve nemlendirir, böylece kuruluk ve tahrişi önleyebilir.

Avuç içiyle gözleri kapatma

Avuç içlerinizi birbirine sürerek ısıtın, ardından kapalı gözlerinizin üzerine nazikçe yerleştirin. Derin nefes alırken gözlerinizin rahatladığını hissedin.

Göz yuvarlama

Gözlerinizi kapatın ve dairesel hareketlerle hafifçe yuvarlayın. Bu, göz çevresindeki gerginliği azaltmaya yardımcı olur.

Odaklanma egzersizleri

Başparmağınızı yüzünüzden 15 cm uzakta tutun ve beş saniye boyunca ona odaklanın. Ardından, 6 metre uzaktaki bir nesneye beş saniye boyunca odaklanın. Bu şekilde sırayla odak değiştirmeye devam edin. Bu egzersiz gözlerinizi eğitmenize yardımcı olur.

Düzenli molalar

Gözlerinizi dinlendirmek için her saat başı kısa molalar verin. Yorgunluğu azaltmak için ayağa kalkın, gerinin ve hareket edin.