Aort anevrizması nedir? Aort anevrizması belirtileri nelerdir?
Aort, vücuttaki en büyük atardamardır. Kalpten başlayıp göğüs boşluğundan (torasik aort) geçerek karın boşluğuna (abdominal aort) ulaşır. Oksijenli kanı kalpten vücudun geri kalanına taşır. Aort duvarının zayıflaması sonucu anevrizma oluşur. Anevrizmadan geçen kanın basıncı, zayıf noktada bir şişkinlik yaratır. Şişkinlik genellikle küçük başlar. Basınç devam ettikçe anevrizma zamanla büyüyebilir. Aort anevrizması büyürse, patlayabilir (yırtılabilir) veya atardamar duvarını yırtabilir (diseksiyon), her ikisi de yaşamı tehdit edebilir. Erken teşhis ve tedavi, büyümeyi yavaşlatabilir ve ciddi veya yaşamı tehdit eden komplikasyonları önleyebilir.
Aort anevrizması nedir?
Aort anevrizması, vücudunuza oksijen açısından zengin kan taşıyan ana atardamar olan aortta oluşan balon benzeri şişkinliktir. Aortun kalın duvarları normal kan basıncına dayanır. Ancak bazı tıbbi sorunlar, genetik rahatsızlıklar ve travmalar bu duvarlara zarar verebilir veya onları zayıflatabilir. Zayıflamış veya hasar görmüş duvarlara karşı kanın uyguladığı kuvvet anevrizmaya neden olabilir.
Aortu etkileyen iki tür anevrizma bulunmaktadır: Karın aort anevrizması (AAA) ve göğüs aort anevrizması (TAA). Her iki tür de farklı risk faktörleri ve nedenleri olan ayrı rahatsızlıklardır.
Karın aort anevrizması
Anevrizmanın en sık görüldüğü yerdir. Aortun karın kısmı mide bölgesinden geçer. Kalpten karın ve alt ekstremitelerin doku ve organlarına oksijen açısından zengin kan taşır.
Torasik aort anevrizması
Aortun göğüs bölgesinde, diyaframın üstünde meydana gelir ve daha az yaygındır.
Aort anevrizması neden olur?
Aort anevrizmasının gelişmesine katkıda bulunabilecek birden fazla faktör vardır. Karın aort anevrizması (AAA), diyafram seviyesinin altındaki aortta meydana gelir. Göğüs aort anevrizması ise diyafram seviyesinin üzerindeki aortta meydana gelir.
Bu faktörler şunlardır:
- Aortun içinde ateroskleroz (yağ, kolesterol ve kalsiyum birikintileri)
- Marfan sendromu gibi bağ dokusu bozuklukları (kas veya cildi etkileyen)
- İki kapaklı aort kapağı (doğuştan mevcut olan kalp kapağı kusuru)
- İltihaplı hastalık
- Yüksek tansiyon
- Göğüs travması
- Anevrizma veya diseksiyon öyküsü olan aile bireyleri
Aort anevrizmasının spesifik nedenleri genellikle bilinmemekle birlikte, aort şu nedenlerle hasar görebilir:
- Yaşlanma
- Sigara içmek
- Yüksek tansiyon
- Ateroskleroz (arterlerin sertleşmesi)
- Travma
- Vaskülit gibi kan damarı hastalıkları, vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi kan damarlarına saldırması sonucu ortaya çıkan nispeten nadir bir durumdur.
Risk faktörleri:
- Anevrizma aile öyküsü
- Yüksek tansiyon
- Vücudunuzun diğer bölgelerinde anevrizma öyküsü
- Yaş (Yaşınız ilerledikçe riskiniz artar. AAA en sık 65 yaşından sonra görülür.)
- Erkek olmak
- Sigara içmek
Aort anevrizması belirtileri nelerdir?
Aort anevrizmaları genellikle zamanla yavaşça büyür. Aort anevrizması olan çoğu kişide belirti yoktur. Bu nedenle, anevrizmaların çoğu, bir hekimin ilgisiz durumlar için yaptığı tarama, fizik muayene veya görüntüleme çalışmaları (örneğin röntgen) sırasında tespit edilir.
Anevrizmanızla ilgili belirtiler, anevrizmanın bulunduğu yere göre değişiklik gösterebilir.
Karın aort anevrizması (AAA), diyaframın altındaki aortta meydana gelir.
Eğer belirtileriniz varsa, aşağıdakilerden herhangi birini yaşayabilirsiniz:
- Karın bölgesinde, kalp atışına benzer şekilde atan bir kitle.
- Sırt veya karın ağrısı
- Ayak parmaklarında renk değişikliği (nadir)
Aort anevrizmasının yırtılmasının belirtileri şunlardır:
- Karın, bel veya skrotum bölgesinde ani ve şiddetli ağrı.
- Baş dönmesi
- Bayılma
- Kan basıncında düşüş
- Hızlı kalp atışı
- Terli, nemli cilt
- Nefes darlığı
- Anevrizmanın iltihaplanma veya enfeksiyondan kaynaklanması durumunda bulantı veya kusma
- Eğer bir kişide belirtiler gelişirse, bu anevrizmanın hızla büyüdüğü ve yırtılabileceği veya zaten yırtılmış olduğu anlamına gelebilir. Bu hayati tehlike arz eden bir acil durumdur ve acil tıbbi yardım almanız gereklidir.
- Torasik aort anevrizması, diyaframın üstündeki aortta meydana gelir. Eğer anevrizmanız varsa ve aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, bu anevrizmanın büyüdüğü veya yırtılmak üzere olduğu anlamına gelebilir.
- Şiddetli göğüs veya sırt ağrısı
- Terleme
- Baş dönmesi
- Kısık ses
- Hızlı nefes alma
- Yutma güçlüğü
- Üşüme ve terleme hissi.
- Kalbinizin hızla çarptığını hissetmek
- Göğüs aort anevrizmasının yırtılması hayati tehlike arz eden acil bir durumdur ve derhal tıbbi yardım almanız gerekir.
Aort anevrizması nasıl tedavi edilir?
Aort anevrizmalarının başlıca iki tedavi yöntemi ilaçlar ve cerrahidir. İlaçlar kan basıncını düşürerek aort anevrizması riskini azaltabilir. Cerrahi ise aortun etkilenen bölümünü onarabilir veya değiştirebilir.
