Venöz yetmezliği nedir? Venöz yetmezliği belirtileri nelerdir?

Venöz yetmezlik, damarların bacaklardan kalbe kan göndermede sorun yaşadığı bir durumdur. Venöz yetmezlik sorunu olan hastalar genellikle ağrılı veya şişmiş bacaklara sahip olup, ciltte koyulaşma, ülser ve varis oluşabilir. Venöz yetmezlik erkeklerden daha çok kadınları etkiler ve 50 yaş üstü kişilerde giderek daha yaygın hale gelir.

• Bacaklarda ağrı veya yorgunluk,
• Bacaklarda yanma, karıncalanma veya uyuşma hissi,
• Geceleri bacaklarda kramplar,
• Ciltte oluşan renk değişikliği,
• Ayak bileklerinde ve bacaklarda, özellikle uzun süre ayakta durduktan sonra veya günün sonunda ödem (şişlik),
• Bacaklarda veya ayaklarda pul pul dökülen veya kaşıntılı cilt,
• Bacaklarda doluluk veya ağırlık hissi,
• Bacaklarda deri gibi sert bir görünüm,
• Ülserler (açık yaralar) ve varisli damarlar venöz yetmezliğinde görülen belirtilerdendir

Venöz yetmezlik neden olur?

Venöz yetmezliğin en sık nedeni damarlardaki kapakçıkların düzgün çalışmamasıdır(yetersiz işlev görmesi). Ayrıca bacaklarda geçmişte oluşan bir kan pıhtısı sonucu da ortaya çıkabilir. Venöz yetmezlik için risk faktörleri şunlardır:

• Yaş
• Aile öyküsü
• Dişi cinsiyet (progesteron hormonu seviyeleriyle ilişkili)
• Bacaklarda derin ven trombozu öyküsü
• Obezite
• Gebelik
• Uzun süre oturmak veya ayakta durmak
• Uzun boy
• Sigara içmek

Kronik venöz yetmezlik nedir?

Kronik venöz yetmezlik, bacak damarlarının kanın kalbe geri akmasına izin vermemesi durumunda ortaya çıkar. Normalde, damarladaki kapaklar kanın kalbe doğru akmasını sağlar. Ancak bu kapaklar iyi çalışmadığında, kan geriye doğru da akabilir. Bu da kanın bacaklarda birikmesine (göletlenmesine) neden olabilir. Kronik venöz yetmezliğin belirtileri şunlardır:

• Şişmiş ayak bilekleri, baldırda gerginlik hissi, gece krampları
• Bacaklarda rahatsızlık, ağrı, ağırlık, yorgunluk, sızı veya huzursuzluk
• Yürürken veya durduktan kısa bir süre sonra ağrı
• Bacağın alt kısmındaki ülserler
• Kaşıntı ve zonklama

Venöz yetmezlik nasıl teşhis edilir?

Venöz yetmezlik tanısı koymak için doktorunuz bacaklarınızın fiziksel muayenesine ek olarak aşağıdaki testleri isteyebilir:

Vasküler veya dupleks ultrason

Bacaklarınızdaki kan dolaşımını değerlendiren bir ultrason türü.

Manyetik rezonans venografi (MRV)

Kontrast madde ve mıknatıslar kullanarak bacaklarınızdaki vasküler sistemin üç boyutlu görüntülerini oluşturur.

Venöz yetmezlik nasıl tedavi edilir?

Doktorlar genellikle tedaviye yaşam tarzı değişiklikleri ve kompresyon tedavisi önererek başlarlar. Kan akışını iyileştirmek, bacak ağrısını ve şişliğini azaltmak, cildin görünümünü iyileştirmek ve ülserlerin iyileşmesini teşvik etmek için diğer cerrahi olmayan tedavi yöntemleri de uygulanabilir.

Yaşam tarzı değişiklikleri

Bacak damarlarındaki kan akışını iyileştirmeye yönelik konservatif önlemler çoğunlukla fiziksel aktiviteye odaklanarak başlar. Hastalardan şunlar istenir:

• Bacaklardaki damarlardaki basıncı azaltmak için günde birkaç kez, her seferinde 30 dakika veya daha uzun süre bacaklarını yukarı kaldırın.
• Baldır kaslarını güçlendirmek için bacaklarınızı düzenli olarak çalıştırın; bu, bacaklardan kalbe kan pompalanmasına yardımcı olabilir.
• Eğer kronik venöz yetmezliğin olası nedeni aşırı kilo ise, bacak venleri ve kapakçıkları üzerindeki baskıyı azaltmak için daha sağlıklı bir kiloya ulaşın.
• Bacaklardaki kan akışını ve kardiyovasküler sağlığı iyileştirmek için düzenli yürüyüşler yapın veya benzer aktiviteler gerçekleştirin.

Kompresyon terapisi

Kompresyon tedavisi, kronik venöz yetmezlik için yaygın olarak önerilen bir diğer tedavi yöntemidir. Kompresyon çorapları, kollukları ve bandajları, bacaklardan kalbe daha iyi kan akışını teşvik etmeye yardımcı olabilir; bu da şişliği azaltabilir ve diğer semptomları hafifletebilir.

Kompresyon tedavisine yönelik tek tip bir yaklaşım söz konusu değildir. Bu ürünler, düz kesimlerden kademeli (konik) kesimlere kadar birçok farklı boyut ve şekilde üretilir ve bazı ürünler o kadar sıkıdır ki, hasta bunları reçetesiz satın alıp kullanamaz. Hastaların, bu ürünlerden herhangi biriyle kompresyon tedavisine başlamadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları önemlidir.

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar, kan akışını iyileştirme, enfeksiyonları temizleme ve açık yaraları iyileştirme gibi çeşitli hedeflere ulaşmak için diğer tedavi yöntemleriyle birleştirilebilir. Bunlar arasında antibiyotikler veya kan sulandırıcılar (antikoagülanlar) yer alabilir. Hastalara ayrıca, hem yarayı örtmek hem de etkilenen bölgede kompresyon oluşturmak için tasarlanmış ilaçlı bir bandaj da verilebilir.

Cerrahi olmayan işlemler

İnvaziv cerrahi önerilmeden önce, doktorlar tedavi için bazı cerrahi olmayan yöntemler önerebilir. Endovenöz lazer ablasyonu veya radyofrekans ablasyonu (RFA), hasarlı bir damarı minimal kanama veya morarma ile kapatır. Alternatif olarak, skleroterapi, hasarlı bir damar içinde kan taşımasını önlemek için skar dokusu oluşturmak amacıyla enjekte edilen bir çözelti kullanır.

Kronik venöz yetmezliği tedavi edebilen endovasküler cerrahi işlemlerin çoğu minimal invazivdir.

Bunlar şunlardır:

• Hasar görmüş bir damarı bağlamak için yapılan ligasyon ameliyatı
• Hasar görmüş bir damarı çıkarmak için yapılan damar soyma işlemi.
• Flebektomi ameliyatı, hasarlı damarları çıkarmak için bir dizi mikro kesi ve özel bir kanca kullanılarak gerçekleştirilir.
• Subfasyal Endoskopik Perforatör Cerrahisi (SEPC), ayak bileğindeki hasarlı damarları tıkayarak kan akışını engellemeyi amaçlar.
• Tıkalı bir damar kronik venöz yetmezliğe neden oluyorsa, bir damar cerrahı stent yerleştirebilir veya kan damarlarını yeniden açmak için küçük bir balon kullanabilir. Kronik venöz yetmezliğin daha ciddi vakaları, ven baypas adı verilen invaziv bir işlemle tedavi edilmeyi gerektirebilir. Bu ameliyatın doğası gereği, hastalar için yalnızca son çare olarak önerilir.

Venöz yetmezlik tehlikeli midir?

Kronik venöz yetmezlik ciddi bir sağlık tehdidi oluşturmaz, ancak zamanla bu durum yaşam kalitenizi etkileyebilir ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Venöz yetmezlik ilerlerse ne olur?

Eğer venöz yetmezlik tedavi edilmezse, aşağıdakiler de dâhil olmak üzere çeşitli komplikasyonlara yol açabilir:

Kronik venöz ülserler

Zayıf kan dolaşımı, genellikle ayak bilekleri çevresinde olmak üzere, ciltte ülserlerin oluşmasına neden olabilir. Bunlar ağrılı olabilir ve iyileşmesi zor olabilir.

Varisler

Genişlemiş ve kıvrılmış damarlar kötüleşerek daha belirgin varislere ve rahatsızlığa yol açabilir.

Cilt değişiklikleri

Ciltte renk değişimi, kuruluk ve kaşıntı görülebilir. Şiddetli vakalarda cilt kalınlaşmasına ve sertleşmesine yol açabilir.

Egzama

Kronik iltihaplanma egzamaya yol açarak cildin kızarmasına, kaşıntıya ve pul pul dökülmesine neden olabilir.

Derin Ven Trombozu (DVT)

Kan akışının durgunlaşması, daha derin venlerde kan pıhtısı oluşma riskini artırabilir; bu pıhtılar yerinden oynayıp akciğerlere ulaşırsa (pulmoner emboli) hayati tehlike oluşturabilir.

Enfeksiyon

Artan basınç ve cilt değişiklikleri, bölgeyi enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale getirebilir.

Ağrı ve rahatsızlık

Durum kötüleştikçe, hastalar genellikle etkilenen uzuvlarda artan ağrı, ağırlık hissi ve şişlik yaşarlar.