Çocuklarda göz hastalıkları nelerdir? Çocuklarda göz hastalıkları belirtileri

Çocuklarda, yetişkinlere kıyasla belirli göz rahatsızlıkları veya hastalıklarına yakalanma riski daha yüksek olduğundan, birçok göz problemi yaygındır. Bu göz rahatsızlıkları arasında ambliyopi, şaşılık ve prematüre bebeklerde görülen bir göz rahatsızlığı olan prematüre retinopatisi yer alır. Ayrıca katarakt, refraktif kusurlar ve blefarit gibi çocuklarda, yetişkinlerde ve yaşlılarda yaygın olan bazı hastalıklar da vardır. Göz problemlerinin erken teşhis edilmesi, olası hasarı en aza indirmeye yardımcı olur ve tedaviyi daha hızlı ve etkili hale getirir.

Çocuklarda göz hastalıkları nelerdir?

Göz problemlerinin çoğu yetişkinlikte ortaya çıksa da çocuklarda göz hastalıkları doğumdan itibaren mevcut olabilir. Şaşılık (göz kayması), göz tembelliği (ambliyopi), kırma kusurları (miyop, hipermetrop, astigmat), gözyaşı kanalı tıkanıklığı, doğuştan katarakt ve glokomdur çocuklarda görülen göz hastalıklarıdır. Ayrıca prematüre retinopatisi, göz kapağı düşüklüğü ve enfeksiyonlar da yaygındır.

Çocuklarda en sık görülen göz hastalıkları hangileridir?

Çocuklarda sık görülen göz problemleri şunlardır:

Kırılma kusurları (Miyopi, hipermetropi, astigmatizma)

Çocuklarda en sık görülen 3 kırma kusuru astigmatizma (düzensiz kavisli kornea), miyopi (uzağı görememe) ve hiperopidir (uzağı görememe). Bu durumlar ışığın retinanın doğru kısmına odaklanmasını engelleyerek bulanık görmeye neden olur.

Göz kapağı düşüklüğü (Ptozis)

Pitozis, görmeyi engelleyebilen göz kapağı düşüklüğüdür. Göz kapağı çok aşağıya sarkarsa, çocuğunuzun göz kapağını yükseltmek için ameliyata ihtiyacı olabilir. Yükseltilmiş göz kapağı, o gözdeki görmenin korunmasına yardımcı olur.

Göz tembelliği (Ambliyopi)

Ambliyopi, çocukluk döneminde normal şekilde görme yeteneği gelişmemiş bir gözde görülen görme bozukluğudur. Buna "tembel göz" de denir. Çocuklarda kırma kusurları, şaşılık, göz kapağı düşüklüğü veya katarakt gibi sorunlar tedavi edilmediğinde ambliyopi gelişebilir.

Çocukluk çağı kataraktları

Katarakt, bir veya her iki gözün normalde şeffaf olan merceğinin bulanıklaşması durumudur. Kataraktın konumuna ve şiddetine bağlı olarak görmeyi bozması mümkündür. Katarakt çoğunlukla yaşlılarda görülür, ancak bazı çocuklar kataraktla doğar veya bir yaralanma sonucu katarakt geliştirir. Çoğu çocuk, kataraktı aldırmak ve tekrar net görmelerini sağlamak için ameliyata ihtiyaç duyar.

Şaşılık

Şaşılık, gözlerin dönmesi, hizasının bozulması veya "çaprazlaşması" durumudur. Tedavi edilmezse, ambliyopiye ve kalıcı görme kaybına yol açabilir.  Bir göz düz ileriye bakarken diğeri içeri, dışarı, yukarı veya aşağı doğru dönebilir. Göz kayması doğumdan kısa süre sonra fark edilebileceği gibi, yaklaşık iki yaşında aniden de ortaya çıkabilir.

Gözyaşı kanalı tıkanıklığı

Bebeklerin yaklaşık %20'si (her 10 bebekten 2'si) tıkalı gözyaşı kanalıyla doğar. Gözyaşları normal şekilde boşalmaz, bu da gözün sulanmasına, tahriş olmasına veya enfeksiyon kapmasına neden olur.

Blefarit

Blefarit, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilen göz kapağının iltihaplanmasıdır. Blefarit, bakterilerden veya gözdeki yağ bezleriyle ilgili sorunlardan kaynaklanır.

Arpacık (hordeolum)

Arpacık, çocuklarda sık görülen bir göz problemidir ve göz kapağının kenarında iltihaplanmış bir yağ bezinin neden olduğu, ağrılı, kırmızı bir şişlik şeklinde kendini gösterir.

Göz iltihabı (Konjonktivit)

Gözün renginden dolayı halk arasında pembe göz olarak bilinen konjonktivit, konjonktivanın iltihaplanması veya enfeksiyonu sonucu oluşan bir göz rahatsızlığıdır.

Prematüre retinopatisi (ROP)

Prematüre retinopatisi (ROP), erken doğan veya doğumda 1,36 kg'dan daha az ağırlığa sahip bebeklerde görülebilen bir göz rahatsızlığıdır.

Çocuklarda göz hastalıkları belirtileri nelerdir?

Ebeveynlerin çocuklarında göz problemi olabileceğini gösteren birçok belirti ve semptom vardır. Çocuğunuzda göz ardı edilmemesi gereken uyarı işaretleri arasında göz kırpma veya ovuşturma, gözün beyazında lekeler, rahatsızlık veya kaşıntı, görüş alanında lekeler görme ve gözlerin hizasızlığı yer almaktadır. Çocuklarda göz problemlerinin bu uyarı işaretleri ve semptomları şunlardır:

Göz kırpma veya ovma

Çocuğunuz sık sık gözlerini kırpıyor veya ovuyorsa, bu alerji, kırma kusuru veya gözüne yabancı cisim kaçması belirtisi olabilir. Çocuğunuzda bu durum görülürse, bir göz doktoru tarafından muayene edilmelidir.

Gözün beyaz kısmındaki lekeler

Çocuğunuzun gözünün beyaz kısmındaki farklı renkli lekeler bazı sorunlara işaret edebilir. Kırmızı bir leke, genellikle zararsız olan kırılmış bir kan damarından kaynaklanabilir; gri bir leke iyi huylu bir durumu gösterebilir ancak muayene edilmelidir; kahverengi bir leke ise takip edilmesi gereken bir göz çili olabilir.

Rahatsızlık veya kaşıntı

Gözlerde rahatsızlık ve kaşıntı hissi, göz alerjilerinin bir işareti olabilir veya akıntı eşlik ediyorsa, konjonktivit (pembe göz olarak da bilinir) belirtisi olabilir ve bir göz doktoru tarafından tedavi edilmelidir.

Gözde lekeler görmek

Çocuğunuzun gözünde yeni ve sık sık lekeler görülüyorsa, bu göz iltihabı veya retina yırtılması belirtisi olabilir. Retina yırtılması çok ciddi bir göz rahatsızlığıdır ve derhal tedavi edilmelidir.

Göz hizasızlığı (şaşılık)

Göz hizasızlığı çocuklarda yaygındır ve genellikle gözün dışa, içe, yukarı veya aşağı doğru dönmesiyle oluşan şaşılığın bir işaretidir. Şaşılığın tedavi edilmesi önemlidir çünkü bir gözde görme zayıflığına neden olan ambliyopiye yol açabilir.

Çocuklarda göz çapaklanması neden olur?

Çocuklarda göz çapaklanması genellikle gözyaşı kanallarının tıkanması, bakteriyel veya viral enfeksiyonlar (konjonktivit), alerjiler, göze yabancı cisim kaçması veya kirpik dibi iltihabı (blefarit) nedeniyle oluşur.

Bakteriyel konjonktivit

Gözün bakteriyel bir enfeksiyonudur. Başlıca belirtisi, uykudan sonra göz kapaklarının iltihapla birbirine yapışmasıdır. Ayrıca, uyanıkken de iltihap tekrarlayabilir. Bir veya her iki gözde de görülebilir.

Viral konjonktivit

Gözlerin viral bir enfeksiyonudur. Başlıca belirtisi, gözün beyaz kısımlarının pembeleşmesidir. Gözler ayrıca sulanır. Çoğu zaman, uykudan sonra iltihap olmaz veya az miktarda iltihap oluşur. Genellikle her iki gözde de görülür.

Gözyaşı kanal tıkanıklığı

Özellikle bebeklerde yaygın olarak görülür. Başlıca belirtisi sürekli sulanan gözlerdir. Gözyaşları gözü doldurur ve yüzden aşağı akar. Bu durum ağlamadığı zamanlarda bile olur. Göz kızarmaz ve göz kapağı şişmez. Sulanan gözde ikincil enfeksiyonlar gelişebilir. Bu da göz kapaklarının irinle tıkanmasına ve çapaklanmaya neden olur.

Blefarit (Kirpik dibi iltihabı)

Blefarit, özellikle alt kısımları ve kirpiklerin yanındaki kenarları olmak üzere, göz kapaklarınızın iltihaplanmasıdır. Blefarit, göz kapaklarının kızarmasına, şişmesine ve kaşınmasına neden olur. Göz, tahriş edici maddeleri temizlemek için akıntı üretir. Akıntı köpüklü ve beyaz veya irin benzeri ve sarı veya yeşil olabilir. Sabah uyandığınızda göz kapaklarınızın birbirine yapışmasına veya çapaklanmasına neden olabilir.

Arpacık

Arpacık göz kapağında veya kirpik folikülünde bulunan iltihaplı bir yağ bezidir ve genellikle yağ bezi tıkandığında ve bakteriler içeride hapsolduğunda oluşur. Göz kapağının içinde veya kenarında, sivilce gibi iltihaplı bir şişlik oluşturan kırmızı, ağrılı bir yumruya neden olur. Bu bölgede meydana gelen komplikasyon nedeniyle çapak oluşumu artabilir.

Göze yabancı cisim kaçması

Kum, toprak veya talaş gibi küçük parçacıklar göze kaçabilir. Bu parçacıklar genellikle üst göz kapağının altına sıkışır. Çıkarılmazsa, göz irin üreterek tepki verir ve çapaklanma gelişir.

Çocuklarda göz kızarıklığı neden olur?

Çocuklarda gözlerin kızarması veya kanlanması, yetişkinlerde olduğu kadar yaygın bir sorun olabilir. Göz yüzeyindeki kan damarları tahriş veya enfeksiyon nedeniyle genişlediğinde gözler kızarır. Çocuklarda göz kızarıklığının başlıca nedenleri şunlardır:

Alerjiler

Polen, toz, evcil hayvan tüyü veya diğer alerjenlere karşı alerjik reaksiyonlar gözlerde kızarıklık, kaşıntı ve sulanmaya yol açabilir.

Konjonktivit (Pembe göz)

Konjonktivit, kızarıklık, şişlik ve akıntıya neden olan yaygın bir enfeksiyondur.

Viral konjonktivit

Viral konjonktivit veya pembe göz, genellikle soğuk algınlığı gibi bir hastalıktan kaynaklanır. Bu pembe göz türü oldukça bulaşıcıdır ve üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdikten sonra gelişebilir. Belirtiler genellikle bir gözde başlar ve daha sonra diğerine yayılır.

Bakteriyel konjonktivit

Bakteriyel kaynaklı konjonktivit, bakterilerle doğrudan temas sonucu oluşur. Çocuğunuz bu rahatsızlığı kirli elleriyle yüzüne dokunması veya kontamine olmuş makyaj malzemeleri veya yüz losyonları kullanması sonucu geliştirebilir. Bakteriyel konjonktivitin belirtileri viral konjonktivite benzer, ancak genellikle çok daha fazla sarı akıntı içerir.

Tahriş

Duman, klor (yüzme havuzlarından), toz veya kimyasallara maruz kalmak gözleri tahriş edebilir ve kızarıklığa neden olabilir.

Yorgunluk veya göz yorgunluğu

Uzun süre ekran başında kalmak veya uyku eksikliği gözlerde yorgunluğa ve gözlerin kızarmasına neden olabilir.

Yaralanma

Göze alınan bir darbe veya tahriş nedeniyle gözde kızarıklık oluşabilir.

Kontakt lensler

Eğer bir çocuk kontakt lens kullanıyorsa, yanlış kullanım veya çok uzun süre takılması gözlerde tahrişe ve kızarıklığa neden olabilir.

Göz kuruluğu

Yeterli nem olmaması gözlerin kızarmasına ve rahatsız olmasına neden olabilir.

Blefarit

Blefarit, göz kapaklarının iltihaplanmasıdır. Bu durum, göz kapaklarının tabanına yakın küçük bezlerin tıkanması sonucu tahriş ve iltihaplanmaya yol açarak bazen arpacık adı verilen bir şişliğe neden olabilir. Belirtileri arasında gözlerde sulanma ve kızarıklık yer alabilir.

Çocuklarda göz hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Çocuklarda göz hastalıklarının tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine bağlıdır. Çoğu göz problemi, erken teşhis edildiğinde gözlük, göz damlası veya diğer basit tedavilerle kolayca teşhis edilip kontrol altına alınabilir. Yaygın yaklaşımlar şunlardır:

Düzeltici lensler

Gözlükler, miyopi (uzağı görememe) veya hipermetropi (uzağı görememe) gibi kırma kusurları için reçete edilir.

Göz bandı ve göz damlası

Daha zayıf olan gözü daha çok çalışmaya zorlayarak ambliyopiyi (tembel göz) tedavi etmek için kullanılır.

Cerrahi

Göz gelişiminin düzgün olmasını sağlamak amacıyla, şiddetli şaşılık (gözlerin yanlış hizalanması), tıkalı gözyaşı kanalları veya doğuştan katarakt gibi durumlarda yapılır.

İlaç tedavisi

Göz damlaları veya merhemler enfeksiyonlar (konjonktivit/pembe göz), alerjiler, arpacık veya göz kapağı iltihabı için kullanılır.

Göz egzersizleri

Bazı durumlarda koordinasyonu geliştirmek için kullanılır.

Masaj

Gözyaşı kanalına yapılan hafif masaj tıkanıklığın giderilmesine yardımcı olabilir. 

Çocuklarda göz hastalıkları için hangi doktora gidilir?

Çocuklarda gözle ilgili sorunlar için Göz Hastalıkları (Oftalmoloji) doktoruna gidilir.