Domates Gribi Nedir?

Domates Gribi Nedir?



COVID-19 pandemisinin dünya üzerindeki etkisi sonrası enfeksiyon hastalıklarına yönelik toplumsal farkındalık ve duyarlılık artış gösterdi. Küresel ölçekte toplumların etkinleşmesi, toplumsal yaşamın gelişmesi, bilim ve teknolojik ilerlemeler sonrasında yeni enfeksiyon etkenleri tespit edilmeye devam etmektedir ve koronavirüs salgını sonrası dünyanın çeşitli bölgelerinde yeni enfeksiyonlar tanımlanmıştır. Bu enfeksiyonlardan biri domates gribidir.

Domates Gribi Nedir?

Domates gribi, domates ateşi veya tomato flu, grip benzeri klinik belirtilerin eşliğinde hastalığa ismini veren domates benzeri kızarıklık ve döküntülerle seyreden bir enfeksiyon hastalığıdır. Mayıs 2022’de Hindistan’da 80’den fazla kişide hastalık belirtilerinin ortaya çıkması sonrası domates gribi hastalığı gündeme gelmiştir. Sonrasında dünya genelinde farklı bölgelerde benzer şikayetlere sahip kişilerin sayısında artış yaşanmıştır. Yapılan araştırmalar domates gribinin çocukluk çağında sık görülen el ayak ağız hastalığının yeni bir formu olduğu yönünde birleşmiştir.

Hastalığın domates gribi olarak adlandırılmasının nedeni hastalık seyrinde vücut genelinde, özellikle el ve ayak bölgelerinde ortaya çıkan; geniş, kızarık döküntüler ve şişliklerin domatese benzetilmesidir. Hastalığın gıda olarak alınan domatesle bir ilişkisi bulunmamaktadır.

Domates Gribi Neden Olur?

Domates gribinin insanlarda solunum sistemine yerleşen bir grup virüs nedeniyle ortaya çıkan bir hastalık olduğu düşünülmektedir. Domates gribine neden olan mikroorganizma kesin olarak tespit edilememiş ve sınıflandırılamamıştır. Hastalık etkeninin solunum yoluyla, solunum sıvılarıyla ve hastalarla yakın temas yoluyla insandan insana bulaştığı belirlenmiştir. Hastalık genellikle 5 yaşından küçük çocuklarda görülmekle birlikte yetişkinlerde de ortaya çıkabilir. Virüs solunum yoluyla kolaylıkla bulaşabildiğinden kısa sürede salgınlara neden olabileceği düşünülmektedir.

Hastalığın el ayak ağız hastalığı olarak bilinen ve çocukluk çağında sık görülen, el ve ayaklarda döküntüyle seyreden enfeksiyonun bir türü olduğu düşünülmektedir. El ayak ağız hastalığına neden olan koksaki virüsü ve enterovirüs grubu virüslerin alt türlerinin domates gribine neden olabileceği sanılmaktadır.

Dünyanın çeşitli bölgelerde kısa sürede salgınlara neden olduğu tespit edilen domates gribinin farklı ülkelere de sıçrama riski söz konusu olduğundan, özellikle yurt dışı seyahati planlayan kişilerin enfeksiyona karşı önlem almaları gerekir. Hastalığın kontrol altına alınması amacıyla koruyucu önlemlerin uygulanması oldukça önemlidir.

Domates gribi ilk olarak 6 Mayıs 2022 tarihinde Hindistan Kollam-Kerala bölgesinde 5 yaşından küçük 82 hastada içi sıvı dolu, ciltte kabarık ve kızarık kabarcıklar ile yüksek ateş izlenmesi üzerine tanımlanmıştır. Sonrasında ufak çaplı benzer salgınlar görülmesi üzerine hastalığın farklı ülkelerde de görülebileceği belirtilerek uygun önlemlerin alınması uluslararası otoritelerce önerilmiştir.

Domates Gribi Hangi Belirtilere Yol Açar?

Domates gribi başta solunum sistemini etkileyen bir enfeksiyon hastalığı olması nedeniyle, grip benzeri klinik belirtilere sebep olur. Bunun dışında klinik incelemelerde hastalığa ismini veren tipik döküntülerin görülmesi hastalık tanısı açısından çok önemlidir. Hastalık çocukluk çağında görülen el ayak ağız hastalığı ve günümüzde hızla yayılan maymun çiçeği enfeksiyonuna benzediğinden ayrımı doktor tarafından yapılmalıdır.

Domates gribi hastalığının neden olduğu belirtiler aşağıdaki gibi özetlenebilir:

  • El, ayak, kalça bölgelerinde ortaya çıkan, içi sıvı dolu, ağrılı, kızarık ve kabarık döküntüler
  • Ciltte yaygın kızarıklık
  • Yüksek ateş
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Vücut ağrısı, kas ağrıları
  • Bulantı, kusma, karın ağrısı
  • İshal
  • Burun akıntısı, geniz akıntısı
  • Öksürük
  • Eklemlerde hassasiyet, şişlik ve ödem
  • Vücutta sıvı kaybı

Hastalar semptomların varlığı süresince yeterince destek tedavisi görmemesi halinde sıvı kaybına bağlı böbrek ve kalp fonksiyonları bozuklukları yaşayabilir. Hastalık etkeninin çoğunlukla solunum sistemini etkilemesi nedeniyle süreçte akciğeri etkileyen ikincil enfeksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle şiddetli hastalık tablosu olan hastaların yakın takip edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerekir.

Domates Gribi Tanısı Nasıl Konur?

Domates gribine neden olan virüs kesin olarak tespit edilemediğinden tanıda kullanılan belirli bir test bulunmamaktadır. Domates gribinin tanısı hekim tarafından yapılan klinik inceleme üzerine gerçekleşen ve benzer şikayetlere yol açabilen hastalıklar yönünden yapılan incelemelerle kesinleştirilir. Hastalığın doğru tespit edilmesinde klinik inceleme yapılması önemlidir.

Tipik döküntünün görülmesi durumunda hekim benzer döküntülere yol açabilen enfeksiyon hastalıkları veya diğer kronik rahatsızlıklar açısından çeşitli tetkikler planlayabilir. Benzer bulgulara yol açan dang humması, zika virüsü, zona hastalığı gibi enfeksiyonların varlığı moleküler ve serolojik testler yardımıyla gösterilebildiğinden bu hastalıklara yönelik incelemeler sağlanabilir. Test sonuçlarında belirlenen etken bulunamadığında domates gribi tanısı kuvvetlenir.

Domates Gribi Tedavisinde Neler Yapılır?

Mevcut klinik yaklaşımda domates gribinin kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastalığın tedavisinde klinikte izlenen belirtilerin giderilmesini hastalığın daha rahat geçirilmesini sağlayan ve yaşam kalitesini artırıcı semptomatik tedavilerden yararlanılır. Vücutta gelişen iltihabi reaksiyonun giderilmesi için antienflamatuar, ateş düşürücü, antiemetik ilaçlardan faydalanılabilir. Bunun yanında özellikle çocuklarda hastalığın yüksek ateş ve bulantı-kusma gibi belirtilerine bağlı ciddi sıvı kaybı gelişebildiğinden hastalık seyri boyunca hastalara sıvı takviyesinin yapılması oldukça önemlidir. Hastalık kendi kendini sınırlayıcı özellik gösterir ve birkaç hafta içinde tamamen iyileşme gösterir. Hastaların bu süre zarfında destekleyici tedavi alarak hastalığı geçirmeleri hedeflenir.

Hastalığa yönelik geliştirilmiş belirli bir aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle hastalıkla mücadelede en etkili yöntem hastalığın bulaşmasının önlemeye yönelik alınacak tedbirlerdir. Bu tedbirler içinde maske kullanılması, toplu alanlardan kaçınılması, sosyal mesafeye dikkat edilmesi ve el temizliğine özen gösterilmesi sıralanabilir. Bunun yanında solunum sıvılarıyla kontamine hale gelmiş alanların dezenfekte edilmesi hastalığın bulaşmasını önlemede etkilidir. Hastalık semptomları gösteren kişilerin hastalık süresince en az 1 hafta izole edilmesi, seyahat etmemesi ve yakın temastan kaçınması hastalık kontrolünde elzemdir.

Hastalık genellikle selim seyirli olmakla birlikte, yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürebilir. Bağışıklık sistemi zayıf, kronik hastalıkları olan bazı riskli gruplarda hastalığın daha şiddetli seyretme ihtimali olduğundan bu kişilerin koruyucu önlemler alması ve hastalığa yakalanma durumunda yakın takip edilmesi gerekir.

Domates Gribi Nedir? Hakkında Sık Sorulan Sorular

Domates gribi, domates ateşi veya tomato flu, grip benzeri klinik belirtilerin eşliğinde hastalığa ismini veren domates benzeri kızarıklık ve döküntülerle seyreden bir enfeksiyon hastalığıdır.

Domates gribi başta solunum sistemini etkileyen bir enfeksiyon hastalığı olması nedeniyle, grip benzeri klinik belirtilere sebep olur.

Prof. Dr.
Kıvanç Şerefhanoğlu
Enfeksiyon Hastalıkları
MEDICANA ATAKÖY
Profili Gör
Oluşturma: 03.02.2024 03:23
Son Güncelleme: 05.02.2024 09:38
Oluşturan: Kıvanç Şerefhanoğlu
+A A-

İlgili Bölüm Hekimleri