Mide neden kendini eritmez?

İnsan midesi her gün yaklaşık üç litre yüksek asitli mide suyu üretir; bu sıvı o kadar güçlüdür ki demiri bile eritebilir. Peki, mide kendini neden eritemez? Bunun nedeni midenin epitel hücreleri adı verilen yoğun bir hücre tabakasıyla kaplı olması ve bu hücrelerin, mide duvarının daha derin katmanlarını korumak için sürekli olarak kendilerini yenilemeleridir. (Her dakika, yüzey tabakası yaklaşık 500.000 hücre döker ve üç gün içinde tamamen kendini yeniler).

Mide neden kendi kendini sindiremez?

Mide olağanüstü bir organdır. Mide normalde kendini sindirmez çünkü mide salgısını düzenleyen bir mekanizma vardır. Bu mekanizma, mide içeriği mukoza zarına zarar verecek kadar aşındırıcı hale gelmeden önce mide suyu salgısını kontrol eder. Saf mide suyu mukoza zarını tahrip edebilir ve peptik ülsere neden olabilir. Sindirim sularının ana bileşenleri, pepsin adı verilen bir protein sindirici enzim ve hidroklorik asittir. Pepsin nispeten zararsızdır, ancak hidroklorik asit son derece aşındırıcıdır ve dokuyu saatler içinde çözebilir. Çok fazla salgılanırsa, epitel hücrelerinin yenilenme özellikleri aşılabilir, duvar delinebilir ve ülser oluşabilir.

Ayrıca, bazı maddeler epitel duvarına diğerlerinden daha iyi nüfuz eder. Bunlar arasında sirke, aspirin, portakal suyu ve bazı diş macunlarında kullanılanlar gibi birçok deterjan türü bulunur.

Mide asidi neden mideyi eritmez?

Esas olarak hidroklorik asitten (HCl) oluşan mide asidi, yiyecekleri sindirecek kadar güçlüdür ancak çeşitli koruyucu mekanizmalar sayesinde mide astarını eritmez. Öncelikle, mide astarı kalın bir mukus tabakası salgılar; bu tabaka bir bariyer görevi görerek asidin alttaki dokularla doğrudan temas etmesini ve onlara zarar vermesini önler. Ek olarak, astar hücreleri tarafından salgılanan bikarbonat, mide asidini nötralize ederek yüzeyde daha nötr bir pH seviyesini korur. Mide astarı ayrıca yüksek bir yenilenme hızına sahiptir; epitel hücreleri bütünlüğünü korumak için hızla yenilenir. Dahası, sıkı bağlantılar olarak bilinen hücre bağlantıları, asidin hücreler arasında sızmasını önleyerek korumayı artırır. Son olarak, prostaglandinler mukus ve bikarbonat salgılanmasını uyararak ve mide astarına kan akışını teşvik ederek onarım ve bakıma yardımcı olur. Bu mekanizmalar birlikte, midenin kendine zarar vermeden yiyecekleri verimli bir şekilde sindirebilmesini sağlar; ancak savunma mekanizmalarının zayıflaması gastrit veya peptik ülser gibi durumlara yol açabilir.

Midenin eritemediği ne var?

Mide, çok çeşitli yiyecekleri sindirmek üzere tasarlanmıştır, ancak etkili bir şekilde parçalayamadığı bazı maddeler de vardır. İşte bazı önemli örnekler:

Lifler

Bitki hücre duvarlarında bulunan selüloz, insan enzimleri tarafından sindirilemeyen bir tür diyet lifidir. Bağırsaklarda sindirime yardımcı olsa da, mideden büyük ölçüde bozulmadan geçer.

Bazı proteinler

Etteki bazı lifli proteinler gibi bazı kompleks proteinler midede tamamen parçalanamayabilir ve ince bağırsaktaki enzimler tarafından daha fazla sindirime ihtiyaç duyabilir.

Yağlar

Mide asitleri yağların bir dereceye kadar emülsiyonlaşmasına yardımcı olsa da, yağların tam sindirimi esas olarak safra ve pankreas enzimleri yardımıyla ince bağırsakta gerçekleşir.

Nişasta

Mide asidi karbonhidratların parçalanma sürecini başlatabilirken, kompleks nişastalar (tam tahıllardaki gibi) ince bağırsağa ulaşana kadar tamamen sindirilmez; burada belirli enzimler süreci tamamlar.

Saç ve tırnak (keratin)

Keratin çok dayanıklı bir proteindir, mide asidine karşı büyük ölçüde dirençlidir.

Gıda dışı ürünler

Plastik, metal ve cam gibi maddeler biyolojik olarak sindirilemez; mide asidi kimyasal olarak etkisiz kalır. Mide tarafından parçalanamaz ve tıkanmaya veya yaralanmaya neden olabilir.

Bazı katkı maddeleri ve koruyucular

Bazı yapay katkı maddeleri ve koruyucular sindirilemeyebilir ve parçalanmadan sindirim sisteminden geçebilir.

Bazı kemik ve kıkırdaklar

Küçük ve yumuşak kemikler kısmen çözünse de büyük ve sert kemikler tamamen eritilemez.

Ek olarak; bazı bakteriler ve parazit yumurtalarının tamamı olmasa da bazıları mide asidine dayanabilir.