Hamilelikte ödem atmak için ne yapmalı?
Hamilelik sırasında ayak bileklerinde, ayaklarda, ellerde ve parmaklarda şişlik olması, sürecin normal bir parçası olabilir. Bu durum vücudun taşıdığı fazla sıvı, hormonlar ve büyüyen rahim, ayaklarda ve bacaklarda şişmeye yol açabilir. Ancak ödem aynı zamanda hayati tehlike de oluşturabilir. Gebelik sırasında ödemi azaltmak, yeterli sıvı alımı, tuz tüketimini kontrol altında tutma ve aktif olmak gibi yaşam tarzı değişikliklerinin bir kombinasyonunu içerir.
Hamilelikte ödem neden olur?
Ödem, tıbbi terimle şişlik anlamına gelir ve vücut dokularında biriken fazla sıvıdan kaynaklanır; en sık ayaklarda, ayak bileklerinde ve bacaklarda görülür. Hamilelik sırasında ödem, genellikle hormonal değişiklikler, artan kan hacmi ve büyüyen rahimin kan damarlarına baskı yapması ve dolaşımı yavaşlatması sonucu oluşur. Hamilelikte ödem sık görülen bir belirtidir. Ayaklarda, ayak bileklerinde, parmaklarda, yüzde ve vulvada şişlik olabilir.
Hamilelik sırasında şişlik yaşamanızın nedenleri şunlar olabilir:
- Bebeğinizin büyümesine yardımcı olmak için vücudunuzda normalden daha fazla kan bulunur.
- Bebeğiniz büyüdükçe, rahminiz de büyür ve bacaklarınızdan kalbinize kanı geri taşıyan damarlara baskı yaparak hafifçe tıkanmasına neden olur.
- Hormonlarınız damarlarınızın duvarlarını yumuşatır, bu da damarların düzgün çalışmasını zorlaştırır.
Bu nedenlerden dolayı, kanınız bacaklarınızda birikme eğilimindedir. Orada, küçük kan damarlarından dokulara az miktarda kan sızar ve görebildiğiniz ve hissedebildiğiniz şişliğe neden olur. Bu tür şişlik, gebeliğin normal bir parçasıdır.
Gebelik sırasında ortaya çıkan komplikasyonlar da aşağıdaki gibi şişliklere neden olabilir:
- Bacaklarda ve vulvada varisli damarlar
- Karpal tünel sendromu
- Preeklampsi
Hamilelikte ödem atmak için ne yapmalı?
Hamilelik sırasında, özellikle bacaklarda, ayaklarda ve ellerde şişlik veya ödem yaygındır. Şişliği azaltmaya yardımcı olabilecek bazı yöntemler şunlar olabilir:
Bol su için
Yeterli sıvı alımı, vücutta sıvı tutulmasını azaltmaya yardımcı olur. Günde en az 8-10 bardak su içmeye gayret edin.
Ayaklarınızı yükseltin
Otururken veya yatarken, sıvı dolaşımını kolaylaştırmak ve ödemi azaltmak için ayaklarınızı yastıkların üzerine koyarak yükseltin.
Rahat ayakkabılar giyin
Ayağınıza iyi oturan, destekleyici ayakkabıları tercih edin. Kan dolaşımını kısıtlayabilecek yüksek topuklu ve dar ayakkabılardan kaçının.
Tuz tüketimini azaltın
Düşük sodyumlu bir diyet uygulamak, su tutulmasını en aza indirmeye yardımcı olabilir. Genellikle yüksek miktarda tuz içeren işlenmiş gıdalardan uzak durun.
Hafif egzersizler yapın
Kan dolaşımını iyileştirmek ve şişliği azaltmak için düzenli, orta düzeyde egzersiz (yürüyüş gibi) yapın. Herhangi bir yeni egzersiz programına başlamadan önce daima doktorunuza danışın.
Kompresyon çorapları kullanın
Kompresyon çorapları giymek, bacaklarda ve ayaklarda kan akışını iyileştirmeye ve şişmeyi önlemeye yardımcı olabilir.
Uzun süre oturmayın veya ayakta durmayın
Uzun süre oturuyorsanız veya ayakta duruyorsanız düzenli olarak hareket edin. Ağırlığınızı değiştirin ve yürüyüş yapmak için ara soğuk kompres uygulayın.
Soğuk kompres
Şişmiş bölgelere soğuk kompres uygulamak iltihabı azaltmaya ve rahatlama sağlamaya yardımcı olabilir.
Kilo artışını takip edin
Hamilelik sırasında kilo alımına dikkat edin, çünkü aşırı kilo şişliğe katkıda bulunabilir. Sağlıklı kilo alımıyla ilgili doktorunuza danışın.
Tıbbi yardım alın
Şişlik şiddetli veya ani ise, mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Bu, preeklampsi gibi daha ciddi bir rahatsızlığın belirtisi olabilir.
Hamilelikte ödem ne zaman tehlikeli?
Hamilelikte hafif şişlik yaygın olsa da, ani ödem rahatsızlık, hareket kısıtlılığı riskini artırabilir veya nadir durumlarda preeklampsi gibi daha ciddi durumları gösterebilir.
Yüzünüzde, ellerinizde veya ayaklarınızda ani şişlik oluşursa veya aşağıdaki belirtilerden herhangi birini gösterirseniz derhal doktorunuza veya hastaneye başvurmalısınız:
- Geçmeyen, çok şiddetli veya hafif bir baş ağrısı
- Görüşünüzde değişiklikler (bulanık görme, yanıp sönen ışıklar veya noktalar)
- Kaburgalarınızın hemen altında şiddetli ağrı
- Mide bulantısı veya kusma
- Yüksek tansiyon
- Antiasitlerle geçmeyen mide yanması
Eğer bir kolunuz veya bacağınız diğerinden daha şişmişse ve ayrıca ağrı, kızarıklık hissediyorsanız veya uzuvunuz sıcaksa, bu durum acil bakım gerektirebilir. Bu belirtiler, damarda kan pıhtısı (venöz tromboembolizm, VTE) olduğunun bir işareti olabilir.
Gebelikte el ve ayak şişmesine ne iyi gelir?
Hamilelik sırasında ellerinizde, ayak bileklerinizde, bacaklarınızda, ayaklarınızda ve parmaklarınızda şişlik olması yaygındır. Eğer şişlik yavaş yavaş artıyorsa ve başka hiçbir belirti yoksa yardımcı olabilecek bazı şeyler yapabilirsiniz.
Bunlar arasında bol su içmek ve olabildiğince aktif olmak yer alır. Hamilelik sırasında aktif kalmak kan dolaşımınıza yardımcı olur.
Eğer ellerinizde ve parmaklarınızda şişlik varsa, kademeli şişmeyi azaltmak için:
- Elleriniz ve parmaklarınız şişmişse soğuk kompres uygulayın. Örneğin, bir bez veya yüz havlusunu soğuk suyla ıslatın ve şişmiş bölgenin etrafına tutun.
- Kollarınıza veya bileklerinize çok sıkı gelen şeyler giymemeye çalışın. Örneğin, sıkı saatler veya bileklikler.
- Yüzüklerinizin parmaklarınızı sıktığını fark ederseniz, onları çıkarmanız iyi bir fikir olabilir.
- Bileklerinizde veya parmaklarınızda herhangi bir ağrı veya karıncalanma hissederseniz, doktorunuza bildirin. Bu, karpal tünel sendromunun bir belirtisi olabilir.
Bacaklarınızda, ayak bileklerinizde ve ayaklarınızda oluşan kademeli şişliği tedavi etmek için de şunları yapmalısınız:
- Uzun süre ayakta durmaktan kaçının
- Mümkün olduğunca ayaklarınızı uzatın
- Bacaklarınızı çaprazlamayın
- Rahat ayakkabılar giyin
- Bol su için
- Mümkün olduğunca aktif kalın
Hamilelikte ödem nasıl önlenir?
Hamilelik sırasında ödemi önlemek için öncelikle günlük alışkanlıklarınızı değiştirmek ilk adım olabilir.
Ödemi önlemenin yollarından bazıları:
- Duruşunuzu zaman zaman değiştirin. Çok uzun süre oturmayın, ayakta durmayın veya yürümeyin. Ayrıca düzenli olarak bacaklarınızı esnetebilirsiniz.
- Otururken bacaklarınızı alçak bir tabureye koyun ve çaprazlamayın.
- Uyku öncesi alt bacaklarınızın altına bir yastık koyun ve bacaklarınızı yukarı, aşağı ve yana doğru tekrar tekrar hareket ettirin. Uyurken sol tarafınıza yatmaya çalışın.
- Rahat ve esnek çorap ve ayakkabılar giyin.
- Yeterli miktarda su için. Bilerek daha az su içmekten kaçının. Artan hidrasyon, periferik dokularda depolanan sıvıları azaltır.
- Böbrekler yoluyla sıvı atılımını artıran (doğal idrar söktürücü) besinler tüketin. Bu besinler arasında kuşkonmaz, kereviz, enginar, havuç, karpuz, salatalık, domates, maydanoz, patlıcan, kızılcık suyu, lahana, elma sirkesi, pancar, zencefil, Brüksel lahanası ve limon bulunur.
- Potasyum alımını artırın. Potasyum ve sodyum birbirleriyle dengede olmalıdır. Kan dolaşımında sodyum potasyumdan fazla olduğunda, daha fazla ödeme neden olabilir. Potasyum açısından zengin besinler arasında muz, portakal, kereviz, marul, incir ve papaya bulunur.
- Şeker tüketiminizi azaltmak su tutulmasını sınırlayabilir. Şekerin tüm karbonhidratlı gıdalarda (pirinç, makarna, ekmek, tahıllar, tatlılar) ve meyvelerde bulunduğunu unutmayın. Tropikal meyvelerin şeker içeriği diğer meyvelere göre daha yüksektir. Basit ve/veya işlenmiş şekerlerden mümkün olduğunca kaçının.
- Şişmiş ayakları olan hamile bir kadın, günün sonunda ayaklarını bir kova ılık suya biraz epsom tuzu ekleyerek bekletebilir. Hidrostatik basınç, sıvıları atılmak üzere damarlara geri iter. Genel şişlik için, haftada birkaç kez derin bir küvete veya yüzme havuzuna girmek, böbreklerin dokulardaki fazla suyu atmasına yardımcı olacaktır.
- Masaj terapisi böbrekler yoluyla atılımı kolaylaştırmak için sıvının genel dolaşıma geri dönmesine de yardımcı olabilir. Ayaklar, parmak uçlarından topuklara ve ayak bileklerine kadar masaj yapılmalıdır. İyi bir masaj yağı seçin ve bacaklarınıza kendiniz masaj yapabilir veya evde eşinizden yardım alabilirsiniz.





























