SAĞLIK REHBERİ


Stres Nedir? Stres Neden Olur?

Stres Nedir? Stres Neden Olur?



Stres, zihinsel veya duygusal baskı ile baş edememe hissidir. Vücudumuz, bunaltıcı hissettiren baskıya stres ile yanıt verir. Stres genellikle yeni, farklı, beklenmedik veya benliğimizi tehdit altında hissettiren bir durumla karşılaştığımızda tetiklenir. Kişi stresli bir durum içerisinde kaldığında vücudu stres hormonu salgılar. Stres hormonları beyindeki savaşma ve kaçma dürtülerini tetikler. Beyni tehdit altında hissettiren durumlara karşı tetiklenen bu dürtüler, hızlı bir şekilde tepki vermemize yardımcı olur. Zaman zaman stres hormonları sayesinde verdiğimiz tepkiler yararlı olabilir. Tehlikeli bir durumda kendimizi korumamızı sağlayabileceği gibi önemli bir anda korkularımızı kenara bırakıp adım atmamızı da sağlayabilir. Ancak, fazla stres zihnimiz ve bedenimiz için kötü etkilere sahiptir.

Fazla stres, kişiyi sürekli olarak tehdit altında hissettiği bir evrede bırakabilir. Bunun sonucunda ise başa çıkması güç ve kaçınılmaz bir baskı altında kalınır. Fazla stres uzun vadede bireyin mental ve fiziksel sağlığına zarar verebilir. Stres, bir hastalık olmasa da doğru şekilde yönetilmez ise çeşitli hastalıkların gelişmesine yol açabilir.

Stresin Nedenleri

Stres birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Büyük bir olay veya durum strese sebep olabileceği gibi zaman içerisinde biriken çok sayıda küçük olay da strese sebep olabilir. Dolayısıyla kişiyi strese sokan durumu tanımlamak veya bir başkasına açıklamak zor bir hal alabilir. Stresin nedenleri kişiden kişiye değişiklik gösterse de genel olarak strese sebep olan belli başlı olaylar vardır, bunlardan bazıları aşağıda listelenmiştir:

  • Baskı altında hissetmek
  • Büyük değişiklikler ile karşılaşmak
  • Bir konu hakkında endişelenmek
  • Bir durum üzerinde az kontrol sahibi olmak
  • Bunaltıcı hissettiren sorumluluklara sahip olmak
  • Ayrımcılık, ırkçılık veya tacize maruz kalmak
  • Bir yakını kaybetmek
  • Boşanma veya ayrılık yaşamak
  • Finansal sorumlulukların artışı
  • Bir hastalığa yakalanmak
  • Geçim sıkıntısı yaşamak


Stresin İnsanlar Üzerindeki Etkileri

Stresin insan vücudu ve zihni üzerinde çeşitli etkileri görülmektedir. Baş ağrısı, yüksek kan basıncı, kalp rahatsızlıkları, cilt rahatsızlıkları ve astım gibi fiziksel rahatsızlıklara yol açabilir. Bunun yanı sıra depresyon, anksiyete, uyku sorunları ve kaygı bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıklara da öncü olması olasıdır. Stresin sonuçları kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Kimisi stresle daha kolay başa çıkabilirken kimisi için stresle başa çıkmak sanıldığından çok daha zordur. Stresin insan üzerindeki etkileri ve bu etkilerin seviyesi, kişinin stresle nasıl başa çıktığına bağlıdır.

Stresin Neden Olabileceği Rahatsızlıklar

Aşırı stres halindeki insanlarda zaman içerisinde ortaya çıkabilecek belirli rahatsızlıklar vardır. Hayatındaki stres giderek artan kişilerde bu rahatsızlıkların görülmesi kaçınılmaz hale gelebilir. Stresten kaynaklanan rahatsızlıkların başında cilt hastalıkları gelir. Sedef hastalığı, egzama, sivilce ve benzeri cilt rahatsızlıklarına neden olabilen stres, ilerlemesi durumunda cildi büyük düzeyde yıpratabilir. Kilo problemleri ise stresten kaynaklanan sorunlardan bir diğeridir. Strese bağlı aşırı yeme, günümüzde pek çok insanın yakındığı bir rahatsızlıktır. Strese bağlı kilo kaybı da birçok insanda görülmektedir. Uyku sorunları ve stres arasında kuvvetli bir bağ vardır. Uykusuzluk, gün içinde uykulu olma ve daha birçok uyku probleminin stresten kaynaklanıyor olması olasıdır.

Stresin sebep olduğu rahatsızlıklardan bir diğeri ise kardiyovasküler hastalıklardır. Stresin kalp üzerindeki etkileri oldukça ciddi bir hal alabilir. Aşırı stres mağdurları, kardiyovasküler rahatsızlıklar yaşama potansiyeli yüksek kişiler arasındadır. Ayrıca stres, kalp hastalıklarında risk faktörleri arasında yer alır, stresi hayatımızdan uzak tutmak en sağlıklısı olacaktır.

Stresle Nasıl Başa Çıkılır?

Bireysel olarak uygulanabilecek bazı değişimler, stresle başa çıkmada önemli bir yere sahiptir. Belirli kişisel alışkanlıkların değiştirilmesi, stresin fiziksel ve psikolojik etkilerini azaltmaya yarayabilir. Stresin zararlı etkilerini kontrol altına almada yeni alışkanlıklar edinmek ve günlük rutini değiştirmek başta gelir. Spor, meditasyon, nefes egzersizi, sosyal aktiviteler ve benzeri eylemler ile stres azaltılabilir. Sağlıklı beslenmek, alkol ve tütün ürünlerinin kullanımını da azaltmak veya tamamen kesmek de stresle başa çıkmada etkilidir.

Kişinin hayatında kontrol edebildiği koşulların oluşması, stresle başa çıkmada önemli bir adımdır. Bu nedenle kişinin belirli aktiviteleri uygulayarak kendisini başarılı hissetmesi, stresle başa çıkmayı kolaylaştıracaktır. Keyif alınacak bir hobi edinmek, zaman yönetimi yapmak, olumlu düşüncelere kapı aralamak ve sosyal ortamlarda insanlar ile iletişime geçmek de stresin yükünü hafifletecekler arasında yer alır. Stresle başa çıkmada psikolojik destek almak da önerilir. Psikolojik yardım alarak stresinizin kaynağını ve stresten nasıl korunabileceğinizi bir uzman desteği ile öğrenebilirsiniz.

Stres Nedir? Stres Neden Olur? Hakkında Sık Sorulan Sorular

Belirli kişisel alışkanlıkların değiştirilmesi, stresin fiziksel ve psikolojik etkilerini azaltmaya yarayabilir.

Stresten kaynaklanan rahatsızlıkların başında cilt hastalıkları gelir. Bunun yanı sıra kilo problemleri, uyku problemleri, kalp hastalıkları görülebilir.

Uzm. Dr.
Gamze Ergil
Psikiyatri
MEDICANA ATAŞEHİR
Profili Gör
Oluşturma: 03.08.2017 04:40
Son Güncelleme: 27.05.2022 01:01
Oluşturan: Gamze Ergil
+A A-

İlgili Bölüm Hekimleri