Eller neden üşür?
Ellerin üşümesi genellikle soğuk bir ortama maruz kalındığında veya soğuk bir nesneye dokunulduğunda ortaya çıkar. Ellere ve ayaklara kan dolaşımı, uzuvların ısınmasına yardımcı olur. Ancak soğuğa maruz kalma süresi uzadığında, vücut çekirdeğindeki (kalp, beyin) hayati organlar ısıyı korumak, uzuvlardaki ısı kaybını önlemek amacıyla ellere ve ayaklara dolaşan kan miktarını kısıtlayabilir. Ellerin üşümesi ayrıca, dolaşım problemleri, stres ve metabolizma bozuklukları gibi birçok nedene de bağlı olabilir.
Eller neden üşür?
Ellerin üşümesi, çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. En yaygın nedenleri:
Zayıf dolaşım
Yetersiz kan dolaşımı, soğuk ellerin en yaygın nedenlerinden biridir. Kan ellere düzgün bir şekilde akmadığında, taşınan oksijen seviyesi düşer. Eğer zayıf kan dolaşımı ellerinizin üşümesinin nedeni ise, bu durum kan damarlarınızın tıkalı veya daralmış olduğu, kalbinizin zayıfladığı veya atardamarlarda pıhtı oluştuğu anlamına gelebilir. Bu durumda, parmaklarınız soluk, mavi görünebilir ve buz gibi soğuk hissedilebilir.
Raynaud fenomeni
Raynaud fenomeni, esas olarak parmaklarınıza ve bazen de ayak parmaklarınıza giden kan akışını etkileyen bir durumdur. Uzuvlarınız soğuk sıcaklıklara maruz kaldığında aşırı tepki verebilir ve bu da küçük arterlerin geçici olarak daralmasına, kan akışını ciddi şekilde kısıtlamasına ve spazmlara yol açabilir. Etkilenen bölge, kan akışı normale döndüğünde beyazdan maviye ve ardından kırmızıya dönüşebilir.
Raynaud fenomeninin dikkat edilmesi gereken iki türü şunlardır:
Birincil Raynaud Sendromu
Bu tür nispeten yaygındır ve genellikle zararsızdır.
Sekonder Raynaud Sendromu
Bu durum genellikle lupus, romatoid artrit veya skleroderma gibi otoimmün hastalıklarla ilişkilidir ve daha kapsamlı vasküler veya bağ dokusu sorunlarına işaret edebilir. Zamanla, tedavi edilmezse ciltte yaralara veya kalıcı hasara yol açabilir.
Anemi
Vücudunuzda yeterli miktarda sağlıklı kırmızı kan hücresi yoksa, oksijeni etkili bir şekilde taşıyamaz. Oksijen eksikliği, özellikle ellerinizde ve ayaklarınızda soğuğa karşı hassasiyete yol açabilir. Kan kaybı yaşıyorsanız, demiri düzgün bir şekilde ememiyorsanız veya yetersiz besleniyorsanız, en yaygın türü olan demir eksikliği anemisine yakalanma riskiniz olabilir.
Maruz kalabileceğiniz diğer sağlık sorunları şunlardır:
- Yorgunluk ve baş dönmesi
- Nefes darlığı
- Hızlı kalp atışı
- Yaşam kalitesinin bozulması
- Daha fazla sağlık sorunu yaşama riskinin artması
Diyabet ve sinir hasarı
Diyabet hastasıysanız, özellikle kan şekeriniz kontrol altında değilse, diyabetik nöropati geliştirme riskinizin artabileceğini unutmayın. Bu durum, ellerinizdeki ve ayak parmaklarınızdaki sinirleri hasarlandırarak, sıcak olsanız bile soğuk hissetme gibi olağandışı duyulara yol açabilir.
Tiroid dengesizliği (Hipotiroidizm)
Tiroid bezi metabolizmayı düzenler ve bu da vücudun sıcaklığını nasıl ürettiğini ve koruduğunu etkiler. Hipotiroidizm, yani tiroid bezinin az çalışması durumu, kadınlarda daha yaygındır ve metabolik süreçleri yavaşlatarak üşüme hissine neden olabilir. Belirtiler genellikle yavaş geliştiği için birçok insan yıllarca teşhis edilmemiş hipotiroidizmle yaşar.
Stres veya kaygı
Yüksek stres seviyeleri, vücudun savaş ya da kaç tepkisini tetikleyerek vazokonstriksiyona (kan damarlarının daralması) ve ellere giden kan akışının azalmasına yol açabilir.
El üşümesine ne iyi gelir?
El üşümesine iyi gelen yöntemler, sebebe göre değişir ama genel olarak; soğuk ellerle başa çıkmak, kan dolaşımını iyileştirmeyi, sıcaklığı korumayı ve altta yatan sorunları gidermeyi amaçlayan çeşitli stratejileri içerebilir. İşte bazı etkili yöntemler:
Ilık suda bekletme
Ellerinizi ılık (sıcak olmayan) suya batırmak, kan akışını ve vücut ısısını artırmaya yardımcı olabilir.
Eldiven giyin
Özellikle soğuk havalarda sıcak eldiven veya parmaksız eldiven giymek, ısı kaybını önler ve ellerinizi sıcak tutar.
Egzersiz
El ve parmak egzersizleri kan dolaşımını artırabilir. Sadece parmaklarınızı oynatmak veya bir stres topu sıkmak bile etkili olabilir.
Sıcak içecekler tüketin
Sıcak çorba, bitki çayı veya sıcak çikolata içmek genel vücut sıcaklığınızı yükseltmeye yardımcı olabilir.
Ellerinize masaj yapın
Ellerinizi birbirine sürtmek veya masaj yapmak kan dolaşımını ve vücut ısısını artırabilir.
Çevresel kontrol
Yaşam ve çalışma alanlarınızı sıcak tutun. Rahat bir ortam sağlamak için elektrikli ısıtıcılar veya ek battaniyeler kullanın.
Stresi azaltın
Derin nefes alma veya meditasyon gibi aktivitelerle stresi yönetmek, kan dolaşımını ve vücut ısısını iyileştirebilir.
Dengeli beslenme
Genel sağlığı ve dolaşımı desteklemek için meyve, sebze, sağlıklı yağlar ve proteinler açısından zengin, dengeli bir beslenme düzeni sürdürün.
Hidrasyon
Bol sıvı tüketerek vücudunuzun susuz kalmasını önleyin. Susuzluk, ellerdeki soğukluğu daha da kötüleştirebilir.
Eller sürekli soğuksa ne zaman doktora gidilmeli?
Ellerde ara sıra görülen soğukluk belirtileri genellikle zararsız olsa da, aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız bir doktora danışmalısınız:
- Ellerde sürekli veya şiddetli soğukluk hissi
- Renk değişimi (soluk, mavi veya mor eller)
- Parmaklarda ağrı, karıncalanma veya uyuşma
- İyileşmesi uzun süren yaralar veya ülserler
