Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu nasıl geçer? İdrar yolu enfeksiyonu gebelikte bebeğe zarar verir mi?
İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), gebeliklerin yaklaşık %8'ini etkileyen en yaygın perinatal komplikasyonlardan biridir. Hamile kadınların idrar örneklerinde en sık rastlanan bakteriyel enfeksiyon Escherichia coli'dir (E. coli). Bu enfeksiyonlar, asemptomatik bakteriyüriden, semptomatik akut sistite ve en ciddisi olan piyelonefrite kadar uzanan bir yelpazeyi temsil eder. Gebelik sırasında rahim büyüdükçe mesaneye baskı yapar. Bu durum, idrarın mesaneden kolayca boşalmasını engelleyerek idrar yolu enfeksiyonuna neden olabilir. Hormon değişiklikleri de idrar yolu enfeksiyonuna yol açabilir. İdrar yolu enfeksiyonlarının varlığı, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı oranlarında artış da dâhil olmak üzere gebelikte olumsuz sonuçlara yol açabilir.
Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu neden olur?
Hamilelik, kadın vücudunun büyük bir değişim yaşadığı dönemdir ve bu değişikliklerden bazıları onları idrar yolu enfeksiyonlarına karşı daha savunmasız hale getirebilir. Gebelik sırasında idrar yolu enfeksiyonuna bağlı olarak ortaya çıkan bu değişiklikler şunlardır:
Hormonal değişiklikler
İdrar, böbrekleriniz tarafından üretilir ve idrara çıkmadan önce mesanenizde depolanır. Progesteron hormonunun seviyesindeki artış (genellikle gebeliğin ilk döneminde olur), mesanenizdeki kasları ve böbreğinizden mesanenize giden tüpleri (üreterleri) etkileyebilir. Bu kaslar gevşer ve üreterler genişleyerek idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterilerin mesaneden böbreklere doğru hareket etmesini kolaylaştırır.
Mesaneye uygulanan basınç
Gebeliğinizin ilerleyen dönemlerinde, gelişmekte olan bebeğin ve rahmin ağırlığı mesanenize daha fazla baskı yapmaya başlayacaktır. Bu durum idrar akışınızı azaltabilir ve mesanenizi tamamen boşaltmayı zorlaştırabilir; böylece idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterilerin geride kalan idrarda çoğalmasına olanak tanır.
Bağışıklık sisteminde meydana gelen değişiklikler
Hamilelik sırasında bağışıklık sisteminiz karnınızda büyüyen bebeğe uyum sağlamaya başlar. Bu değişiklikler, vücudunuzun eskisine göre farklı tepki vermesi ve idrar yolu enfeksiyonları gibi enfeksiyonlara karşı doğal korumanızın azalması anlamına gelebilir.
İdrar değişiklikleri
Hamilelik sırasında bazen idrarınızda, idrar yolu enfeksiyonuna neden olan bakterilerin üremesine yardımcı olabilecek değişiklikler olabilir. Örneğin, bu durum şeker (glikoz) seviyelerinizin artması durumunda ortaya çıkabilir. Normalde (hamile değilken) idrarda çok az şeker bulunur, ancak hamilelik sırasında bir miktar şeker olması yaygındır.
Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
Gebelik sırasında idrar yolu enfeksiyonları (İYE), yaygın görülen bir durumdur. Tüm İYE türlerinin birlikte ele alındığında, kadınların yaklaşık %2 ila %15'ini etkilediği tahmin edilmektedir. İYE'nin belirtileri arasında ağrılı idrara çıkma, bulanık idrar ve sık idrara çıkma ihtiyacı bulunur. Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonunun en yaygın belirti ve semptomları şunlardır:
- İdrar yaparken ağrı (dizüri)
- İdrarda kan
- İdrarın renginin anormal olması (bulanık görünüm) ve keskin bir koku
- İdrar kaçırma (idrar sızıntısı)
- İdrara çıkma ihtiyacında ani ve acil bir artış
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
Gebelik sırasında daha az görülen idrar yolu enfeksiyonu belirtileri ise şunlardır:
- Hafif ateş
- Titreme
- Zihinsel değişiklikler veya kafa karışıklığı
- Kusma
- Mesane bölgesinde ağrı, basınç veya hassasiyet
- Tedavi edilmeyen İYE'ler, piyelonefrit, erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve hatta maternal sepsis gibi komplikasyonlara yol açabilir
Gebelikte idrar yolu enfeksiyonu nasıl geçer?
İdrar yolu enfeksiyonlarının tedavisi antibiyotik gerektirir. Doktor hem anne adayı hem de gelişmekte olan fetüs için güvenli ve etkili bir antibiyotik reçete eder. Bu, enfeksiyonların çoğunu ortadan kaldırır. Daha ciddi böbrek enfeksiyonlarında ise antibiyotik tedavisi enjeksiyon yoluyla damar içine verilir.
Gebelik döneminde güvenle kullanılabilen antibiyotik ilaçlar şunlardır:
- Penisilin veya amoksisilin
- Sefaleksin
- Daha ciddi enfeksiyonlar için klindamisin
Belirtiler genellikle üç gün içinde kaybolur. Belirtileriniz geçmiş olsa bile, doktorunuzun önerdiği antibiyotik tedavisini tamamlamanız çok önemlidir.
İdrar yolu enfeksiyonu gebelikte bebeğe zarar verir mi?
Evet, gebelik sırasında idrar yolu enfeksiyonu (İYE), tedavi edilmediği takdirde hem anne hem de bebek için risk oluşturabilir. İYE'ler erken doğum riskini artırabilir ve bebeklerde düşük doğum ağırlığına yol açarak daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir. İYE böbrek enfeksiyonuna (piyelonefrit) dönüşürse, anne için hastaneye yatış da dâhil olmak üzere daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir ve fetüsün sağlığını etkileyebilir. Ayrıca, tedavi edilmeyen İYE'ler anne için önemli rahatsızlığa neden olabilir ve hipertansiyon ve doğum sırasında komplikasyon riskini artırabilir.
Nadir durumlarda, enfeksiyon kan dolaşımına yayılabilir ve hem anne hem de bebek için ciddi riskler oluşturabilir. Bu potansiyel tehlikeler göz önüne alındığında, hamile bireylerin idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, sırt ağrısı veya ateş gibi İYE belirtileri yaşadıklarında derhal tıbbi yardım almaları çok önemlidir. Erken teşhis ve uygun antibiyotiklerle tedavi, bu riskleri azaltmaya ve sağlıklı bir gebelik sonucu sağlamaya yardımcı olabilir. Düzenli doğum öncesi bakım, gebelik sırasında İYE ile ilgili komplikasyonların izlenmesine ve önlenmesine de yardımcı olur.
Gebelikte idrar yolu enfeksiyonu kaçıncı haftada olur?
İdrar yolu enfeksiyonu (İYE), bakterilerin idrar yolunu enfekte etmesiyle ortaya çıkar. İdrar sistemindeki değişiklikler nedeniyle, hamile kadınlarda altıncı haftadan yirmi dördüncü haftaya kadar idrar yolu enfeksiyonu görülme olasılığı daha yüksektir.
