Yenidoğan bebeklerde mantar neden olur? Pişik ve mantar nasıl ayırt edilir?

Cilt mantarları, ayak parmakları arası, kasık ve bez bölgesi gibi vücudun nemli bölgelerindeki cilt hücrelerinin en üst tabakasında yaşar. Bazen, mantarları kontrol altında tutan normal dengeler bozulur ve enfeksiyon oluşur. Bazı mantar enfeksiyonları sadece hafif bir tahrişe neden olurken, diğer türleri daha derine nüfuz ederek kaşıntı, şişme, kabarcık veya pullanmaya yol açabilir. Candida albicans adı verilen mantar türü, yenidoğan enfeksiyonlarının çoğuna neden olur. Bu mantar normalde ciltte ve ağız içinde az miktarda bulunabilir; ancak bazı durumlarda hızla çoğalarak enfeksiyona yol açar.

Bebeklerde mantar enfeksiyonu belirtileri nelerdir?

Bebeklerde mantar enfeksiyonlarının belirtileri enfeksiyon türüne bağlı olarak değişebilir, ancak yaygın belirtiler şunlardır:

• Özellikle bez bölgesi, koltuk altı veya cilt kıvrımları gibi sıcak ve nemli bölgelerde kırmızı, kaşıntılı bir döküntü oluşabilir.
• Etkilenen cilt pullu, kepekli görünebilir veya kırmızıdan beyaza kadar değişen renklerde lekeler içerebilir.
• Bebekler, etkilenen bölgelere dokunulduğunda rahatsızlık, huzursuzluk veya tahriş belirtileri gösterebilirler.
• Bazı durumlarda, özellikle enfeksiyonun daha şiddetli olduğu bölgelerde cilt çatlayabilir veya kanayabilir.
• Bebeklerde sık görülen bir mantar enfeksiyonu olan ağız pamukçuğu, ağızda veya dilde beyaz lekeler şeklinde ortaya çıkar, ağrılı olabilir ve beslenmede zorluğa yol açabilir.
• Mantar enfeksiyonları tırnakları etkileyerek renk değişimine, kalınlaşmasına veya kırılganlaşmasına neden olabilir.
• Ayrıca tipik döküntülerin aksine, mantar enfeksiyonları standart tedavilerle iyileşmeyebilir ve zamanla devam edebilir veya kötüleşebilir.
• Bu belirtilerden herhangi biri gözlemlenirse, doğru teşhis ve tedavi için bir doktora danışmak önemlidir. Erken müdahale, rahatsızlığı hafifletmeye ve komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir.

Yenidoğan bebeklerde mantar neden olur?

Yenidoğanlarda mantar enfeksiyonuna, özellikle nadir görülen ve gözden kaçırılan Candida türleri neden olur. Candida dışı mantar enfeksiyonları da yenidoğanlarda görülür ve aspergilloz, kutanöz ve koksidioidomikoz dermatofitoz türleri nedenler arasındadır.

Mantarlar doğal olarak vücudumuzda yaşar ve zararsızdır, ancak anormal şekilde çoğaldıklarında enfeksiyonlara neden olabilirler. Candida albicans adı verilen bir mantar türünün anormal çoğalmasından kaynaklanan bir enfeksiyon olan pamukçuk, bebeklerin ağızlarında gelişir. Bağışıklık sistemi tüm bunları kontrol altında tutmaya yardımcı olur, ancak yenidoğanların bağışıklık sistemi güçlü değildir ve bu nedenle mayanın çoğalması daha kolaydır. Maya genellikle nemli ve sıcak bir ortamda çoğalır ve bebeğin ağzı bunun için mükemmel bir yerdir. Bebeklerde pişik de oluşabilir; bu da mantarın bebeklerin dışkısına karışıp pişiğe neden olmasıyla ortaya çıkan bir mantar enfeksiyonundan kaynaklanabilir. Ayrıca;

• Bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmemiş olması,
• Nemli ortam (özellikle bez bölgesinde uzun süre ıslak kalma),
• Sık antibiyotik kullanımı,
• Anne sütü alan bebeklerde annenin meme ucunda mantar olması,
• Cilt kıvrımlarının yeterince kuru tutulmaması gibi faktörler de bebeklerde mantara neden olabilir.

Mantar enfeksiyonu bebeğe zarar verir mi?

Bebeklerde görülen mantar enfeksiyonları (özellikle ağız içi pamukçuk ve bez bölgesi mantarı) çoğu zaman endişe edilecek bir durum değildir. Zamanında fark edilip uygun şekilde tedavi edildiğinde genellikle kalıcı bir soruna yol açmaz. Bebeklerde mantar enfeksiyonunun etkilerine ilişkin bilinmesi gereken bazı önemli noktalar şunlardır:

Rahatsızlık

Mantar enfeksiyonları, bebeklerde huzursuzluğa, beslenme güçlüğüne ve aşırı rahatsızlığa yol açarak önemli ölçüde rahatsızlık ve tahrişe neden olabilir.

Cilt sorunları

Bebek bezi bölgesinde mantar enfeksiyonu gelişirse, bu durum pişik benzeri ciddi sorunlara yol açabilir ve cildi ikincil bakteriyel enfeksiyonlara daha yatkın hale getirebilir.

Ağızda pamukçuk

Ağızda pamukçuk vakalarında, bebek ağzındaki beyaz lekeler nedeniyle beslenme sırasında ağrı yaşayabilir. Bu durum, bebeğin yeterince beslenmesini etkileyebilir ve potansiyel olarak kilo alma sorunlarına yol açabilir.

Enfeksiyonun yayılması

Tedavi edilmezse, enfeksiyon vücudun diğer bölgelerine, özellikle deri kıvrımlarına veya genital bölgeye yayılabilir ve daha fazla komplikasyona neden olabilir.

Altta yatan sağlık sorunları

Sık tekrarlayan mantar enfeksiyonları, bağışıklık yetmezliği veya tıbbi müdahale gerektiren başka bir sağlık sorunu gibi altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebilir.

Bebeklerde mantar enfeksiyona ne iyi gelir?

Bebeklerde mantar enfeksiyonlarına iyi gelen bazı etkili yöntemler şunlardır:

• Klotrimazol veya mikonazol gibi topikal antifungal kremler faydalı olabilir, ancak herhangi bir ilaç kullanmadan önce mutlaka bir çocuk doktoruna danışılmalıdır.
• Mantarlar nemli ortamlarda geliştiği için etkilenen bölgenin temiz ve kuru tutulması çok önemlidir; sık sık bez değiştirmek ve emici malzemeler kullanmak nemi azaltmaya yardımcı olabilir.
• Enfekte bölgeyi hafif sabun ve ılık suyla nazikçe temizlemek ve ardından yumuşak bir havluyla kurulamak, daha fazla tahrişi önleyebilir.
• Mısır nişastası veya antifungal toz uygulamak da nemi emmeye ve mantar kaynaklı pişiklerde rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, pamukçuk veya cilt mantar enfeksiyonlarından etkilenen bölgelere anne sütü uygulamak faydalı olabilir, çünkü enfeksiyonlarla savaşabilen doğal antikorlar içerir.
• Biberonları, emzikleri ve oyuncakları düzgün bir şekilde temizlemek gibi iyi hijyen uygulamaları, yeniden enfeksiyon riskini en aza indirmek için hayati önem taşır.
• Bebeği bol, nefes alabilen giysilerle giydirmek hava akışını destekler ve nem tutulmasını azaltır.
• Katı gıdalara geçen bebeklerde, şekerli gıdaların azaltılması mantar oluşumunu kontrol altına almaya yardımcı olabilir.
• Belirtiler devam ederse veya kötüleşirse, uygun teşhis ve tedavi için bir doktora danışmak şarttır; çünkü erken müdahale komplikasyonları önleyebilir ve bebeğin rahatlamasını sağlayabilir.

Pişik ve mantar nasıl ayırt edilir?

Pişik ile mantar birbirine benzerlik gösterebilir ancak bazı önemli farkları vardır:

Pişik

Pişik genellikle bezin sürtündüğü ve idrar-dışkıyla temas eden bölgelerde görülür. Cilt pembe-kırmızı renkte, hafif tahriş olmuş görünür. Çoğu zaman cilt kıvrımlarının içi etkilenmez. Bezin sık değişimi, pişiği önlemeye yönelik bariyer krem kullanımı ve bölgeyi kuru tutma gibi uygun bakım yöntemleriyle birkaç gün içinde düzelir.

Mantar enfeksiyonu

Mantar enfeksiyonlarında ciltteki kızarıklık daha parlak ve canlı kırmızı renktedir. Pişiğin aksine cilt kıvrımları da etkilenir ve merkezdeki kızarıklığın çevresinde küçük kırmızı noktalar görülür. Genellikle sıradan pişik kremleriyle düzelmez, hatta birkaç gün içinde yayılabilir. Bebek daha huzursuz olabilir.