Rahim sarkması nedir? Rahim sarkması belirtileri nelerdir?
Rahim sarkması (uterus prolapsusu), rahmin (uterus) yavaşça vajina açıklığına doğru sarkmasıdır. Geç dönem sarkma genellikle elle hissedilebilen, dışarı doğru çıkıntı yapan bir yapı olarak kendini gösterir. Rahim sarkması, pelvik organ sarkması (POP) terimiyle kapsanan durumlardan biridir ve bu isimler eş anlamlı olarak kullanılabilir. Rahim sarkması, pelvik destek yapılarının ne kadar zayıfladığına bağlı olarak hafif veya şiddetli olabilir.
Rahim sarkması nedir?
Rahim veya uterus normalde çeşitli kaslar, bağlar ve dokularla pelvisin içinde yer alır. Hamilelik ve doğum sırasında bu destekler zayıflayabilir. Yaş ve östrojen hormonunun doğal kaybı da bu destekleri zayıflatabilir. Sonuç olarak, rahim vajinal kanala doğru sarkabilir veya vajinal açıklıktan dışarı çıkabilir. Bu durumda, rahim sarkması olarak bilinen bir durum söz konusudur. Rahim sarkması Doğum yapan kadınların neredeyse yarısında, 50-79 yaşları arasında bir dereceye kadar rahim sarkması veya başka bir pelvik organ sarkması görülür. Rahim sarkması genellikle 4 evrede tanımlanır. Buna göre:
- evre: Rahim vajinanın üst kısmına doğru hareket eder.
- evre: Rahim vajinanın alt kısmına doğru iner.
- evre: Rahim vajinadan dışarı doğru çıkıntı yapar.
- evre: Rahim tamamen vajinanın dışındadır.
Rahim sarkması belirtileri nelerdir?
Rahim sarkması rahatsızlığı olan birçok kişide hiçbir belirti görülmez. Belirtilerin başlaması durumunda aşağıdakileri yaşama olasılığı artabilir:
- İdrar kaçırma
- Mesaneyi tamamen boşaltamamak
- Pelviste ağırlık veya doluluk hissi
- Vajinada şişkinlik veya bir şeyin dışarı çıkıyormuş gibi hissetme
- Bel ağrısı
- Karın alt bölgesinde veya pelviste ağrı veya basınç hissi
- Kabızlık, dışkının istem dışı kaçırılması veya bağırsak hareketleri sırasında zorlanma.
- Kanama veya akıntı
Rahim sarkması neden olur?
Rahim sarkması, pelvik taban kaslarının ve dokularının zayıflaması sonucu oluşur. Bu kaslar ve dokular rahmin ağırlığını taşıyamaz. Bu durum rahmin vajinaya doğru sarkmasına neden olur. Doğum ve yaşlanma bu durumla en sık ilişkilendirilen faktörlerdir.
Rahim sarkması yaşama olasılığı daha yüksek olan durumlar şunlardır:
- Doğum yapmış olmak (en yüksek risk), özellikle bebek doğum ağırlığı yüksek olanlar)
- Sezaryen yerine vajinal doğum yapanlar
- Menopoza girenler
- Aşırı kilolular
- Sigara içenler
- Ailede rahim sarkması öyküsü olanlar
Rahim sarkması kaçıncı derecede tehlikelidir?
Rahim sarkması genellikle 3. ve özellikle 4. derecede daha ciddi ve tehlikeli kabul edilir. 3. derece rahim sarkmasında ağrı, yürürken zorlanma ve enfeksiyon riski artabilir. Genellikle tıbbi tedavi veya cerrahi müdahale gerekebilir. 4. derecede ise rahmin büyük kısmı veya tamamı vajina dışına çıkar. Bu en ileri ve en riskli aşamadır. Enfeksiyon, yaralanma, idrar ve bağırsak sorunları gibi problemler görülebilir. Bu durumda çoğu zaman cerrahi tedavi gerekir.
Rahim sarkması nasıl tedavi edilir?
Rahim sarkması durumunda belirtiler sizi rahatsız ediyorsa veya günlük aktiviteleriniz sırasında kendinizi rahat hissetmiyorsanız, tedavi seçenekleri hakkında doktorunuzla konuşun. Bazen kilo vermek gibi yaşam tarzı değişiklikleri yardımcı olabilir.
Pelvik taban kası egzersizleri de semptomların iyileşmesine yardımcı olabilir. Bu, rahminizin etrafındaki kasları güçlendirebilir. Bir fizyoterapist veya başka bir sağlık uzmanı size yapmanız gereken özel egzersizler verebilir. Bu egzersizlerden biri Kegel egzersizleridir. Bunlar pelvik taban kaslarınızı güçlendirir. Kegel egzersizlerini yapmak için, idrar akışını kontrol etmek için kullandığınız kasları sıkın. 8 ila 10 saniye kadar tutun, sonra bırakın. Bunu günde 3 kez, 8 ila 12 tekrar yapın. Bu egzersizleri her gün, ancak haftada en az 3 ila 4 kez yapmaya çalışın.
Daha fazla su içmek ve beslenmenize daha fazla lif eklemek, kabızlığı gidermeye yardımcı olabilir, böylece dışkılama sırasında zorlanmazsınız ve pelvik kaslarınıza ekstra baskı uygulamazsınız.
Bazı hastalarda vajina içine yerleştirilen ve rahmi destekleyen pesser adı verilen tıbbi cihazlar da kullanılabilir.
Bölgeyi yeniden yapılandırmak için yapılan ameliyat da bir başka seçenektir. Aynı anda histerektomi de yapılabilir. Bu, rahminizin alınması ameliyatıdır. Bu işlem, laparoskop kullanılarak vajinadan veya karın bölgesinden yapılabilir. Ameliyat vajinadan yapıldığında iyileşme süresi, karın bölgesinde kesi (insizyon) gerektiren ameliyata göre daha hızlıdır. Ayrıca komplikasyon riski de daha düşüktür.
Bunun yanında fazla kilo varsa kilo vermek, ağır yük kaldırmaktan kaçınmak ve kronik öksürük veya kabızlık gibi pelvik tabana baskı yapan durumları tedavi etmek de iyileşme sürecine yardımcı olur.
Rahim sarkması ameliyat gerektirir mi?
Rahim sarkması her zaman ameliyat gerektirmez. Bu yöntem yalnızca önemli ağrıya neden olan veya günlük yaşamı etkileyen şiddetli vakalar için gereklidir.
Rahim sarkması önlenebilir mi?
Rahim sarkmasını önlemenin kesin bir yolu yoktur. Aşağıdakiler rahim sarkması riskini azaltmaya yardımcı olabilir:
- Fazla kiloluysanız kilo verin
- Kabızlığı ve zorlanmayı önlemek için lif ve sıvı açısından zengin bir diyet uygulayın
- Ağır kaldırmaktan kaçının
- Sigara içiyorsanız bırakın
- Kronik öksürük için hemen tedaviye başlayın. Bu durum pelvik organlarınız üzerinde ekstra baskı oluşturabilir
- Pelvik taban kaslarınızı güçlendirmek için Kegel egzersizleri yapın
Bu önlemler, hali hazırda rahim sarkması sorunu yaşıyorsanız da yardımcı olabilir
