Cinsel işlev bozuklukları nelerdir? Cinsel işlev bozuklukları nasıl tedavi edilir?

Cinsel işlev bozukluğu, bir kişinin veya çiftin cinsel aktiviteyi istemesini veya bundan zevk almasını engelleyen herhangi bir zorluğu tanımlar. Cinsel işlev bozukluğu yaygındır ve yaşla birlikte artar. Ek olarak, kronik hastalık sonucu ortaya çıkan bozukluklar ve cinsel işlev bozukluğu sıklıkla birlikte görülür.

Erkeklerde sık görülen sorunlar arasında ereksiyon ve boşalma bozuklukları yer alır. Kadınlarda ise vajinismus (cinsel ilişkiyi engelleyen vajina duvarının istemsiz kas spazmı) ve dispaureni (ağrılı cinsel ilişki) gibi ağrı bozuklukları önemli endişe kaynaklarıdır. Cinsel işlev bozukluğu oldukça yaygın olmasına rağmen, büyük ölçüde tedavi edilebilir bir durumdur.

Cinsel işlev bozuklukları nelerdir?

Cinsel işlev bozukluğu, kişinin cinsel ilişkiye girmekte veya cinsel ilişkiden zevk almakta zorluk çekmesidir. Cinsel işlev bozuklukları çok yaygındır ve çoğu zaman tedavi edilebilirler.

Erkeklerde cinsel işlev bozukluğunun belirtileri:

• Cinsel ilişki için ereksiyonu sağlayamama veya sürdürememe
• Boşalma güçlüğü (erken boşalma, boşalmanın olmaması veya gecikmesi)

Kadınlarda cinsel işlev bozukluğunun belirtileri:

• Vajinal kuruluk veya cinsel ilişki sırasında yeterli kayganlık olmaması
• Orgazm olamama

Hem erkeklerde hem de kadınlarda cinsel işlev bozukluğunun belirtileri:

• Cinsel istek eksikliği
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Uyarılmada zorluk

Cinsel işlev bozuklukları dört ana kategoride tanımlanabilir: Cinsel istek bozuklukları, cinsel uyarılma bozuklukları, orgazm bozuklukları ve cinsel ağrı bozuklukları.

Cinsel istek bozuklukları

Stres ve ilişki sorunları, bireyin cinsel isteğini ve performansını etkileyebilir. Hormonal değişiklikler de her iki partnerde de düşük libidoya neden olabilir. Yaşlanma, depresyon, anksiyete, gebelik ve bazı ilaçlar da cinsel isteğin azalmasına katkıda bulunabilir.

Hipaktif cinsel istek bozukluğu, kadınların en az altı ay boyunca cinsel ilişkiye girme isteksizliği yaşadığı ve bu durumun onlarda önemli duygusal sıkıntıya yol açtığı zihinsel ve fiziksel cinsel işlev bozukluğunu kapsar. Kadınların yanı sıra erkeklerde de ortaya çıkabilir. 

Cinsel uyarılma bozuklukları

Cinsel uyarılmayı sağlayamama durumuna uyarılma bozukluğu denir. Erkeklerde, cinsel ilişki sırasında penisin boşalma yoluyla sertleşememesi veya sertliğini koruyamaması durumu olan ereksiyon bozukluğu (ED), uyarılma bozukluğunun en belirgin şeklidir. Bir kadın hâlâ cinsel ilişki arzulayabilir ancak cinsel ilişkiye girmek için uyarılmada zorluk çekebilir veya gebe kalma amacıyla cinsel ilişkiyi etkili bir şekilde tamamlamak için uyarılmayı sürdürmekte güçlük yaşayabilir. Kadınlar vajinal kuruluk, klitorisin şişmesinin azalması ve vajinal kayganlığın azalması gibi sorunlar yaşayabilirler. Uyarılma bozukluklarından etkilenen erkek ve kadınlar, partnerleriyle cinsel temastan kaçınma eğiliminde olabilirler.

Orgazm bozuklukları

Orgazm bozuklukları, bir erkek veya kadının cinsel uyarılmadan sonra orgazmın gecikmesi veya hiç gerçekleşmemesi durumudur ve anorgazmi olarak bilinir. Bu belirtiler, uyarılma ve sürekli uyarılma durumunda bile mevcut olabilir. Anorgazmi, her iki partnerin de cinsel ilişkiye girme isteğini etkileyebilecek kişisel bir sıkıntıya neden olur. Anorgazmi kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır. Erkeklerde orgazm, erkeğin sperm boşaltmasıyla gerçekleşir, ancak tüm erkekler orgazm sırasında boşalmaz. Orgazmın kadınlardaki rolü tam olarak anlaşılmamıştır, ancak anorgazmi bir kadının cinsel ilişkiye olan ilgisinin azalmasına yol açabilir.

Ağrı bozuklukları

Disparoni veya kadınlarda cinsel ilişki sırasında yaşanan ağrı, cinsel ilişkiden önce, sırasında veya sonrasında şiddetlenen vajinal, pelvik veya vulvar ağrıdır. Ağrılı cinsel ilişki (disparoni), bazı kadınların yumurtlama zamanına denk gelen cinsel ilişkiden kaçınmasına neden olabilir ve bu da hamile kalma yeteneklerini etkileyebilir. Ayrıca, acı vermek istemeyen erkek partneri de etkileyebilir ve cinsel performansında sorunlara yol açabilir. Kadınlarda ise vajinal kasların kasılması veya yetersiz kayganlık nedeniyle cinsel uyarılma veya stimülasyonla birlikte daha hafif ağrı bozuklukları daha sık görülür. Erkekler de cinsel ilişki sırasında ağrı yaşayabilir ve bu durum kadınlardakine benzer şekilde gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir. Erkeklerde cinsel ilişki sırasında yaşanan ağrı, penis deformitelerinden, sünnet derisi sorunlarından, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan, cilt rahatsızlıklarından ve diğer sorunlardan kaynaklanabilir.

Cinsel işlev bozukluklarının nedenleri nelerdir?

Cinsel işlev bozukluğuna birçok şey yol açabilir ve birçok kişi için birden fazla nedeni olabilir.

Cinsel işlev bozukluğunun yaygın nedenleri:

• Stres
• Cinsel ilişkiyle ilgili korku ve kaygı
• Alkol, tütün ve uyuşturucu kullanımı
• Hormon seviyeleri
• Depresyon gibi zihinsel sağlık sorunları
• Geçmişte yaşanılan cinsel saldırı veya travma
• İlişki sorunları
• Bazı ilaçlar ve tedaviler
• Menopoz
• Yakın zamanda hamile kalmış, doğum yapmış veya emzirmiş olmak
• Kanser, diyabet, kalp sorunları, multipl skleroz veya mesane sorunları gibi tıbbi problemler

Cinsel işlev bozuklukları için hangi bölüme başvurulur?

Cinsel işlev bozuklukları, hem erkeklerin hem de kadınların cinsel yaşamlarını olumsuz etkileyen fiziksel ve psikolojik sorunlardır. Cinsel işlev bozuklukları kadınlarda veya erkeklerde farklı nedenlerle ortaya çıkabilir ve tedavi edilmesi gereken önemli sağlık sorunlarındandır. Cinsel işlev bozukluğu yaşayan kişiler bu konuda; üroloji, kadın hastalıkları ve psikiyatri bölümlerine başvurabilir.

Erektil işlev bozukluğu nedir?

Cinsel birleşme ve başarılı bir ilişki için ideal ereksiyon gücü gereklidir. Penis gücünün yetersizliğinden kaynaklanan penetrasyon başarısızlığı, ereksiyon bozukluğu veya iktidarsızlık olarak kabul edilir. Bir erkeğin ereksiyon sağlayamaması, fiziksel ve yaşam tarzı faktörlerinden (yüksek kolesterol, diyabet, yüksek tansiyon veya aşırı sigara kullanımı gibi) veya stres, partnerle yaşanan kişilerarası/yakınlık sorunları, erkekte performans kaygısı veya vajinismus gibi kadın cinsel işlev bozukluğu gibi psikolojik faktörlerden kaynaklanabilir.

Ereksiyon sağlandıktan kısa süre sonra penisin yumuşaması, ereksiyonu sürdürememe durumunu gösterir; bu durum, uyarılma halinin sürdürülmesinde zorluk veya penisten vücuda geri dönen kanın hızla geri dönmesinden kaynaklanabilir. Bununla birlikte, hastalıklar, fiziksel engellilik, yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan hormonal değişiklikler ve yaşlanmanın kendisi ereksiyon fonksiyonunu olumsuz etkileyebilir.

Cinsel işlev bozuklukları nasıl tedavi edilir?

Cinsel işlev bozukluğunun belirtileri genellikle birbiriyle ilişkili olduğundan, tedavi genellikle birden fazla yaklaşımı içerir.

Sildenafil, tadalafil, vardenafil ve avanafil gibi erkekler için kullanılan ilaçlar, penise kan akışını artırarak cinsel işlevi iyileştirmeye yardımcı olabilir. Kadınlar için ise östrojen ve testosteron gibi ilaçlar kullanılabilir. Hormon eksikliği olan erkek ve kadınlar hormon enjeksiyonlarından, haplarından veya kremlerinden fayda görebilirler.

Terapi veya psikolojik destek, ruh sağlığı sorunları, cinsel travma ve beden algısı sorunlarıyla başa çıkmaya yardımcı olabilir. Bireylerin ve çiftlerin cinsel sorunlarını çözmelerine yardımcı olurken aynı zamanda ilişki terapisi de sağlayabilen eğitimli bir profesyonelle yapılan cinsel terapi faydalı olabilir. Davranışsal tedaviler de ilişkideki zararlı davranışların anlaşılmasına yardımcı olabilir. Uyarılma veya orgazm sorunlarının tedavisi için kendi kendine uyarılmaya yönelik ek teknikler de mevcuttur.

Vakum cihazları veya mekanik ve penis implantları gibi cihazlar ve mekanik yardımcılar, ereksiyon sorunu yaşayan erkeklerin ereksiyon elde etmelerine yardımcı olabilir. Vajinada daralma veya cinsel ilişki sırasında pelvik veya genital bölgede ağrı (disparoni) yaşayan kadınlar için, dilatörler vajinal doku esnekliğini artırarak başarılı penetrasyonu ve cinsel ilişkiyi destekleyebilir.

Cinsel işlev bozukluğu olanlar çocuk sahibi olabilir mi?

Cinsel işlev bozukluğu, bireyin cinsel ilişkiden zevk almasını veya cinsel ilişki istemesini engeller. Çoğunlukla cinsel istek, uyarılma, orgazm veya cinsel ilişki sırasında ağrı ile ilgilidir. Bu durumların herhangi biri, gebeliğe yol açabilecek cinsel aktiviteyi engelleyebilir.