Gebelikte demir eksikliği nasıl giderilir?

Oluşturulma : 14.01.2026 10:13:04 Son Güncelleme : 14.01.2026 10:15:39 Oluşturan : Medicana Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.

Gebelik ilerledikçe, hem anne adayını hem de büyüyen bebeğini desteklemek için daha fazla kana ihtiyaç duyulur. Daha fazla kan, daha fazla kırmızı kan hücresi anlamına gelir. Ve bu ek hücreleri üretmek için daha fazla demire ihtiyacı olur. Demir, folat ve vitamin gibi diğer vitaminlerle birlikte kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereklidir.

İçindekiler
Gebelikte demir eksikliği neden olur?
Gebelikte demir değeri kaç olmalı?
Gebelikte demir eksikliği nasıl giderilir?
Hamilelikte demir eksikliğinin riskleri neler?

Demir seviyeniz çok düşükse kendinizi yorgun ve zihinsel olarak bulanık hissedebilirsiniz. Demir eksikliği bebeğinizin sağlığını da etkileyebilir ve düşük doğum ağırlığına veya erken doğuma yol açabilir. B12 vitamini ve folatın aksine, demir emilimi zordur. Hamilelik sırasında yeterli demir almak için her gün yaklaşık 27 mg demir tüketmeniz gerekir. Bu, normalde ihtiyacınız olanın (yaklaşık 18 mg) neredeyse iki katı ve hamile olmayan veya adet görmeyen yetişkinlerin ihtiyacının (yaklaşık 8 mg) üç katından fazladır. Artan demir ihtiyacını karşılamak zorlayıcı olabilir.

Sığır eti, deniz ürünleri, kümes hayvanları, tahıllar, kuruyemişler, tohumlar ve baklagiller gibi gıdalar demir açısından zengindir ve diyetinizin bir parçası olmalıdır, ancak demir takviyeleri almak da eksikliğin giderilmesinde oldukça önemlidir. Gebelik öncesi multivitaminler genellikle demir ve gebelik için gerekli diğer besin maddelerini içerir. Demir dozu, demir düzeyi, beslenme alışkanlıkları ve sağlık geçmişi gibi bireysel faktörlere bağlı olarak değişebilir. Hamileyseniz veya hamile kalmayı planlıyorsanız, bunu doktorunuzla görüşmeniz önemlidir.

Gebelikte demir eksikliği neden olur?

Demir, oksijen iletimi, elektron transferi ve enzimatik aktivitedeki rolleri sayesinde tüm hücrelerin işlevi için gereklidir. Metabolizma hızı yüksek olan hücreler daha fazla demire ihtiyaç duyar ve demir eksikliği sırasında işlev bozukluğu riski daha yüksektir. Gebelik sırasında demir ihtiyacı, annenin kan hacmi genişledikçe ve fetüs büyüyüp geliştikçe önemli ölçüde artar.

Hamilelik döneminde normalden daha yorgun hissetmek oldukça normaldir. Ancak yorgunluk aynı zamanda demir eksikliğinin en yaygın belirtilerinden biridir. Demir seviyesinin çok düşük olmasının diğer belirtileri şunlardır:

Güçsüz hissetmek
Konsantrasyon bozukluğu
Baş dönmesi
Enfeksiyon riskinde artış

Gebelik sırasında demir eksikliği, çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Başlıca nedenlerden biri, fetüsün ve plasentanın büyümesini desteklemek için artan demir ihtiyacıdır; bu da yetersiz beslenme durumunda eksikliğe yol açabilir. Hamile bireylerde kan hacminde önemli bir artış görülür; bu da hemoglobin seviyelerini düşürebilen ve demir eksikliği anemisine katkıda bulunabilen bir seyreltme etkisine neden olur.

Ek olarak, özellikle ilk üç aylık dönemde mide bulantısı ve kusma gibi gastrointestinal değişiklikler, besin alımını ve dolayısıyla demir tüketimini azaltabilir. Demir açısından zengin gıdaların düşük alımı veya demir emilimini engelleyen maddelerin (çaydaki kalsiyum ve tanenler gibi) tüketimi gibi bazı beslenme alışkanlıkları sorunu daha da kötüleştirebilir.

Birden fazla fetüs taşıyan kadınlar daha da fazla demir ihtiyacıyla karşı karşıya kalır ve bu da eksiklik riskini önemli ölçüde artırır. Besin emilimini bozan gastrointestinal bozukluklar gibi önceden var olan tıbbi durumlar ve gebelik öncesinde aşırı adet kanaması öyküsü de katkıda bulunan faktörler olabilir.

Gebelikte demir değeri kaç olmalı?

Gebelikte demir eksikliği yaygındır ve kadınların yaklaşık %15 ila %20'sini etkiler; gebelik ilerledikçe bu oran daha da artar. Gebelik sırasında demir seviyeleri hem anne hem de fetüs sağlığı için çok önemlidir ve önerilen günlük alım miktarı (RDA) tüm üç aylık dönemler boyunca yaklaşık 27 mg olarak belirlenmiştir. Bu yüksek gereksinim, fetüsün büyümesini ve plasentanın gelişimini desteklemek için artan demir ihtiyacını yansıtır.

Hemoglobin seviyeleri de hayati bir rol oynar; gebelik sırasında normal aralık genellikle 11 ila 12 g/dL arasındadır; bu seviyenin altındaki değerler, özellikle 10,5 g/dL'nin altına düşerse, anemiye işaret edebilir. Hem demir hem de hemoglobin seviyelerini izlemek için düzenli kan testleri şarttır; bu testler demir eksikliği anemisini erken teşhis etmeye ve diyet değişiklikleri veya takviyeler yoluyla zamanında müdahale etmeye yardımcı olur. Yeterli demir alımını sağlamak ve uygun hemoglobin seviyelerini korumak, hem anne hem de gelişmekte olan fetüsün sağlığı için hayati öneme sahiptir; bu nedenle bu önemli dönemde düzenli kontroller ve önerilen kılavuzlara uyulması çok önemlidir.

Gebelikte demir eksikliği nasıl giderilir?

Gebelikte demir eksikliği, doktor kontrolünde ve doğru beslenme–takviye yaklaşımıyla giderilir. Gebelik vitaminleri genellikle demir içerir. Demir içeren vitamin almak, gebelik sırasında demir eksikliği anemisini önlemeye ve tedavi etmeye yardımcı olabilir. Bazı durumlarda, doktorunuz ayrı bir demir takviyesi önerebilir. Takviyeler düzenli kullanılmalı ve kendi kendine bırakılmamalıdır.

İyi beslenme, hamilelik sırasında demir eksikliğini de önleyebilir. Demir kaynakları arasında yağsız kırmızı et, kümes hayvanları ve balık bulunur. Diğer seçenekler arasında demirle zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru fasulye, bezelye ve pekmez yer alır.

Demirin emilimini artırmak için bu besinlerle birlikte C vitamini içeren portakal, mandalina, limon, biber gibi gıdalar tüketilmesi önerilir. Buna karşılık çay, kahve ve süt gibi içecekler demir emilimini azalttığı için demir içeren öğünlerle birlikte alınmamalıdır.