Spiral nedir? Spiral nasıl takılır?

Dünyada en sık kullanılan korunma yöntemlerinden biri olan spiral, rahim içine yerleştirilen küçük, T şeklinde bir doğum kontrol aracıdır. Spiral İstenmeyen gebelikleri önlemek amacıyla genellikle adet döneminde takılır. Bakırlı ve hormonlu olmak üzere iki farklı türü bulunan spiral, uzun süreli ve etkili bir korunma sağlar. Rahim içinde gebeliğin oluşmasını engelleyerek çalışan bu yöntem, çıkarıldığında ise kısa sürede doğurganlık sürecini yeniden devreye sokar. Dakikalar içinde rahme yerleştirilebilen spiral, uzun süreli kullanım imkânı sunması ve yüksek koruyuculuk sağlaması gibi bazı avantajlar da sağlayabilir.

Spiral nedir?

Spiral istenmeyen gebelikleri önlemek amacıyla kadın üreme organına yerleştirilen bir doğum kontrol yöntemidir. Görünüm olarak T şeklini andıran bu araç, spermin yumurtalara ulaşmasının önüne geçer. Bakır içerikli ve hormon içeren olmak üzere iki farklı spiral türü bulunmaktadır. Hormonlu spiraller, doğum kontrolünün yanı sıra yoğun adet kanaması ve adet sancısı gibi bazı durumların tedavisinde de kullanılabilmektedir.

Bakır spiral, rahim içine saldığı bakır iyonları sayesinde spermlerin hareketini ve canlılığını azaltarak döllenmeyi engeller. Uzun süreli bir korunma yöntemi olan bakır spiral, yaklaşık 10 yıla kadar etkili koruma sağlayabilir. Spiralin uç kısmında ince bir ip bulunur. Bu ip, spiralin yerinde olup olmadığını kontrol etmek ve kullanımına son verilmek istendiğinde sağlık uzmanı tarafından kolayca çıkarılabilmesini sağlamak amacıyla kullanılır.

Spiral ne işe yarar?

Spiral dünyada en popüler doğum kontrol yöntemidir. Spiral genel olarak iki ana tipe ayrılır ve her biri gebeliği önlemek için farklı etki mekanizmalarıyla çalışır. Rahim içine yerleştirilen bu küçük araç, rahim ortamında değişiklik oluşturarak spermlerin yumurtaya ulaşmasını zorlaştırır. Böylece döllenmenin gerçekleşmesi büyük ölçüde engellenir.

 Doğru şekilde kullanıldığında spiral, gebeliği önlemede oldukça yüksek bir koruyuculuk sağlar.  Kadınların hepsinde aynı etkiye sahip olmamakla birlikte büyük bir çoğunluğunda güvenli bir uygulamadır. Cinsel ilişki esnasında yumurtalara spermin ulaşmasının önüne geçer. Sperm yumurtalara ulaşmadığında bu yöntem amacına ulaşmış olur yani gebelik elde edilemez, doğum kontrolü sağlanarak hamilelik olmaz.

Spiral nasıl takılır?

Rahim içi araç (RİA) yerleştirilmesi, jinekolojik muayeneye benzer bir şekilde gerçekleştirilir. İşlem sırasında kişi muayene masasına sırtüstü uzanır ve ayaklarını muayene için kullanılan desteklere yerleştirir. Öncelikle vajinal bölge uygun şekilde temizlenerek steril ortam sağlanır. Daha sonra vajinayı nazikçe açmak için spekulum adı verilen bir alet kullanılır ve rahim ağzı işlem için uygun pozisyona getirilir. Rahim içi araç (spiral) takılması sadece 5 ila 10 dakika sürer. Rahim içi araç, rahim ağzından geçirilerek rahim içerisine yerleştirilir. Spiral rahim içine yerleştirildikten sonra T şeklindeki kolları açılarak sabitlenir. Ardından spiralin ucunda bulunan ince ipler, rahim ağzına yakın olacak şekilde yaklaşık 1–2 cm uzunluğunda bırakılarak kesilir. Gerekli görülmesi durumunda işlem öncesinde lokal anestezi uygulanabilir.

Spiral kimlere uygundur?

Hem bakırlı hem de hormonal rahim içi araçlar (RİA), mevcut en etkili doğum kontrol yöntemlerinin başında gelir. Doğru kullanımda, yıllarca güvenilir doğum kontrolü sağlar. Bu sebeple özellikle uzun süreli doğum kontrol yöntemi düşünenler için uygundur.

Spiral, daha önce doğum yapmış kadınların yanı sıra hiç doğum yapmamış kadınlar tarafından da kullanılabilir. Günlük olarak hatırlanması gereken bir yöntem olmaması da kullanım kolaylığı sağlayan önemli bir avantajdır. Ayrıca çıkarıldığı zaman doğurganlık genellikle kısa sürede yeniden geri döner. Ancak spiralin takılması ve kullanımı konusunda en doğru kararın, bir sağlık uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında verilmesi önemlidir.

Spiral ağrı yapar mı?

Hamileliğin olmadığı ve doktorun yaptığı muayenenin ardından spiral takılmasının önünde herhangi bir engel olmadığında spiral takılışı küçük ve basit bir işlemi içerir. Bir sağlık çalışanı, vajinayı açmak için spekulum yerleştirir, rahim ağzını (serviksi) temizler ve ardından ince bir aplikatör aracılığıyla rahim içi cihazı nazikçe rahme yerleştirir. İşlem sırasında bazı kadınlar hafif kramp veya rahatsızlık hissi yaşayabilir; ancak çoğu zaman uygulama kısa sürer ve genellikle sorunsuz bir şekilde tamamlanır.

Spiral takıldıktan sonra nelere dikkat edilmeli?

Spiral takıldıktan sonra bir süre bazı önlemler almak ve dikkat etmek önemlidir. Spiral takıldıktan sonra:

• Kısa bir süreliğine cinsel ilişkiden kaçınılabilir özellikle ağrı hissedilirse cinsel ilişkiye ara verilmesi tavsiye edilir.
• Spiral takıldıktan sonra yorucu egzersizlerden ve ağır işlerden kaçınılmalıdır.
• Vajina hijyenine dikkat edilmesi önemlidir.
• Spiral takıldıktan bir ay sonra doktor kontrolüne gidilerek spiralin rahim içinde olup olmadığının kontrol edilmesi gerekebilir.
• Bu süre zarfında hafif lekelenme meydana gelebilir. Ancak yoğun kanama, kötü kokulu akıntı ya da ateş gibi semptomların varlığında doktora başvurulması gerekir.

Spiral yan etkileri nelerdir?

Klinik olarak uygun görüldüğü takdirde doğum veya kürtajdan hemen sonra da takılabilen spiral, genellikle bir yan etkiye sebep olmamakla birlikte hafif ya da orta dereceli kramplara yol açabilir. İşlemin ardından lekelenme ya da hafif kanama yukarıda da belirttiğiniz gibi normaldir. İşlem sonrası dinlenilmesi önerilir. Doğru yerleşimi kontrol etmek için yaklaşık 30 gün sonra bir takip randevusu önerilir. Spiral takıldıktan sonra kramp benzeri ağrılar için ağrı kesici haplar genellikle yeterlidir.

İşlem sonrası nadiren enfeksiyon riski ortaya çıkabilir. Bu enfeksiyon, pelvik bölgeyi etkileyerek karın ağrısı, ağrılı cinsel ilişki, kötü kokulu vajinal akıntı, ateş ve yoğun kanama gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Bu tür belirtiler fark edilirse, derhal bir sağlık uzmanına başvurması tavsiye edilir.

Çok nadir durumlarda, spermlerin rahim içinde hareket etmesi ya da spiralin konumunun değişmesi gibi durumlar doktor müdahalesi ile kontrol altına alınabilir. Ayrıca çok seyrek görülen bir komplikasyon olarak, spiralin rahim duvarını delme riski de vardır; bu nedenle spiral takıldıktan sonra düzenli kontrollerin yapılması önerilir.