Tip 2 diyabet hastaları ne yemeli? Tip 2 diyabet hastaları ne yememeli?

Tip 2 diyabet, kandaki glikoz seviyesinin yüksekliği ile seyreden kronik bir hastalıktır. Kan şekeri seviyelerinin normal ilerleyişi açısından sağlıklı ve dengeli beslenmek hastalığın tedavisinde hayati bir öneme sahiptir.  Kan şekeri seviyelerinin dengelenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması için sadece doğru besinlerin tercih edilmesi değil, aynı zamanda bazı besinlerin tüketiminden kaçınılması da gerekir.

Diyabet hastalarının, özellikle kan şekerini hızla yükselten işlenmiş şekerler, beyaz ekmek ve aşırı yağlı gıdalar gibi besinlerden uzak durmaları önerilir. Kan şekeri seviyesini kontrol altında tutmaya yardımcı olmak için sağlıklı beslenme seçimleri yapmak, düzenli saatlerde yemek yemek ve porsiyon kontrolüne dikkat etmek önemlidir.

Tip 2 diyabet hastaları ne yemeli?

Tüketilen tüm besinler kan şekerini önemli ölçüde etkiler. Bu durum genel olarak herkes için geçerli olsa da diyabet hastaları için özellikle dikkat edilmesi gereken bir konudur. Çünkü kan şekeri seviyelerindeki ani yükselmeler veya düşüşler, diyabetin kontrolünü zorlaştırabilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle diyabet hastalarının düzenli ve sık beslenmesi özellikle glisemik indeksi düşük, lif oranı yüksek besinler tercih etmesi gerekir. Hedef, vücudun enerji ihtiyacını karşılamak, kan şekeri seviyelerindeki ani yükselme ve düşüşleri önlemek ve insülinin etkisini artırmaktır. Bu sayede diyabet yönetimi kolaylaşır ve kişinin yaşam kalitesi yükselir.

Diyabet hastaları için beslenme önerileri:

• Tam tahıllı gıdalar
• Yeşil yapraklı sebzeler
• Düşük glisemik indeksli meyveler
• Protein kaynakları
• Sağlıklı yağlar
• Su ve şekersiz içecekler

Tam tahıllı gıdalar

Tam tahıllar, B vitaminleri, magnezyum, demir ve manganez gibi önemli vitamin ve mineraller açısından zengindir. Aynı zamanda mükemmel bir lif kaynağıdırlar.  Bu besinler daha düşük glisemik indekse sahiptir ve kan şekerini daha dengeli yükseltir. Yulaf ezmesi, kinoa, arpa ve tam buğday gibi tam tahıllar sağlıklı beslenmede ideal seçeneklerdir.

Yeşil yapraklı sebzeler

Yeşil yapraklı sebzelere örnek olarak; ıspanak, pazı, brokoli gibi sebzeler verilebilir.  Ayrıca salatalık kabak, kıvırcık günlük beslenmede tüketilmelidir. Sebzeler kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.

Meyveler

Orta boy bir elma, armut veya bir dilim karpuz, diyabet hastaları için uygun porsiyon miktarlarıdır. Meyveler tek başına değil, öğün aralarında ve protein içeren yiyeceklerle beraber tüketilmelidir. Örneğin, yoğurt ile birlikte yenildiğinde kan şekerinin ani yükselmesi önlenebilir ve sindirimi destekleyebilir.

Protein kaynakları

Yağsız et, derisiz tavuk, balık, yumurta, az yağlı süt ürünleri ve bitkisel kaynaklar tercih edilmelidir. Bitkisel proteinler (nohut, mercimek, fasulye, tofu gibi) diyabet hastalarının haftalık beslenme programında düzenli olarak yer almalıdır. Bu gıdalar, kan şekeri seviyelerinin kontrolünde etkili olup, kalp sağlığını korumaya da yardımcı olur.

Su tüketimi

Günlük olarak en az 2-2,5 litre su içilmesi önerilir. Ancak meyve suyu, gazlı içecekler ve hazır aromalı içecekler yüksek şeker içeriği nedeniyle sınırlanmalıdır. Bunun yerine, şekersiz bitki çayları, örneğin ıhlamur, melisa ve yeşil çay gibi seçenekler tercih edilebilir.

Yağ seçimi

Beslenmede özellikle zeytinyağı, badem, avokado gibi sağlıklı yağlar tüketilmeli tereyağı, iç yağ kuyruk yağı gibi yağlardan ise kaçınılması önerilir.

Tatlandırıcı

Rafine şeker, bal, pekmez ve hazır tatlılar kan şekerinde ani yükselmelere yol açar. Tatlandırıcı tercih edilecekse, kalorisiz ve sağlıklı ürünler seçilmelidir.

Tip 2 diyabet hastaları ne yememeli?

Kan şekerini yükselten besinler:

• Meyve suları
• Gazlı içecekler
• Salam, sosis
• Bal, pekmez, şeker
• Kek, pasta, kurabiye
• Beyaz ekmekler
• İç yağ, tereyağ, kuyruk yağı,
• Sakatatlar
• Kızartmalar

Alkol ve karbonhidratların tüketiminden kaçınılmalıdır. Ayrıca içerisinde yüksek tuz ve şeker içeren hazır ve işlenmiş gıdalardan, beyaz unla yapılan besinlerden, trans yağlardan uzak durulmalıdır. Diyabetik paketli gıdaların etiketleri tüketmeden önce muhakkak detaylı bir şekilde incelenmelidir.

Tip 2 diyabet hastaları hangi meyveleri yemeli?

Diyabet hastaları için glisemik indeksi (GI) 69 veya daha düşük olan meyvelerin tercih edilmesi kan şekeri kontrolü açısından önemlidir. Düşük GI değerine sahip meyveler, kan şekerinde ani yükselmelere neden olmadan dengeli bir kan şekeri seviyesi sağlar. Dolayısıyla diyabetli bireylerin beslenmelerinde bazı meyvelerin tüketilmesi daha doğrudur.

Diyabet hastalarının yemesi gereken meyveler:

• Armut
• Elma
• Yaban mersini
• Ahududu
• Greyfurt
• Portakal
• Çilek
• Muz
• İncir
• Kivi
• Şeftali
• Nar

Portakal ve kuru erik gibi meyveleri kontrollü olarak tüketebilirler. Lif açısından zengin olan bu meyveler, kan şekerinin dengeli yükselmesine yardımcı olur. Meyveler öğün aralarında tek başına değil, mümkünse proteinli gıdalarla birlikte tüketilmesi önerilir. Ayrıca üzüm, muz ve karpuz gibi meyveler tüketilirken mutlaka ölçüsüne dikkat edilmeli ve doktor önerisi ile tüketilmesine özen gösterilmelidir.

Tip 2 diyabet hastaları sabah kahvaltısında ne yemeli?

Tip 2 diyabet hastaları için sabah kahvaltısı hem kan şekerini dengede tutacak hem de gün boyu enerji sağlayacak dengeli besinlerden oluşmalıdır. Ekmek tercihi olarak beyaz ekmek yerine tam tahıllı veya çavdar ekmek önerilir. Kahvaltıda bir adet haşlanmış yumurta, az tuzlu peynir, birkaç adet zeytin, bolca maydanoz, salatalık ve domates gibi sebzeler tercih edilebilir. Şekersiz bitki çayları (örneğin ıhlamur veya adaçayı) içecek olarak uygun bir seçimdir. Ayrıca birkaç adet çiğ badem ya da cevizle kahvaltı daha doyurucu ve sağlıklı hale getirilebilir.

Tip 2 diyabet hastalarının kahvaltı esnasında tatlandırılmış ürünlerden, beyaz ekmekten veya reçel, bal gibi yüksek glisemik indeksli besinlerden kesinlikle uzak durmalıdır. Ayrıca kahvaltı öğününün atlanmaması ve mümkün olduğunca erken saatlerde yapılması gerekir.

Her bireyin insülin direnci veya kullandığı ilaçlar farklı olabileceğinden, beslenme planının kişisel olması büyük önem taşır. Bu nedenle diyabetle ilgili beslenme düzeni oluşturulurken öncelikle uzmana başvurulmasında fayda vardır.