SAĞLIK REHBERİ


Sık İdrara Çıkma



Günlük tüketilen sıvı ve gıdalarla, sindirim ve boşaltım sistemi tarafından vücuttan uzaklaştırılan atıklar arasında belirli bir denge olması sağlık açısından son derece önemlidir. Vücutta gerekli olmayan veya zararlı olan maddeler idrar veya dışkı yoluyla uzaklaştırılır. Günlük çıkarılan idrar miktarı, vücudun metabolizması ve böbrek fonksiyonları açısından önemli bir veri sunar. Gün içinde normalden fazla miktarda idrara çıkılması, belirli sağlık sorunlarının habercisi olabilir.

Sık İdrara Çıkma Nedir?

Sık idrara çıkma, bireyin gün içinde olağandan daha sık idrara çıkması veya çıkma ihtiyacı hissetmesi anlamına gelir. Bununla birlikte, “sık” kavramının ifade ettiği düzen kişiden kişiye göre değişir. Bu doğrultuda, sık idrara çıkmanın klinik bir rahatsızlık olarak kabul edilebilmesi için, bu şikayetin kişinin günlük hayat kalitesini olumsuz etkileyip etkilemediğine bakılır. Kişinin tuvalete gitme ihtiyacının bir anda gelmesi veya yakınlarda tuvalet bulunmamasına bağlı kaygı yaşaması gibi durumlar da sık idrara çıkma şikayetine eşlik edebilir.

Sık idrara çıkma şikayeti bireylerde belirli fizyolojik veya psikolojik koşullara bağlı gelişebileceği gibi, önemli bazı sağlık sorunları açısından uyarıcı niteliğinde önemli klinik belirtiler arasında da sayılabilir. Bu bakımdan, ciddi derecede sık idrara çıkma şikayeti olan kişilerin uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Sık İdrara Çıkma Neden Olur?

Sık idrara çıkma ihtiyacı, genel olarak böbrek fonksiyonlarında veya idrar yollarında çeşitli nedenlerle fonksiyon bozukluğuna yol açan dahili hastalıklarda veya vücudun olağandan daha fazla miktarda idrar ürettiği koşullarda görülebilir. Bu bakımdan, aşağıdaki koşul ve rahatsızlıkların seyrinde sık idrara çıkma isteği meydana gelebilir:

  • İdrar yolu enfeksiyonları: Toplumda sık idrara çıkma şikayetinin en yaygın sebebi idrar yolunda gelişen enfeksiyonlardır. Enfeksiyon nedeniyle dokuların iltihaplanması ve tahriş olması sonucunda sürekli idrar yapma hissi ortaya çıkar.

  • Belirli içecekler: Kahve, çay gibi idrar söktürücü özelliğe sahip kafein yönünden zengin içecekleri fazla tüketilmesi, idrar miktarını ve sıklığını artırır.

  • Diyabet: Şeker hastalığı durumunda kandaki şeker oranı düzensiz olduğu için böbrekler normalden fazla çalışır ve vücuttan atılması gereken sıvı oranı artar. Özellikle şeker hastalığının erken belirtilerden biri sık idrara çıkma isteğidir.

  • Gebelik: Özellikle gebeliğin son üç ayında, bebek ve rahim hacminin artışı ile birlikte idrar yollarına olan baskı artarken, idrar miktarında da göreceli artış yaşanır.

  • İlaç kullanımı: İdrar söktürücü özelliğe sahip ilaçların düzenli kullanımında sık idrara çıkma yaşanabilir.

  • Yaşlılık: İleri yaşla birlikte, mesane ve idrar yollarında idrar tutmaya yarayan kaslarda zayıflık geliştiğinden, idrar tutma zorlaşır ve özellikle geceleri idrar yapma ihtiyacında artış yaşanır.

  • Böbrek hastalıkları: Böbrek yetmezliğinin belirli safhalarında veya idrar miktarında artışa yol açan çeşitli böbrek hastalıklarının seyrinde sık idrara çıkma gelişebilir.

  • Prostat bezi hastalıkları: Prostat bezinde büyümeye neden olan belirli rahatsızlıklarda, prostat bezinin büyüyerek idrar kesesine baskı yapmasına paralel olarak, az miktarda ve sık idrar yapma izlenebilir.

  • Nörolojik problemler: Mesanenin hiperaktif özellik gösterdiği bazı nörolojik rahatsızlıklarda sık idrara çıkma şikayeti oluşabilir.

  • Vajinit: Vajina veya vulva enfeksiyonlarında idrar sıklığında artış meydana gelebilir.

  • Ürojinekolojik sorunlar: Kadınlarda idrar yolunun son kısmı olan üretranın fonksiyonel bozukluklarında ve hiperaktivitesinde; idrar kaçırma, ani idrara çıkma isteği ve sık idrara çıkma şikayetleri görülebilir.

  • Travma: Fiziksel travmalar, idrar yolunda daralmaya yol açarak idrar yapmayı zorlaştıran ve sık idrara çıkma ihtiyacı meydana getiren önemli faktörlerden biridir.

  • Böbrek taşları: İdrar yollarında tıkanıklığa yol açan böbrek taşları, idrar sıklığında artışa yol açabilir.

Sık İdrara Çıkma Durumunda Tedavide Ne Yapılabilir?

İdrara çıkış sıklığında artış yaşanması çok çeşitli nedenlerden ileri gelebildiğinden, uzman bir hekim tarafından değerlendirme yapılarak herhangi bir sağlık sorununun varlığının araştırılması ve tedavi gereksiniminin aydınlatılması gereklidir.

İdrar yolu enfeksiyonlarında bakteriyel etkenler ön planda olduğundan, tedavide antibiyotiklerden yararlanılır. Vajina ve vulva enfeksiyonlarında topikal bazlı antibiyotikler ve mantarlara yönelik ilaçların verilmesi gündeme gelebilir. Diyabet hastalığı şüphesi olan kişilerde, mutlaka kan şekeri ölçümleri yapılmalı ve teşhisin kesinleşmesi durumunda glikoz kontrolünün sağlanması için uygun tedaviye başlanması gerekir. Prostat bezinde büyüme, ürojinekolojik sorunlar veya tümörler gibi cerrahi müdahale gerektiren koşullarda ilgili bölümlerin hekimleri tarafından tedavinin planlanması gerekir.

Bol sıvı alımı, belirli gıdaların tüketimi veya gebelik gibi fizyolojik koşullardan kaynaklanan durumlarda ise kişiye yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Kişiye günlük 2,5-3 litrenin üzerinde sıvı alımından uzak durması, stres yönetimini sağlaması, vücut sıcaklığını koruması ve fazla miktarda idrar söktürücü özellikteki gıdaları tüketmemesi tavsiye edilir. Bunun dışında, tedaviye dirençli vakalarda idrar tutmayı destekleyen ilaç tedavilerinden yararlanılabilir.

Op. Dr.
Mustafa Melih Erkan
Kadın Hastalıkları ve Doğum
MEDICANA INTERNATIONAL İZMİR, HİZMETİNİZDE!
Profili Gör
Oluşturma: 06.08.2021 05:36
Son Güncelleme: 06.08.2021 05:36
Oluşturan: Mustafa Melih Erkan
+A A-

İlgili Bölüm Hekimleri