Bağırsak sarkmasının belirtileri nelerdir? Bağırsak sarkması nasıl toparlanır?
Bağırsak sarkması (rektal prolapsus), bağırsakların son birkaç santiminin gerilerek anüsten dışarı çıkması durumudur. Bu durum 50 yaş ve üzeri kişilerde daha yaygın olarak görülür. Kadınlarda görülme olasılığı erkeklere göre daha yüksektir. Bu rahatsızlığa sahip genç kişilerde genellikle kronik sağlık sorunları bulunur ve çeşitli ilaçlar kullanırlar. Uzun süredir devam eden kabızlık, bağırsak hareketlerini gerçekleştirirken zorlanma, uzun süreli (kronik) ishal, aşırı müshil kullanımı, doğum, omurilik sorunları veya daha önce geçirilmiş felç, kistik fibrozis ve demans gibi etkenler, rektal prolapsus riskini artırır.
Bağırsakta veya vajinada şişkinlik, prolapsusun neden olduğu ağrı ve rahatsızlık, dışkılamada zorluk çekmek, bağırsak hareketlerini kontrol etmekte zorlanmak veya dışkı kaçırma ve makattan mukus akıntısı, bağırsak sarkmasının belirtileri arasındadır.
Bağırsak sarkması nedir?
Bağırsak sarkması (rektal prolapsus), rektumun (kalın bağırsağın anüsten çıkmadan önceki son kısmı) vücut içindeki normal bağlantılarını kaybetmesi ve anüsten dışarı doğru uzayarak "tersine dönmesi" durumudur. Bu durum çoğunlukla yetişkinleri etkiler ve 50 yaş ve üstü kadınların rektal prolapsus geliştirme olasılığı erkeklere göre altı kat daha fazladır. Erkeklerde bağırsak sarkması nadir görülse de, gelişenlerde çok daha gençtir. Genç hastalarda dışkılama bozuklukları, otizm, gelişimsel gecikme ve birden fazla ilaç gerektiren psikiyatrik sorunlar daha yüksek oranda görülür. Bağırsak sarkması ile bağlantılı olduğu düşünülen çeşitli faktörler olsa da, kesin bir "neden" yoktur. En sık nedeni, rektumu destekleyen kasların zayıflamasıdır. Bu durum kabızlık, doğumdan kaynaklanan hasar veya pelviste ya da alt gastrointestinal sistemde oluşan kusurlar nedeniyle meydana gelebilir.
Rektal prolapsusun üç türü vardır:
İç rektum prolapsusu
Rektumun iç astarının rektumunuzun içine doğru kayması ancak anüse kadar ulaşmaması durumudur. Bu durum aynı zamanda iç intussusception olarak da bilinir.
Kısmi veya mukozal prolapsus
Rektumun sadece iç yüzeyinin (mukoza) aşağı kayarak dışarı çıkması durumudur.
Tam kalınlıkta (komple) rektum prolapsusu
Rektum duvarının tüm kalınlığının dışarı kayması durumudur.
Bağırsak sarkması rahatsız edici olsa da, nadiren acil tıbbi müdahale gerektirir.
Bağırsak sarkmasının belirtileri nelerdir?
Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve belirtiler şunları içerebilir:
- Öksürdükten, hapşırdıktan veya bir şey kaldırdıktan sonra anüsten dışarı doğru bir şişlik hissetmek
- Dışkıda mukus olması
- Bağırsak hareketini başlatmak veya tamamlamak için zorlanma
- Bağırsak hareketlerinin tam olarak gerçekleşmemesi
- Karın bölgesinde rahatsızlık veya ağrı hissetmek
- Rektumdan kanama
- Bağırsak hareketlerini kontrol etmekte zorluk (dışkı kaçırma)
- Prolapsusu elle anüse geri itmek zorunda kalmak
- Rektumunuzda baskı hissetmek
- Kabız olmak
- Anal bölgede ağrı, kanama veya kaşıntı yaşamak
Bağırsak sarkmasının belirtileri diğer sağlık sorunlarının belirtilerine benzeyebilir. Teşhis için her zaman bir doktora başvurmak çok önemlidir.
Bağırsak sarkması nasıl teşhis edilir?
Bağırsak sarkması, diğer adıyla rektal prolapsus, rektumun anüsten dışarı çıkması durumudur ve bu durumun teşhisi genellikle birkaç önemli adımı içerir. Doktor, öncelikle ağrı, kanama veya bağırsak hareketlerinde zorluk gibi semptomlar hakkında bilgi alarak kapsamlı bir tıbbi öykü alır. Fizik muayene, özellikle bağırsak hareketleri veya ıkınma sırasında anal bölge ve rektumun görsel muayenesi de dâhil olmak üzere çok önemlidir. Bazı durumlarda, prolapsusun boyutunu ve çevredeki yapıları değerlendirmek için pelvik MR veya defekografi (ıkınma sırasında rektumun röntgeni) gibi görüntüleme çalışmaları kullanılabilir.
Ek olarak, rektum ve kolonun daha net bir görünümünü elde etmek ve tümörler veya inflamatuar bağırsak hastalığı gibi diğer olası sorunları kontrol etmek için endoskopik tetkikler yapılabilir.
Bağırsak sarkması nasıl toparlanır?
Ameliyattan önce veya ameliyat yerine, semptomlarınızı yönetmenize ve sarkmayı azaltmanıza yardımcı olacak bazı şeyler yapabilirsiniz. Bu önlemler genellikle kısmi sarkmayı yönetmek için yeterlidir.
Hafif ve orta düzey vakalarda pelvik taban kaslarını güçlendiren Kegel egzersizleri, kabızlığın mutlaka düzeltilmesi, kilo kontrolü ve ağır kaldırmaktan kaçınma ile sarkmanın ilerlemesi durdurulabilir ve şikâyetler azaltılabilir.
Kabızlık için, daha fazla lifli gıda tüketmek ve yeterince sıvı almak önemlidir. Dışkılama sırasında zorlanmamaya çalışın. Dışkınızı yumuşatmak için bir laksatif de reçete edilebilir.
Doktorunuz, örneğin bebek pişik kremleri gibi çinko içeren bariyer kremlerini anüs çevrenizde kullanmanızı önerebilir.
Rektal prolapsusu egzersizle düzeltemezsiniz ancak doktorunuz pelvik taban kaslarınızı güçlendirmek ve prolapsusun kötüleşmesini önlemek için belirli egzersizler yapmanızı önerebilir. Sizi bir fizyoterapiste yönlendirebilirler.
Bağırsak dışarı doğru sarkıyorsa, elle içeri itilmesi gerekiyorsa, gaz veya dışkı kaçırma gibi sorunlar başlamışsa ya da sürekli baskı ve doluluk hissi varsa cerrahi tedavi gerekebilir
Bağırsak sarkması tedavisi
Bağırsak sarkması, perineal onarım adı verilen bir cerrahi işlemle tedavi edilebilir. Ameliyat sırasında, bağırsak astarı veya sarkmış olan bağırsak bölümü çıkarılır ve dikilir. Ameliyat yaklaşık 1 saat sürer ve spinal veya genel anestezi kullanılarak yapılır.
Bağırsak sarkması cinsel ilişkiyi etkiler mi?
Bağırsak sarkması veya rektal prolapsus, durumun şiddetine ve bireysel semptomlara bağlı olarak cinsel ilişkiyi çeşitli şekillerde etkileyebilir:
Rahatsızlık ve ağrı
Cinsel ilişki sırasında, bazı kişiler rektal dokunun dışarı çıkması nedeniyle rahatsızlık veya ağrı yaşayabilir; bu da cinsel aktiviteyi daha az keyifli veya hatta dayanılmaz hale getirebilir.
Psikolojik etkiler
Prolapsusun görünümüyle ilgili utanma veya kaygı gibi durumun kendisiyle ilgili endişeler, libidoyu ve cinsel özgüveni olumsuz etkileyebilir.
Kas fonksiyonu
Eğer prolapsus cinsel işlevde rol oynayan pelvik taban kaslarını etkilerse, uyarılma, orgazm veya genel cinsel tatmin elde etmede zorluklara yol açabilir.
İdrar kaçırma sorunları
Bağırsak sarkması olan kişilerde dışkı kaçırma veya acil idrar ihtiyacı da görülebilir; bu durum önemli ölçüde kaygıya yol açabilir ve cinsel aktiviteye rahatça katılma yeteneğini engelleyebilir.
