Düzensiz yumurtalamanın belirtileri nelerdir? Yumurtlama bozukluğu olanlar hamile kalabilir mi?
Kadınlar her ay belirli bir dönemde yumurtlama sürecine girerler. Yumurtanın, fallop tüpüne bırakılarak sperm tarafından döllenmeye hazır hale geldiği yumurtlama dönemi, üreme sağlığı açısından büyük önem taşır. Ancak bazı kadınlarda bu süreç düzenli işlemez ve yumurtlama problemleri ortaya çıkabilir. Yumurtlama düzensizliği, özellikle doğal yolla gebe kalmak isteyen kadınlar için önemli bir engel oluşturur. Yumurtlamanın hiç gerçekleşmemesi ya da düzensiz aralıklarla olması, gebelik ihtimalini azaltır. Neyse ki yumurtlama düzensizliği, günümüzde tedavisi mümkün olan bir durumdur ve bu sorunla karşılaşan birçok kadın, uygun tedaviyle anne olabilmektedir.
Kadınlarda yumurtlama bozukluğu nedir?
Kadınlarda yumurtlama bozukluğu, üreme hormonlarının düzenlenmesindeki sorunlardan kaynaklı, kadının adet döngüsü sırasında yumurta (oosit veya yumurta olarak da bilinir) üretimindeki bozukluklar şeklinde ifade edilebilir. Bu durumun en yaygın belirtileri arasında; düzensiz adet döngüleri, adet görememe, aşırı az ya da yoğun kanama, sık sık lekelenme ve hamile kalamama yer alır. Yumurtalıklardan her ay düzenli olarak yumurta salınımının gerçekleşmemesi ya da bu sürecin düzensiz işlemesi sonucu meydana gelen yumurtlama bozukluğu, Polikistik Over Sendromu (PCOS), tiroid bozuklukları, prolaktin yüksekliği, aşırı stres, düşük vücut ağırlığı, hızlı kilo alıp verme gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir.
Düzensiz yumurtlama belirtileri nelerdir?
Yumurtlama düzensizliği, doğurganlık çağındaki birçok kadını etkileyen sorunlardan biridir. Yumurtlamanın genel belirtilerinin farkında olmak ve adet döngülerini takip etmek, yumurtlama düzensizliği belirtileri konusunda uyarıcı olabilir.
Yumurtlama düzensizliğinin yaygın belirtileri şu şekildedir;
Adet düzensizliği
Adet düzensizliği, her ay düzenli olarak gerçekleşen adet kanamalarının normalden uzun/kısa olmasıdır. Adet dönemleriniz arasındaki süre, sürekli değişiyorsa, bu düzensiz adet döneminin bir göstergesi olabilir.
Adet görememe (amenore)
Amenore, hiç adet görememe ya da hamilelik, menopoz gibi geçerli biyolojik süreçler olmadığı halde adetin kesilmesidir.
Adet dönemlerinde aşırı ağrı
Adet öncesi başlayan ve devam eden şiddetli ağrılar bu duruma yol açabilir.
Bazal vücut ısısında düzensizlik
Bazal vücut sıcaklığındaki (BBT) hafif bir artış, yumurtlamanın gerçekleştiğinin iyi bir göstergesidir. Ancak yumurtlama döneminde artması gereken ısı sabit kalabilir.
Rahim ağzı mukusunun olmaması
Yumurtlama öncesi veya sırasında vajinal akıntınız şeffaf, kaygan ve esnek bir kıvama gelir. Bu akıntı yoksa yumurtlama bozukluğunda şüphe edilebilir.
Kısırlık (infertilite)
Çiftlerin uzun süre korunmasız cinsel ilişkiye girmesine rağmen hamileliğin mümkün olmadığı bir problemdir.
Yumurtlama bozukluğu neden olur?
Endokrin sistem, adet döngüsünde ve hamile kalma sürecinde oldukça önem taşır. Ancak bazı hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve aşırı kilo veya zayıflık gibi çeşitli faktörler hormon seviyelerini etkileyerek yumurtlama bozukluğuna yol açabilir.
Yumurtalama bozukluğunun bilinen en yaygın nedenleri şöyledir;
Polikistik over sendromu
Polikistik over sendromu anovulasyon (yumurtlama olmaması) sonucu kısırlık, adet gecikmeleri ve düzensizliğiyle seyreden bir durumdur. Tedavi edilmediğinde yumurtlama bozuklukları sonrasında kadınlarda kısırlığa varan sonuçlara sebep olabilir.
Hormonal dengesizlikler
Yumurtlamayı düzenleyen hormonlarda (FSH, LH, östrojen, progesteron) dengesizlikler varsa yumurtlama sürecinin işleyişinde bir takım sorunlar meydana gelebilir.
Erken yumurtalık yetmezliği ve menopoz
Prematüre yumurtalık yetmezliği (POY), primer yumurtalık yetmezliği (POY) şeklinde de bilinir. Menopozun 40 yaşından önce başladığı bu durum değerlendirilmeli ve tedavi edilmelidir.
Tiroid sorunları
Tiroid, üreme de dahil olmak üzere vücudun birçok sürecinde önemli bir rol oynar, bu nedenle tiroid bozukluğu üreme sağlığını etkileyebilir.
Aşırı kilo ya da zayıflık
İdeal kilonun çok altında veya üstünde olmak, hormon üretimini ve yumurtlamayı etkiler.
Strese maruz kalmak
Stres, vücuttaki hormonal dengeyi bozabilir ve sonuç olarak yumurtlama fonksiyonunu ve kalitesini olumsuz etkileyebilir. Bu etki, potansiyel olarak hamilelik riskini azaltabilir.
Yoğun egzersizler
Şiddetli egzersizler, vücuda ağrı yük bindirmek hormonları ve ovülasyonu etkileyebilir.
İlaçlar
Bazı ilaçların içerdiği etken maddeleri, yumurtlamayı engelleyip adet (mens) görememe veya geç yumurtlamaya yol açabilir.
Yumurtlama bozukluğu olanlar hamile kalabilir mi?
Yumurtlama bozukluğu, normal döngüdeki bireylere göre hamile kalma sürecini zorlayan bir durumdur. Ancak günümüzde birçok etkili tedavi seçenekleri ile yumurta bozukluğu durumunda gebelik elde edilebilir noktadadır. Çoğu yumurtlama bozukluğu teşhis edildikten sonra yaşam tarzı değişiklikleri veya ilaçlarla tedavi edilebilir. Doktorunuz beslenme düzeninizi ayarlamanızı, eksik hormonları destekleyen doğurganlığı artırıcı ilaçlar kullanmanızı veya stresi azaltmanızı önerebilir. Bu nedenle, yumurtlama bozukluğu şüphesi olanların mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurarak değerlendirme yaptırmaları önemlidir.
Yumurtlama bozukluğu yaşayan birçok kadın, doğru tanı ve tedaviyle doğal yolla ya da yardımcı üreme teknikleri (örneğin aşılama veya tüp bebek) sayesinde sağlıklı bir gebelik elde edebilmektedir. Özellikle polikistik over sendromu (PCOS), tiroid bozuklukları veya prolaktin yüksekliği gibi durumlara bağlı olarak gelişen yumurtlama düzensizlikleri, erken müdahale ile kontrol altına alınabilir.
Yumurtlama bozukluğu nasıl tedavi edilir?
Yumurtlama bozukluğu, adet döngüsündeki değişikler ve sonu kısırlığa kadar ilerleyebilen bir durum olabileceğinden mutlaka erken teşhis ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Yumurtlama bozukluğu, altta yatan nedene göre farklı yöntemlerle tedavi edilebilir.
Yumurta bozukluğu tedavi yöntemleri:
İlaç tedavisi
Yumurta bozukluğunu engellemek adına, oral veya enjekte edilerek alınan ilaçlar sayesinde yumurtlama elde edilebilir. Genellikle klomifen sitrat, letrozol gibi ilaçlar tedavide kullanılır.
Tiroit veya prolaktin tedavileri
Hormon düzeylerindeki bozukluklar için kullanılan bazı ilaçlar tiroid hormonu oranlarının sağlıklı referans aralıklarında çalışmasına yardımcı olabilir.
Yardımcı üreme teknikleri
İlaçla tedavinin yeterli olmadığı durumlarda tüp bebek tedavisi ile gebelik mümkün olabilir.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Kilonuzu normal seviyelerde tutmanız, düzenli egzersiz yapmanız ve stresten kaçınmanız veya yönetmeniz yumurtlama sürecinin uygun bir şekilde işleyişine destek olabilir.
