Kitle nedir? Vücutta kitle neden olur?

Kitle, vücudun herhangi bir yerinde oluşan normal dışı doku büyümesi veya şişlik olarak tanımlanır. Meme, tiroid, karın içi organlar ve cilt altında fark edilebilir. Kitle iyi huylu (kist, yağ bezesi, enfeksiyon) veya kötü huylu (kanser) olabilir. Vücutta kitle oluşumları (tümörler, kistler veya yumrular), hücre bölünmesinin düzensizleşmesi sonucu meydana gelir ve bu durum genellikle genetik mutasyonlar, kronik iltihaplanma veya hormonal dengesizliklerden kaynaklanır.

Kitle ile tümör arasındaki fark nedir?

Kitle çoğu zaman tümör ile eş anlamlı olarak kullanılır. Kitle, hücrelerin anormal büyümesi, kist, hormonal değişiklikler veya bağışıklık tepkisi sonucu oluşabilen vücuttaki bir yumrudur. Kitle her zaman kanser anlamına gelmez. Kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huylu, yani kanserli olmayan türden olsa da, nedenini belirlemek için daha fazla izleme ve inceleme gerektirirler.

Tümör ise hücrelerin aşırı büyümesi, bölünmesi ve birikmesi veya ölmeleri gerektiği halde ölmemeleri sonucu oluşan anormal bir doku kütlesidir. Tümörler iyi huylu (kanserli olmayan, genellikle yayılmayan) veya kötü huylu (kanserli, yayılma yeteneğine sahip) olabilir. Bunlara ayrıca neoplazm da denir ve genellikle vücutta yumru veya şişlik şeklinde ortaya çıkarlar. Yani tümör bir kitle türüdür, ama her kitle tümör değildir.

Vücutta ele gelen kitle ne anlama gelir?

Vücutta elle hissedilebilen bir kitle, genellikle enfeksiyonlar, kistler, lipomlar (yağ birikintileri) veya yaralanmalar (hematomlar) gibi kanser dışı faktörlerden kaynaklanan lokalize bir şişlik olarak tanımlanabilir. Çoğu iyi huylu olsa da, yeni veya kalıcı bir kitle, özellikle sert, sabit, hızlı büyüyen veya meme veya boyun gibi yüksek riskli bölgelerde bulunuyorsa değerlendirilmelidir.

Elle hissedilebilen kitlelerin yaygın nedenleri:

Şişmiş lenf düğümleri

Lastiksi bir yapıda olup genellikle boyun, koltuk altı veya kasık bölgesinde bulunur ve çoğunlukla enfeksiyonlara tepki olarak ortaya çıkar.

Kistler

Genellikle sert, sıvı dolu keseler olup, sıklıkla bez tıkanıklığından kaynaklanırlar.

Lipomlar

Cilt altında oluşan, yavaş büyüyen, yumuşak, yağlı doku birikimleridir.

Apse

Enfeksiyonlardan kaynaklanan, irin dolu, hızlı büyüyen ve genellikle ağrılı/sıcak şişliklerdir.

Fıtık

Organların kas duvarlarından dışarı doğru itilmesi sonucu oluşur, genellikle karın bölgesindedir.

Cilt rahatsızlıkları

Akne, çıban veya yağ kistleridir.

Ne zaman tıbbi yardım almalısınız (uyarı işaretleri):

• Çoğu kitle zararsız olsa da, aşağıdaki durumlarda doktora görünmelisiniz:
• Devamlılık (2-4 haftadan daha uzun sürer).
• Sabit (Cilt altında kolayca hareket etmez).
• Sertlik (Sıkı, katı veya düzensiz bir his verir).
• Büyüyor (Boyutları sürekli olarak artıyor).
• Ağrısızdır (Sert, ağrısız bir yumru bazen hassas bir yumrudan daha endişe verici olabilir.
• Eşlik eden belirtiler (Ateş, açıklanamayan kilo kaybı veya gece terlemeleri).

Sık görüldüğü yerler:

Meme

Çoğu iyi huylu kist veya fibroadenom olsa da, memede yeni oluşan her kitle potansiyel kanser açısından incelenmelidir.

Boyun/boğaz

Genellikle enfeksiyonla ilişkilidir, ancak sürekli devam eden vakalarda tiroid veya lenf düğümü sorunları açısından kontrol edilmesi gerekir.

Cilt/yüzey

Genellikle lipomlar, dermatofibromlar veya epidermoid kistler.

Kitle nasıl teşhis edilir?

Bir kitle (şişlik veya tümör) fiziksel muayeneler, görüntüleme çalışmaları (ultrason, BT, MR, PET taramaları) ve biyopsi kombinasyonu yoluyla teşhis edilebilir.

Kitle teşhisi için temel adımlar şunları içerebilir:

Fizik muayene

Doktor, kitlenin büyüklüğünü, sertliğini, hareketliliğini ve ağrılı olup olmadığını kontrol eder. Elle yapılan muayene çoğu zaman ilk değerlendirme için yeterlidir.

Görüntüleme yöntemleri

Kitleyi daha iyi görmek ve boyutunu, yapısını anlamak için kullanılır:

Ultrason (USG)

Genellikle bir kitlenin sıvı dolu (kist) mu yoksa katı mı olduğunu belirlemek için idealdir. Ağrısız ve radyasyonsuzdur.

Bilgisayarlı Tomografi (BT)

Karın içi veya derin organlardaki kitleler için kullanılır. Ayrıntılı kesitsel görüntüler sağlar.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)

Özellikle kas ve yumuşak dokudaki kitleleri detaylı gösterir.

Biyopsi (doku örneği)

Kitle hakkında kesin tanı için yapılır. İğne ile veya cerrahi yöntemle küçük doku örneği alınır ve patoloji laboratuvarında incelenir.

Kan testleri ve ek tetkikler

Hormon üreten tiroid veya yumurtalık kitlelerinde kan testleri yardımcı olabilir.

Her kitle kanser midir?

Hayır, her kitle kanser değildir. Kitlelerin çoğu, iyi huylu (benign) tümörler, kistler veya enfeksiyon kaynaklı şişlikler olabilir. Ancak, her kitle mutlaka doktor tarafından incelenerek, kanser şüphesi yönünden değerlendirilmelidir.